ChiDat
03-02-2005, 11:01 AM
TÌNH THÖÔNG YEÂU.
Ngaøy Khai Ñaïo 23-8 Giaùp-Thaân - Naêm thöù 80.
Theá naøo laø tình thöông yeâu ? Chuùng ta haõy cuøng nhau tìm hieå u vaø phaân tích nhan ñeà khoâng maáy gì xa laï naøy, taïi sao noù voâ cuøng quan troïng maø moïi ngöôøi chuùng ta soáng treân haønh tinh 68 naøy, khoâng ai khoâng chòu aûnh höôûng bôûi tình thöông yeâu aáy ?
Moãi khi nghe noùi ñeán cuïm töø : “Tình thöông yeâu” hoaëc “Söï thöông yeâu” vaø ngaén goïn hôn laø “Tình thöông” hay “Tình yeâu”, … thì moïi ngöôøi chuùng ta cuõng ñeàu caûm nhaän ñöôïc söï sung söôùng vaø nieàm haïnh phuùc trong taâm hoàn cuûa mình, neáu chuùng ta ñaõ saün coù taám loøng nhaân aùi vaø cao thöôïng. Cuoäc ñôøi ñöôïc saùng ñeïp nhö hoa töôi phong nhuïy, nhö aùnh thaùi döông röïc rôõ ôû taän cuoái chaân trôøi, laø cuõng vì tình thöông, maø ngöôïc laïi noù toái ñen ñau khoå, hiu quaïnh theâ löông nhö baõi tha ma, laø cuõng vì thieáu tình thöông. Cho neân hai chöõ tình thöông ñaõ haøm chöùa bieát bao ñieàu cao thöôïng, vui töôi, phuùc laïc maø noù cuõng aån taøng bieát bao ñieàu thaáp heøn, saàu thaûm, oaùn than, noù luoân coù hai maët ñoái laäp nhau, ñaáu tranh nhau giöõa caùi rieâng vôùi caùi chung, giöõa ñieàu thieän vôùi ñieàu aùc, giöõa caùi toát vôùi caùi xaáu, giöõa ñöôøng chaùnh vôùi neûo taø... vaøgiöõa söïích kyûvôùi loøng nhaân aùi,
Thaät vaäy, tình thöông hay tình thöông yeâu laø moät phaïm tröøu tröøu töôïng, noù ñöôïc bieåu hieän veà phöông dieän tinh thaàn, hay veà maët tình caûm cuûa con ngöôøi vôùi nhau, nhö giöõa caù nhaân vôùi caù nhaân, giöõa caù nhaân vôùi taäp theå hoaëc ngöôïc laïi, giöõa taäp theå vôùi taäp theå chaúng haïn nhö quoác gia naøy ñoái vôùi quoác gia kia, maø trong ñoù coù moái quan heä giöõa caùc hoäi ñoaøn toân-giaùo, trí-thöùc, saéc-toäc, … hoaëc caùc toå chöùc chính-trò, kinh-teá, vaên-hoùa, xaõ-hoäi, … vôùi nhau. Vaø sau cuøng laø moái töông quan saâu roäng hôn heát, chính laø tình thöông cuûa coäng ñoàng nhaân loaïi vôùi nhau hay coøn goïi laø tình thöông yeâu theá giôùi ñaïi ñoàng.
Chuùng ta coù theå taïm phaân ra hai loaiï tình thöông :
1) TÌNH THÖÔNG ÍCH KYÛ (THAÁP HEØN) :
- Laø moät thöù tình caûm cuûa moät ngöôøi naøo ñoù chæ bieát thöông chính mình, muoán lôïi ích rieâng cho baûn thaân mình vaø gaàn nhö khoâng heà nghó ñeán ngöôøi khaùc. Giaû söû, neáu hoï coù nghó ñeán moät ai ñoù thì khoâng ngoaøi vôï choàng hoaëc con caùi hoï maø thoâi, vaø cuõng coù haïng ngöôøi thoaùng hôn moät chuùt coøn bieát nghó ñeán cha meï, ít khi nghó ñeán anh chò em, chaùu chaét, coù ñaâu nghó ñeán hoï haøng, xoùm gieàng thì laøm gì coù tình thöông yeâu ñoàng baøo, toå quoác vaø nhaân loaïi. Vì vaäy, trong daân gian coù caâu traøo phuùng nghe thaät laø buoàn cöôøi : “vaøo vô veùt - voäi vaû veà - vôï vui veû”.
Taïi sao vaäy ? Vì vôùi baûn chaát nhoû moïn, boûn xeûn, keo kieät, baàn tieän … ñaõ saün coù töø trong xöông tuûy, töø töøng teá baøo cuûa cô theå hoï. Kieåu thöông yeâu thaáp heøn naøy laø thöù tình caûm ích kyû chæ muoán gom goùp cho ñöôïc phaàn mình, luoân saün chöïc chôø söï öu aùi cuûa moïi ngöôøi daønh cho mình, vaø moät khi khoâng ñöôïc nhö yù muoán cuûa hoï, thì hoï voâ cuøng ñau khoå, thaát voïng daãn ñeán oaùn traùch thuø haän. Tình caûm thaáp heøn aáy chaúng khaùc naøo laø söï ñoåi chaùc, hoaëc lôïi duïng laãn nhau, khoâng phaûi tình yeâu chaân chính neân chaúng bao giôø ñöôïc eâm aùi, thuaän hoøa vaø haïnh phuùc.
Xin daãn chöùng caâu chuyeïän : “Coù moät oâng giaø kia tuoåi ñaõ ngoaøi 60 maø vaãn coøn ham muoán … vôï. Töø hôn 40 naêm qua, oâng ta laøm ñöôïc raát nhieàu tieàn cuûa nhöng ñeàu laàn löôït bò ba ngöôøi vôï, ngöôøi tình tröôùc laø loaïi ñaøn baø khoâng ñaøng hoaøng ñaõ aên xaøi, phaù taùn heát. Khoâng coøn taøi saûn, oâng ñaønh phaûi baùn caên nhaø cuûa cha meï mình laáy tieàn tieâu xaøi, vaø khi ngöôøi ñaøn baø thöù ba nhoû hôn oâng ta 33 tuoåi ñaõ vô veùt cuûa caûi laàn cuoái, boû nhaø (ôû ñaäu) theo ngöôøi thanh nieân khaùc thì noãi ñau ñôùn khoân cuøng naøy laøm cho oâng ta ít nhieàu thöùc tænh. Thaát baïi laø meï ñeû cuûa thaønh coâng, sau ñoù oâng ta baét ñaàu tính toaùn, möu moâ vaø tìm kieám cho mình moät ngöôøi phuï nöõ khaùc, vôùi tuoåi ñaõ 40 (chöa coù gia ñình), maø oâng ta khoâng phaûi nuoâi döôõng, chu caáp nhö nhöõng laàn daïi doät tröôùc; ngöôøi ñaøn baø aáy laøm ngheà giuùp vieäc cho ngöôøi nöôùc ngoaøi vôùi tieàn löông hôn 3 trieäu ñoàng/thaùng saün saøng buø ñaép cho oâng ta trong khi khoâng coøn taøi saûn trong buoåi xeá chieàu. Nhö vaäy, cuoäc tình naøy coù phaûi laø moät söï ñoåi chaùc, moät beân thì lôïi duïng veà tieàn cuûa, coøn beân chæ laø söï theøm khaùt ñeå coù ñöôïc moät taám choàng ?
Kính thöa Quyù vò,
Caùch ñaây vaøi thaùng HTV ñaõ coâng chieáu cho chuùng ta xem boä phim Ca-Phi Ñaïi-Ñöôøng, vôùi nhaân vaät Lyù-Theá-Vaân (vua Ñöôøng) coù moät tình yeâu ích kyû moät chieàu, ñaõ aùp ñaët coâ thoân nöõ Höùa-Hôïp-Töû phaûi laøm thöù phi cho mình, baát chaáp giang san xaõ taéc vaø ñaõ tieâu xaøi caïn saïch quoác khoá töø Döông-phi roài laïi ñeán Ca-phi. Ñeán khi coù ngoaïi bang xaâm laán keát caáu cuøng nònh thaàn noåi loaïn, vua Ñöôøng chæ coù ruùt lui qui aån ñeå maëc trieàu ñình lô laùo suy vong.
Hay tröôùc kia, Truï-Vöông cuõng vì ham meâ boùng saéc Ñaéc-Kyû, trôû neân taøn baïo, ñoäc aùc gieát haïi bieát bao trung thaàn, daân chuùng cöïc khoå laàm than, laõng phí ngaân khoá daãn ñeán nöôùc maát nhaø tan phaûi töï saùt vaø huûy theå caû trieàu ñaïi nhaø Haï.
ÔÛ Vieät-Nam ta, haïng ngöôøi ích kyû naøy cuõng coù raát nhieàu, khoâng rôø cuõng ñuïng, khoâng mô cuõng thaáy maø ngöôïc doøng lòch söû daân toäc töø ngaøn xöa ñaõ ghi laïi caùc oâ danh nhö : Mî-Chaâu, Nguyeãn-Höõu-Chænh, Hoaøng-Cao-Khaûi, Ngoâ-Ñình-Dieäm, … cuõng vì tình rieâng maø hoï ñaõ : “Röôùc voi veà daøy maû toå” hay “Coõng raén caén gaø nhaø”, saün saøng baùn linh hoàn cho quyû döõ, baùn toå quoác cho ngoaïi xaâm khoâng ngoaøi muïc ñích : “Vinh thaân phì da”, vì loøng ham muoán vaâït chaát phuïc vuï cho theå xaùc : “Toái uoáng champagne, saùng söõa boø”. Loaïi ngöôøi xaáu xa naøy raát gian xaõo, ñoäc aùc, traùo trôû, … saün saøng phaûn boäi moät khi coù danh lôïi, chöùc quyeàn. Neáu nhoû, thì haønh ñoäng gian aùc theo caùi nhoû, coøn neáu to lôùn thì hoï saün saøng ñaùnh ñoåi giang san cho giaëc ñeå laáy moài danh baû lôïi. Ñaây laø haïng ngöôøi raát nguy hieåm, maø chuùng ta neân caûnh giaùc … bôûi vì hoï saün coù maàm moùng : “Tình thöông ích kyû thaáp heøn”.
2) TÌNH THÖÔNG CAO THÖÔÏNG (ÑAÏI-ÑOÀNG):
ñoù laø moät thöù tình caûm cao ñeïp, luoân coi troïng luaân thöôøng ñaïo lyù, quoác hoàn quoác tuùy. Neáu Nam giôùi thì ñaët neàn taûng laø trung hieáu vaø Nguõ thöôøng (nhôn, nghóa, leã, trí, tín) laøm ñaàu, coøn Nöõ giôùi thì trinh tieát vaø Töù ñöùc (coâng, ngoân, dung, haïnh) laøm caên baûn. Moät khi thöïc hieän baát cöù ñieàu gì, ngöôøi coù tình thöông cao thöôïng luoân nghó ñeán caùi chung, caùi lôùn cuûa quoác gia daân toäc, vaø cao caû hôn nöõa hoï luoân ñaët heát taâm hoàn, tö töôûng cho tình thöông yeâu nhaân loaïi theá giôùi ñaïi ñoàng. Moät khi ñaát nöôùc laâm nguy, ngöôøi coù tình thöông cao thöôïng luoân coù troïng traùch ñoái vôùi queâ höông, ñoái vôùi nhaân loaïi toaøn caàu, vaø ñeán khi ñaát nöôùc thanh bình, tieán ñeán daân giaøu nöôùc maïnh, xaõ hoäi coâng baèng, daân chuû vaên minh thì vieäc buø ñaép, thuï höôûng sung söôùng cho bao naêm gian khoå, nhöõng con ngöôøi anh huøng naøy luoân ñaët vò trí cuûa mình ôû taän thôøi ñieåm sau cuøng, thaäm chí haïnh phuùc cuûa hoï chính laø söï hoøa nhaäp chung trong loøng moïi ngöôøi. Hoï laø ai ? ÔÛ thôøi caän ñaïi coù phaûi laø : Kark-Mark, Leâ-Nine, Phan-Boäi-Chaâu, Hoà-Chí-Minh, Voõ-Nguyeân-Giaùp, … trong lónh vöïc Chính trò, Quaân söï. Coøn Victo-Hugo, Marie Curie, Phan-Chu-Trinh, Tröông-Vónh-Kyù, Traàn-Vaên-Giaøu, … trong lónh vöïc khoa hoïc xaõ hoäi vaø nhaân vaên, vaø coøn bieát bao baäc vyõ nhaân khaùc ñaõ coáng hieán ñôøi mình cho khoa hoïc, cho toå quoác vaø cho nhaân loaïi.
Theo taùc phaåm vaên hoïc Nöûa Chöøng Xuaân vaøo khoaûng giöõa theá kyû thöù 20, noäi dung caâu chuyeän ñeà caäp ñeán hai nhaân vaät chính laø : coâ Mai vaø anh Loäc ñang soáng trong cheá ñoä xaõ hoäi phong kieán, vieäc hoân nhaân phaûi “Moân ñaêng hoä ñoái”, moät beân gia ñình ñòa chuû giaøu coù, coøn beân kia thì ngheøo naøn, vì leõ ñoù maø hai ngöôøi khoâng theå xaây döïng vôùi nhau ñöôïc. Anh Loäc khoâng ñöôïc quyeàn choïn löïa, maø phaûi döùt khoaùt nghe theo lôøi meï ñi cöôùi vôï, boû rôi coâ Mai lôõ trao thaân gôûi phaän vaø ñaõ oâm traùi baàu taâm söï ñau thöông, bò ngöôøi ñôøi xem thöôøng, nguyeàn ruõa. Khoâng vì bò haát huûi, nhuïc nhaõ, khoán khoå maø laïi naõn chí ngaõ loøng, coâ Mai quyeát chí ñöùng daäy, böôùc ñi vaø töøng böôùc vöõng chaéc, nhôø coù soá voán chöõ nghóa coâ ñi daïy hoïc, roài ngaøy qua ngaøy nuoâi con khoân lôùn.
Ñuùng laø aùc lai aùc baùo, sau bao naêm anh Loäc laáy vôï nhöng khoâng coù con, meï anh ñaõ giaø maø vaãn khoâng coù chaùu noäi boàng, baø baét buoäc anh Loäc phaûi ñi tìm meï con coâ Mai, vaø chaáp nhaän con daâu cuøng chaùu noäi. Nhöng khi anh Loäc gaëp laïi coâ Mai vaø ñöùa con ngoaøi giaù thuù, thì ñaây laø yù caâu noùi baát huû cuûa coâ Mai noùi vôùi anh Loäc ñaõ ñi saâu vaøo loøng ngöôøi duø baát cöù thôøi gian vaø khoâng gian naøo : “Baây giôø anh ñaõ laø traïng sö, anh haõy ñem heát taøi naêng, trí tueä cuûa mình ñeå phuïc vuï cho ñaát nöôùc, cho xaõ hoäi, thì heä quaû toát ñeïp aáy taát nhieân trong ñoù seõ coù em vaø con cuûa chuùng ta, ...” Coù nghóa laø thay vì vôùi tình caûm rieâng tö ích kyû cuûa moät gia ñình, thì noù trôû thaønh tình thöông yeâu cao thöôïng cuûa quaûng ñaïi quaàn chuùng. Moät caâu noùi thaät deã thöông, cao quyù vaø vyõ ñaïi, maëc duø ñoù chæ laø moät söï töø choái.
Nhö vaäy, tình thöông ñaïi ñoàng cao thöôïng luoân ñoái laäp vôùi tình thöông ích kyû thaáp heøn. Tình caûm rieâng tö laø xaáu, tình thöông ích kyû laø heïp hoøi, thì neáu ngöôøi naøo thaáy mình ít nhieàu gioáng nhö tröôøng hôïp aáy phaûi coá gaéng khaéc phuïc, töøng böôùc reøn luyeän, maïnh daïn deïp boû ñöôïc thoùi hö taät xaáu cuûa chuû nghóa caù nhaân ñaùng cheâ traùch ñoù, thì luùc baáy giôø chính hoï môùi môû roäng taâm hoàn mình ñeå hoøa nhaäp vaøo tình ñoàng baøo maùu muû, ruoät thòt, vaø thaêng hoa hôn nöõa laø tieán ñeán tình nhaân loaïi theá giôùi ñaïi ñoàng, ñaõ ñöôïc Ñöùc Tieáp-phaùp TRÖÔNG-VAÊN-TRAØNG daïy : “Chôn lyù laø nguoàn soáng vaïn linh,
Vì nhaân, vì nghóa vôùi vì tình;
Cho ñôøi, cho Ñaïo, cho nhaân loaïi,
Chôù chaúng rieâng tö cho chính mình”.
Coù laøm ñöôïc nhö theá, thì theá giôùi naøy seõ sôùm chaám döùt chieán tranh, duø laø chieán tranh kinh teá, chieán tranh saéc toäc, hay chieán tranh toân giaùo, …
Qua caâu ca dao : “Baàu ôi thöông laáy bí cuøng,
Tuy raèng khaùc gioáng treøo chung moät giaøn”
Ñaõ ñöôïc ngöôøi xöa nhaân caùch hoùa moät caùc taøi tình, duø khoâng cuøng moät daân toäc, khaùc maøu da saéc toùc nhöng vaãn hít thôû chung baàu khí quyeån cuûa tinh caàu naøy. Vaø hieän nay, treân theá giôùi caùc quoác gia chaäm phaùt trieån ñaõ gaëp nhieàu khoù khaên, voâ cuøng thieáu thoán veà vaät chaát, nhö : thöïc phaåm, thuoác men, caùc phöông tieän vaø thieát bò caàn thieát phuïc vuï ñôøi soáng con ngöôøi. Vì vaäy, moïi ngöôøi chuùng ta caàn phaûi ñuøm boïc, töông trôï nhau, khoâng neân haän thuø cheùm gieát nhau ñeå phaûi gaùnh haäu quaû tang toùc laãn nhau, maø haõy giuùp ñôõ laãn nhau ñoái vôùi söï khaéc nghieät cuûa thôøi tieát, thieân tai, ñòa naïn, luõ luït, hoûa hoaïn, nhaát laø beänh taät, … maø con ngöôøi vaø khoa hoïc vaãn tieáp tuïc tìm kieám, khaùm phaù vaø phaùt minh thaønh coâng caùc coâng trình phuïc vuï ñôøi soáng nhaân loaïi toaøn caàu ngaøy caøng hoaøn thieän hôn.
Toùm laïi, Tình thöông cao thöôïng laø con ñöôøng ñi ñeán chaân-thieän-myõ cuûa Ñaáng THÖÔÏNG-ÑEÁ, laø leõ haèng soáng trong voøng tay aân phuùc cuûa Ñöùc CHUÙA TRÔØI. Coøn tình thöông thaáp heøn hoaëc thieáu tình thöông hay tình caûm khoâ laø con ñöôøng ñi ñeán tham gian, aùc ñoäc cuûa loaøi quæ döõ, laø ñôøi soáng duïc voïng phaûn boäi, haän thuø cuûa ma vöông, ñeàu chuû tröông caùi cheát. Nhö vaäy, chæ coù tình thöông cao thöôïng, chaân chính vaø trong saùng môùi coù ñöôïc moái quan heä toát ñeïp vôùi caùc tröôøng hôïp, nhö : giöõa con caùi vôùi cha meï laø Hieáu, giöõa anh chò em laø Ñeå, giöõa troø vôùi thaày laø Leã, giöõa baïn beø laø Nghóa, giöõa vôï choàng laø Thuûy chung, giöõa ngöôøi vôùi moïi ngöôøi laø Ñaïi ñoàng … vaø neáu tình thöông phaùt sinh giöõa ngöôøi vôùi lyù töôûng laø YÙ chí, giöõa ngöôøi vôùi toå quoác laø Trung thaønh. Chính vì vaäy tình thöông luoân saün coù söï haáp löïc, loâi cuoán, quyeán ruõ, thu huùt vaø noù thuùc ñaåy moái quan heä toát ñeïp vaø cao thöôïng tôï nhö söùc maàu nhieäm Thieâng lieâng, toûa saùng dòu daøng oùng aõ nhö aùnh traêng raèm, vaø cuõng coù luùc heát söùc maïnh meõ, maõnh lieät nhö vaàng thaùi döông röïc saùng caû baàu trôøi.
Noùi veà söùc maàu nhieäm cuûa tình thöông, chuùng ta haõy lieân töôûng ñeán lôøi keâu goïi tha thieát cuûa Ñaáng Meï Hieàn, vaø cuõng laø söï coâng bình maõnh lieät phaùt xuaát töï ñaùy loøng. Nhôø coù tình thöông, con ngöôøi seõ phaù tan maøn löôùi thuø haän, vaø seõ dìu daét nhau ñi veà con ñöôøng saùng. Chuùng ta ñeàu khaúng ñònh raèng : “Con ngöôøi luoân saün coù tình thöông vaø tình thöông khoâng bao giôø khoâng coù ôû trong loøng ngöôøi”.
Chuùng ta thöû ñaët caâu hoûi : “Taïi sao cha meï thöông con ? OÂng baø thöông chaùu ? Vaø saün saøng hy sinh vì con chaùu ? Ñoù laø tình ruoät thòt. Coøn ngöôøi xa laï maø ñem loøng thöông nhau, giuùp ñôõ nhau ? Ñoù laø tình daân toäc, vaø cao hôn laø tình nhaân loaïi vaäy. Khoâng moät ai coù theå dieãn taû heát caùi tình thöông bao la baát dieät aáy. Ñoù laø thöù tình thöông baåm sinh cuûa muoân loaøi, maø chuùng ta ñöôïc taän höôûng nôi oâng cha ta vaø cuûa muoân ngöôøi khaùc.
Thaät laø voâ cuøng haõnh dieän vì chæ coù daân toäc Vieät-Nam môùi coù hai tieáng “ñoàng baøo”, maø caùc taát caû saéc daân khaùc treân theá giôùi khoâng theå goïi ñöôïc. Vì sao ? Vì chuùng ta laø con Roàng chaùu Tieân, cha ta Laïc-Long-Quaân vaø meï ta AÂu-Cô ñaõ sinh ra moät baøo thai, trong coù 100 tröùng nôû 100 con, töø ñoù môùi coù tieáng goïi ñoàng baøo, ñöôïc nhaø thô taâm phaùp dieãn taû ñaäm ñaø tình huyeát thoáng Thieâng-lieâng :
“Ñoàng - baøo aám aùp nghóa vaøng son,
Traûi boán ngaøn naêm neùt ñeïp coøn;
Coâng Meï, ôn Cha “tình maùu muû”õ,
Laïc-Hoàng traêm tröùng nôû traêm con.”
Tröôùc thôøi kyø Khai Ñaïi-Ñaïo Tam-Kyø Phoå-Ñoä, vaøo ngaøy 20-02-1926 (Bính-Daàn) Ñöùc CAO-ÑAØI TIEÂN-OÂNG cuõng ñaõ nhaén nhuû moïi ngöôøi baèng caùch nhaéc ñeán hai tieáng ñoàng baøo, nhöng yù nghóa ñoù thaät laø cao thaâm vaø huyeàn dieäu, vì taát caû vaïn linh sanh chuùng duø soáng ôû 1 trong 72 Ñòa-caàu, hoaëc trong 36 Thieân-caàu, hay ngay caû 3 ngaøn theá giôùi cuõng ñeàu naèm chung moät baøo thai Thieâng-lieâng cuûa Ñöùc CHÍ-TOÂN vaø Ñöùc PHAÄT-MAÃU, ñöôïc theå hieän qua baøi thi sau :
“Vaøo voøng huynh ñeä hhaù thöông nhau,
Moät ñöùc troåi hôn moät phaåm cao;
Quyeát chí Thieân ñöôøng men böôùc tôùi,
Phaûi nhieàu maùu thòt môùi ñoàng baøo”.
Vaø : “Thaày mong con bieát Thaày, hieåu Ñaïo,
Cho theá gian caûi taïo thanh bình;
Loøng Thaày thöông caû chuùng sinh,
Trong tình taïo-hoùa, trong tình thieân-nhieân”.
Nhöng coù maáy ai thaáu hieåu heát caùi tình thöông Thieâng-lieâng vaø baát dieät aáy ? Chính nhöõng ngöôøi ban boá tình thöông cuõng chaúng hieåu noù ôû ñaâu maø coù, vaø ai taïo neân töø noäi taâm mình. Taïi sao Ñöùc CHUÙA JEÙSUS phaûi chòu ñoùng ñinh treân caây Thaäp töï giaù, vaø ñaõ bò sæ nhuïc tröôùc coâng chuùng, maø Ngaøi vaãn bình an thanh thaûn ? Cuõng chính vì tình thöông. Tình thöông ôû ñaây khoâng phaûi tình thöông haïn heïp, ích kyû cuûa ñôøi thöôøng, maø laø tình thöông cao thöôïng, thaùnh thieän theå hieän loøng baùc aùi ñeå cöùu roãi nhaân loaïi ñang ñaém chìm trong toäi loãi.
Thaùnh giaùo daïy :
“Treân caây Thaäp töï suùt moà hoâi,
Ñoå maùu vì thöông toäi loãi ñôøi;
Chòu cheát cöùu chung cho vaïn loaïi,
Bao naøi khoå nhoïc caùc con oâi.”
Cuõng nhö, taïi sao Ñöùc PHAÄT THÍCH-CA töï nguyeän ñoùn nhaän bieát bao ñieàu khoán khoù khoå haïnh, maø leõ ra phaûi laø ñieàu vinh hoa phuù quyù, vaø chính nhöõng vaát vaû ñoù Ngaøi ñaõ chu du khaép nôi ñeå gieo phaùt haït gioáng laønh cho thieân haï, thay vì ñi du lòch khaép nôi ñeå höôûng thuï toät ñænh söï vui söôùng veà vaät chaát ôû traàn gian ? Thöa khoâng, cuõng chính vì tình thöông, maø laø tình thöông ñaïi ñoàng vaø cao thöôïng töùc laø yeâu caû vaïn linh sanh chuùng, trong ñoù coù cha meï vaø hoaøng toäc cuûa Ngaøi ñaõ ít nhieàu gaây ra aùc nghieäp. Nhö vaäy, haønh ñoäng hy sinh cuûa Ñöùc THEÁ-TOÂN neâu treân chính laø söï cöùu vôùt toäi loãi maø nhaân loaïi ñaõ gieo taïo.
Thaùnh giaùo daïy :
“SYÕ taâm aùi chuùng ñoïa luaân hoài,
ÑAÏT Ñaïo ñoä Ñôøi (*) trôû laïi ngoâi;
TA quyeát phaù tan voøng töù khoå,
Chieâu-Vöông giaùng theá ñieåm toâ boài.”
Caøng suy ngaãm, chuùng ta caøng khaúng ñònh vaø coâng nhaän vôùi nhau raèng Ñöùc Phaät THÍCH-CA, Ñöùc Chuùa JEÙSUS hay Ñöùc LAÕO-TÖÛ, Ñöùc KHOÅNG-TÖÛ, v.v… ñeàu laø caùc Baäc Minh Trieát, Thaùnh Thieän ñaõ saün coù loøng töø aùi voâ bieân, töùc laø tình thöông cao thöôïng vaø vyõ ñaïi. Vaäy tình thöông aáy töø ñaâu maø coù, do ai taïo neân ? Coù phaûi töø söï xuùc caûm, rung ñoäng cuûa loøng mình, hay laø söï boá thí ngaãu nhieân ?
Thöa khoâng, tình thöông khoâng phaûi nhö caùc caâu hoûi vöøa neâu, maø noù do baøn tay ñaày quyeàn naêng taïo neân töø khi coù con ngöôøi vaø vaïn vaät. Baøn tay ñoù cuûa ai ? Xin thöa : “Cuûa chính Thöôïng-Ñeá”.
Nhö vaäy Thöôïng-Ñeá ôû ñaâu ? Thöôïng-Ñeá ôû trong taâm moïi ngöôøi, khi ta thöông yeâu vaø toân kính söï haèng soáng cuûa moïi ngöôøi töùc laø ta kính yeâu Thöôïng-Ñeá. Thöôïng-Ñeá luoân höôùng veà taát caû nhaân loaïi, nhöng öu aùi nhieàu hôn vôùi nhöõng taâm hoàn ñau khoå vaø ñoùi reùt, maëc duø bieát raèng heä quaû ñoù do chính hoï gaây ra thì theo luaät nhaân quaû hoï phaûi chòu baùo ñaùp, nhöng kyø ba naøy laø thôøi kyø “ñaïi aân xaù” seõ ñöôïc giaûm nheï vôùi nhöõng taâm hoàn bieát quaøy ñaàu höôùng thieän, ñoaùi coâng chuoäc toäi loãi baèng caùch phuïc vuï coâng ích cho xaõ hoäi loaøi ngöôøi, phuïng söï cho ñaïo ñöùc chaùnh nghóa töùc laø seõ ñöôïc söï khoan dung vaø naèm trong voøng tay yeâu thöông cuûa Ñaáng Cha Laønh Thöôïng-Ñeá.
Bôûi tình thöông ñi xuyeân qua vaïn vaät neân noù laø truï coät cuûa söï soáng coøn cuûa con ngöôøi, vaø chæ coù tình thöông chaân chính môùi saùng taïo haïnh phuùc, hoøa bình cho nhaân loaïi treân haønh tinh naøy maø thoâi.
Treân phöông dieän thöïc teá, tình thöông laø yeáu toá caên baûn cho söï tu haønh vôùi phöông chaâm : “Tình thöông yeâu vaø söï hoøa hieäp”.
Cao-Ñaøi-giaùo vaø caùc toân giaùo khaùc cuõng theá, ñeàu neâu cao tieâu ngöõ : “Vaïn vaät ñoàng nhaát theå” hay “Nhaát boån taùn vaïn thuø”. Nguyeân lyù naøy nguï yù raèng : “Vaïn vaät laø höõu hình saéc töôùng thì muoân truøng tinh ba beân trong vaãn laø Moät. Tinh ba laø söï soáng, laø linh hoàn, coøn Saéc töôùng chính laø nhaân loaïi, thuù caàm, thaûo moäc, kim thaïch, khoaùng saûn, moãi moãi ñeàu khaùc nhau.”
Chuùng ta coù theå so saùnh caùi NHAÁT THEÅ (NHAÁT BOÅN) aáy laø Nöôùc, coøn saéc töôùng laø Soùng. Soùng thì muoân truøng coù caùi lôùn caùi nhoû, caùi cao caùi thaáp, nhöng chuùng ñeàu toaøn laø NÖÔÙC. Vaø chuùng ta cuõng coù theå so caùi NHAÁT THEÅ aáy laø Ñieän, coøn saéc töôùng laø thieát bò ñieän, vaät lieäu ñieän, … nhö : maùy vi tính, tuû laïnh, quaït maùy, boùng ñeøn, … caùi hình theå noù khaùc nhau, nhöng beân trong chæ laø ÑIEÄN duy nhaát.
Veà phöông dieän taâm linh, caùi NHAÁT THEÅ ñoù laø gì ? caùc toân giaùo goïi laø : Ñöùc Chuùa-Trôøi, Ngoâi Thaùi-Cöïc, Ñaáng Jeùhohva, Moäc-Coâng, Thöôïng-Ñeá Allah, Ngoïc-Hoaøng Thöôïng-Ñeá, Ñöùc Chí-Toân, Ñaáng Saùng-Laäp, Ngoâi Chuû-Teå, ... hay Ñöùc CAO-ÑAØI TIEÂN-OÂNG. Neáu NHAÁT THEÅ ñoù laø Ñaïi-Ngaõ thì ta laø Tieåu-Ngaõ. Neáu saùnh Ñaïi-Ngaõ laø Ñaïi-döông thì Tieåu-Ngaõ laø Nöôùc ôû trong ly, bình, thau, chaäu hay ôû trong ao, hoà, soâng, suoái, ... Caùc duïng cuï nhaân taïo hay caûnh vaät thieân nhieân saün coù tuy hình theå beân ngoaøi khaùc nhau veà söùc chöùa, nhöng beân trong ñeàu laø NÖÔÙC. Vì Tieåu-Ngaõ chæ laø moät phaàn cuûa Ñaïi-Ngaõ, chuùng ta gioáng nhö nöôùc chöùa trong vaät theå kia, chaúng leõ chòu boù mình giam haõm ? Vaäy thì tröôùc maét moïi ngöôøi chuùng ta phaûi chaáp nhaän söï tuø tuùng, nhoát buoäc trong moät thôøi haïn nhaát ñònh gioáng nhö Nöôùc chöùa trong caùc vaät theå aáy daàn boác thaønh hôi, roài bay leân trôøi thaønh maây, roài thaønh möa, möa rôi xuoáng ao hoà, soâng raïch, nôi ñaát truõng, ... roài ñeàu chaûy ra Bieån. Chuùng ta cuõng theá, tröôùc nöôùc non huøng vyõ, tröôùc beã roäng trôøi cao, chuùng ta cuõng khao khaùt muoán quay veà vôùi voâ bieân, Tieåu-Ngaõ öôùc mong hoøa nhaäp vaøo Ñaïi-Ngaõ, ñaõ ñöôïc nhaø thô TAGORE vyõ ñaïi cuûa AÁn-Ñoä ñeå laïi trong loøng moïi ngöôøi qua giaûi thöôûng NOBEL :
“Loøng con khoâng an,
Con khao khaùt voâ bieân.
Linh hoàn con meät nhieàu, nhöng khaéc khoaûi maõi - vôùi moäng xa xaêm.
OÂi ! Tieáng saùo cuûa Trôøi cao, sao noù tha thieát theá !
Con queân, con queân maõi raèng con chöa coù caùnh ñeå bay,
Raèng con bò coät chaët vaøo coõi traàn naëng tröôïc.
Linh hoàn con noùng nhö löûa ñoû,
Con khoâng nguû ñöôïc,
Con quaû laø moät khaùch laï ôû ñaát laï queâ ngöôøi.
Moät dieäu aâm noùi leân ôû loøng con moät öôùc mong khoâng sao thöïc hieän.
OÂi ! tieáng saùo voâ bieân, sao noù tha thieát theá !
Con queân, con queân maõi raèng con chöa bieát ñöôøng veà vaø chöa coù thaàn maõ ñöa ñi.”
Ñoaïn thô treân ñaõ noùi leân : “TAGORE khao khaùt voâ bieân, maø khoâng hoøa hôïp vôùi voâ bieân vì loøng traàn coøn naëng, tö duïc coøn nhieàu, loøng thöông coøn keùm. Nhöng khao khaùt voâ bieân ñoù laø baét ñaàu tieán veà Ñaïi-Ngaõ, ñeå hoøa hôïp vôùi Ñaïi-Ngaõ.” Chuùng ta cuõng vaäy, khi chuùng ta hoøa hôïp vôùi Ñaïi-Ngaõ nhö NÖÔÙC ñaõ ñeán vôùi BIEÅN, nghóa laø chuùng ta ñaõ keát thuùc haønh trình cuoái cuøng cuûa con ñöôøng tu haønh. Hoøa hôïp vôùi Ñaïi-Ngaõ laø ñaït ñöôïc söï bình an, heát naùo ñoäng, chaúng tham caàu. Hoøa hôïp vôùi Ñaïi-Ngaõ laø töï taïi, laø thaønh Ñaïo, laø ñaéc Nhöùt. Vì vaäy, ôû AÁn-Ñoä vaø moät soá nöôùc Chaâu AÙ, phaùp moân tu haønh ñöôïc ngöôøi ta duøng chöõ YOGA. Yoga laø hôïp Nhöùt, hôïp Nhöùt vôùi Ñaïi-Ngaõ, vôùi Vuõ Truï, vôùt Ñaát Trôøi.
Vaø muoán thöïc hieän ñöôïc söï hôïp Nhöùt naøy, ñieàu kieän taát yeáu laø tình thöông. Chuùng ta haõy xem ñöùa treû thöông con choù, yeâu con meøo, noù oâm con vaät saùt vaøo loøng, hoaëc nhìn caûnh hai meï con ñang tríu meán, hoï oâm chaàm laáy nhau, ... Coù yeâu thöông môùi coù hoøa hôïp. Hoøa hôïp chính laø yeâu thöông. Vaø muoán hoøa vôùi Ñaïi-Ngaõ, vôùi Ñaáng Chí-Toân, chuùng ta phaûi thöông yeâu khoâng phaûi moät, hai ngöôøi, maø phaûi thöông yeâu caû vaïn vaät, töø nhaân loaïi, thuù caàm, thaûo moäc, ñeán caûnh trí thieân nhieân. Vì Ñaáng Saùng-Laäp vuõ truï hieän dieän trong caû vaïn vaät. Vì leõ ñoù, baäc chôn tu khoâng bao giôø nôû gieát thuù caàm aên thòt, vaø ngay ñeán rau quaû caùc vò cuõng caét haùi vöøa ñuû duøng, khoâng laõng phí. Ñaõ laø baäc chôn tu hay laø ngöôøi tu haønh chôn chaùnh thì khoâng coøn yeâu rieâng moät ai, tình thöông cuûa caùc Ngaøi nhö muøi höông thôm cuûa loaøi hoa. Hoa khoâng daønh höông thôm cho keû giaøu sang, quyeàn quyù hay cho ngöôøi ngheøo naøn, moäc maïc, maø hoa daønh cho taát caû moïi ngöôøi bieát höôûng thuï noù. Tình thöông cuûa caùc Ngaøi cuõng theá : “Noù bao truøm caû vaïn vaät, khoâng phaân bieät ngöôøi giaøu hay ngheøo, thoâng minh hay ngu daïi, hung döõ hay hieàn laønh.” Tình thöông yeâu aáy ñaõ hoøa nhaâïp vaøo vuõ truï, hoøa nhaäp vaøo Thaùi-Cöïc, töùc laø Ngoâi Moät, laø Ñaáng THÖÔÏNG-ÑEÁ, ñaõ ñöôïc Ñöùc PHAÙP-LÖÏC KIM-TIEÂN daïy :
“Tinh-thaàn ñaïo-ñöùc hieäp qui-nguyeân,
Kim Coå, Ñoâng Taây chaúng khaùc rieâng;
Chôn - lyù cuûa TRÔØI laø coù MOÄT,
Hieåu roài phaûi raùn hieäp hoøa lieân.”
Khuynh höôùng chung cuûa con ngöôøi (Tieåu-Ngaõ) cuõng vaäy, laø laøm sao trôû veà cuøng Ñaïi-Ngaõ hay goïi raèng phaûn boån hoaøn nguyeân thì khoâng coù con ñöôøng naøo khaùc laø phoå ñoä chuùng sanh töùc laøm coâng quaû, giuùp ñôõ ngöôøi khoán khoå, phuïng söï cho toå quoác, daân toäc vaø nhaân loaïi ngaøy caøng tieán boä tuøy theo hoaøn caûnh, ñieàu kieän vaø khaû naêng cuûa mình. Thöïc hieän caùc ñieàu aáy, thì Tieåu-Ngaõ ñöông nhieân seõ hoøa nhaäp vaøo Ñaïi-Ngaõ. Tuy nhieân, noùi thì deã, laøm laïi khoù. Taïi sao loøng töø aùi cuûa chuùng ta khoâng môû roäng, maø laïi bò ñoùng khung trong moät giôùi haïn chaät heïp ? Hay tö töôûng cuûa chuùng ta khoâng thoâng thoaùng, maø laïi bò troùi buoäc trong phaïm vi cuïc boä ? Laø vì chuùng ta coøn nhieàu phaøm taâm, tö yù, gaàn nhö ta chæ bieát nghó ñeán ta, lo cho ta vaø coù hôn chuùt nöõa laø gia ñình ta, hoäi ñoaøn ta, maø khoâng thieát tha nghó ñeán caùi to lôùn hôn, caùi vyõ ñaïi thaät laø chaùnh ñaùng vaø caàn thieát hôn cho moïi ngöôøi, ñaõ ñöôïc Ñöùc BAÏCH-LIEÂN TIEÂN-TRÖÔÛNG daïy :
“... Caùc em nhôù caâu : ÑÑTKPÑ, Tam-giaùo qui nguyeân - Nguõ chi phuïc nhöùt, vaø nhöõng caâu nguyeän : -Ñaïi-Ñaïo hoaèng khai, -Phoå-ñoä chuùng sanh, -Thieân-haï thaùi bình, maø caùc em haèng noùi vaø nguyeän haèng ngaøy. Ñoù laø caû moät ñöôøng loái, moät muïc ñích, moät trieát lyù, moät cöùu caùnh cho Ñaïo Cao-Ñaøi. Nhöng töø laâu ít ngöôøi khai thaùc vaø giaõng giaûi taän töôøng minh baïch trong ñaïi chuùng nhöõng tieâu ngöõ ñoù.
Tröôùc khi muoán qui Tam-giaùo, hieäp Nguõ-chi, hoaèng khai Ñaïi-Ñaïo hay phoå ñoä chuùng sanh cho thieân haï ñöôïc thaùi bình, Tieân huynh naêm xöa ñaõ ñeà xöôùng ba tieâu chuaån haønh ñaïo ñeå ñaït nhöõng tieâu ngöõ aáy. Ñoù laø : - Chaån teá khuyeán thieän, - Lieân giao chi phaùi, vaø Phoå thoâng giaùo lyù . ......”.
Bôûi vaäy, noãi traên trôû, xoùt xa vaø voâ cuøng ñau ñôùn cuûa ngöôøi tín höõu Ñaïo Cao-Ñaøi hieän nay laø chöa coù moät Giaùo hoäi thoáng-nhaát gioáng nhö Phaät-giaùo, Thieân-Chuùa-giaùo, ... cuõng laø vì caùi cuïc boä naøy, caùi rieâng tö kia ... cuûa töøng Chi phaùi vaø haàu nhö nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo cuûa caùc Chi phaùi ñoù chæ nghó ñeán caùc Baäc Tieàn-Boái ñòa phöông vaø xem vò Giaùo-laõnh cuûa Chi phaùi mình nhö caùc Giaùo-chuû höõu hình ôû Nhaát, Nhò-Kyø Phoå-Ñoä, thì thaät laø tuït haäu vaø chaäm tieán, maø queân raèng Giaùo-chuû cuûa Moái Ñaïo Trôøi, töùc Ñaïo CAO-ÑAØI laø moät Ñaáng Voâ-Hình, laø Ñaáng TAÏO-HOÙA ôû ngoâi vò tuyeät-ñoái, cao hôn taát caû caùc Ñaáng ... Giaû söû, chuùng ta bieát ñöôïc Ñaïo Cao-Ñaøi do chính Ñöùc NGOÏC-HOAØNG THÖÔÏNG-ÑEÁ saùng laäp, maø chuùng ta luoân nghó ñeán moät vò khaùc tröôùc Ngaøi thì chính chuùng ta trôû thaønh keû ngoan coá, chia reõ laøm maát ñoaøn keát neàn Ñaïi-Ñaïo Tam-Kyø Phoå-Ñoä, ñaõ laøm Ñöùc PHAÙP-BÖÛU ÑAÏI-TIEÂN ñau loøng :
“Tieân huynh raát buoàn vaø tieác cho haøng haäu hoïc ngaøy xöa khoâng laõnh hoäi ñöôïc ñaïo lyù uyeân thaâm vaø troïng taâm khai ñaïo cuûa caùc Ñaáng Giaùo chuû. Do ñoù ñaõ quan nieäm ñaïo lyù trong phaïm vi chaät heïp caùch ngoû ngaên ñöôøng, ñaõ ñoùng khung ñaïo lyù trong phaïm vi ñoäc toân, ñoäc ñoaùn, ñaõ gaây bao laàn thaát kyø truyeàn.
Raát ñoåi ñeán ngaøy nay, cuõng coøn nhieàu caáp laõnh ñaïo ñaõ quan nieäm ñaïo lyù döôøng aáy, töôûng raèng ñaïo lyù laø cuûa rieâng moät ngöôøi hay moät nhoùm. Do ñoù ñaõ baøy ra bao nhieâu hình thöùc ñoäc toân. Ñoù laø moät teä haïi raát lôùn cho caáp laõnh ñaïo, giaùo ñaïo.
Thi
"Chaùnh-ñaïo thaønh do bôûi chaùnh-taâm,
Chaùnh-taâm, chaùnh-tín khoûi sai laàm;
Laøm theo duïc voïng, roài chia reõ,
Chia reõ sau naøy hoái vaïn naêm.”
Ñeå aán-chöùng lôøi daïy treân, Ñöùc CAO-ÑAØI TIEÂN-OÂNG ñaõ xaùc nhaän :
“Gaëp gôõ nhau treân doøng giaùo-lyù,
Nhìn vôùi nhau Toân-chæ CAO-ÑAØI;
Khoâng coøn Nam-Baéc-Ñoâng-Taây,
Khoâng coøn Chi noï, Phaùi naøy Phaät-Tieân.”
Vaäy thì coøn toäi naøo naëng cho baèng ?
Hôn 3/4 theá kyû, töùc ñaõ laàn löôït coù 3 theä heä Tieàn-Boái, Tieàn-Hieàn cuûa Ñaïo Cao-Ñaøi ñi qua, cuõng coù nghóa laø vai troø lòch söû cuûa toân giaùo naøy ñaõ sang trang môùi. Moïi chuû tröông, ñöôøng loái cuûa caùc theá heä tröôùc, neáu nhaän xeùt thaáy loãi thôøi, laïc haäu, chia reõ hay sai laàm, ... thì theá heä hieän höõu cuûa chuùng ta phaûi laø theá heä taøi trí, ñöùc haïnh, vaø ñaày loøng nhaân aùi (tình thöông), phaûi ñuû huøng taâm duõng chí nghieâm tuùc caét xeùn, huûy boû hoaëc hieäu chænh laïi nhöõng Nghò ñònh, Ñaïo lònh, Chaâu tri, ... loãi thôøi laøm maát ñoaøn keát noäi boä, maïnh daïn thay theá baèng nhöõng Hieán chöông, Ñaïo qui, ... ñoåi môùi nhöng khoâng taùch khoûi PHAÙP-CHAÙNH-TRUYEÀN TAÂN-LUAÄT, vaø ñeå theo kòp trình ñoä daân trí xaõ hoäi, thaäm chí chuùng ta coøn phaûi roát raùo thi haønh coâng vieäc aáy vôùi quyeát taâm cao ñuùng theo Toân chæ : “TAM-GIAÙO QUI NGUYEÂN - NGUÕ-CHI HIEÄP-NHAÁT”, môùi xöùng ñaùng laø con chieân ngoan cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi, danh döï laø ngöôøi tín ñoà trung thaønh tuyeät ñoái vôùi vò Giaùo chuû Voâ-Hình cuûa nhaân loaïi toaøn caàu : chính Ñöùc CAO-ÑAØI THÖÔÏNG-ÑEÁ vaäy.
Muoán laøm ñöôïc nhö theá, chuùng ta haõy cuøng nghe KRISNAMURTI gôûi gaám quan nieäm veà tình thöông cuûa mình : “Khi naøo taâm troáng roãng heát moïi söï vaät cuûa trí oùc, khi naøo trí oùc troáng roãng moïi suy tö, luùc aáy môùi coù TÌNH THÖÔNG. Chæ coù caùi troáng khoâng môùi laø voâ taän.” Vaø khi KRISNAMURTI ñaõ chöùng nghieäm ñöôïc : “Chæ coù caùi taâm khoâng môùi bieåu hieän ñöôïc tình thöông troïn veïn.” OÂng thaáy loøng mình môû roäng bao la, bình an thanh thaûn, oâng coù caûm giaùc nhö caû ñaïi döông traøn vaøo loøng, vaø töø daïo aáy moãi ngaøy cuûa oâng trôû neân doài daøo hôn nhö traêm hoa ñua nôû giöõa muøa Xuaân baát taän. Nhö vaäy, oâng ñaõ hoøa hôïp ñöôïc vôùi Vuõ truï, vôùi Ñaát Trôøi.
Kính thöa Quyù vò,
Veà phöông dieän Ñaïo hoïc, Coù phaûi hieän nay chuùng ta bò nhoát trong caùi baûn ngaõ toái om, trong caùi ta cöùng ngaét coù cöûa ñoùng then gaøi, töôøng cao haàøm roäng ? Chaúng leõ chuùng ta chòu thaân phaän ñoïa ñaøy aáy maõi sao ? môù nöôùc ít oûi, nhoû nhoi trong bình boâng coøn tìm caùch bay veà ñaïi döông, coøn ta haù khoâng tìm loái thoaùt ? Nhaát ñònh ta khoâng phaûi caùi theå xaùc cao bình quaân 1,60 meùt, vaø caân naëng khoaûng 50 kg, chaúng qua ñoù laø caùi bình, caùi lu, caùi aùo, caùi voû, ... ôû phaàn beân ngoaøi, maø ta laø Tieåu-Hoàn trong Ñaïi-Hoàn, laø Tieåu Thieân-Ñòa trong Ñaïi Thieân-Ñòa, laø Tieåu Linh-Quang trong Ñaïi Linh-Quang, ... taát nhieân ta phaûi ñöôïc hoøa hôïp hoaøn toaøn trong caùi voâ bieân, voâ taän aáy. Nhö vaäy, ñoäng löïc cuûa söï hoøa hôïp aáy laø gì ? Chính laø tình thöông yeâu, laø loøng baùc aùi, laø yeáu toá quan troïng hôn heát.
Khi noùi ñeán chöõ thöông, thì ñöông nhieân phaûi ñeà caäp chöõ gheùt, chuùng ta haõy cuøng nghe theo Ñöùc ÑAÏO-GIAÙC CHÔN-TIEÂN daïy :
“ÔÛ ñôøi, tuy tình caûm con ngöôøi chia ra laøm thaát tình, nhöng trong thaát tình chung qui chæ coù ñieàu chính yeáu laø söï thöông - gheùt, vaø töø thöông gheùt maø coù vui buoàn, cöôøi khoùc, ...”.
Vaäy thöông laø gì ? Laø caùi gì hôïp vôùi caùi yù muoán ta, sôû thích cuûa ta, gôïi ñöôïc nôi ta nhöõng nguoàn caûm tình thaân thieän quyeán luyeán.
Coøn gheùt laø gì ? Laø caùi gì traùi yù vôùi sôû thích cuûa ta, khieán ta chæ muoán döùt boû xa lìa. Hai söï thöông gheùt tuy ñoái nghòch nhau nhö saùng vaø toái, nhö ñeâm vaø ngaøy, nhöng chung qui laïi chæ laø hai beà maët - traùi cuûa moät thaùi ñoä. Bôûi leõ caùi gì thöông taát laø khoâng gheùt, caùi gì gheùt taát laø khoâng thöông, caùi naøy phuû nhaän caùi kia nhö aùnh saùng nhaän chìm boùng toái vaø ngöôïc laïi vaäy. Haõy xem nhö chuyeän côø baïc, röôïu cheø, huùt xaùch, troäm cöôùp, ñaøng ñieám, ... laø nhöõng vieäc deã daøng daãn daét con ngöôøi vaøo söï phaù saûn nhaân caùch, taùn taän löông taâm, theá maø coù ngöôøi meâ ñeán ñoåi töôûng khoâng caùch gì coù theå döùt boû. Haõy xem nhö nhöõng ñoàng tieàn baát chaùnh, baát löông, bao nhieâu danh vò baát xöùng, bao nhieâu vieäc laøm baát nghóa, maø vaãn coù keû haêm hôõ chaïy theo baùn reõ linh hoàn cho quæ vöông ñeå mong höôûng thuï troïn ñôøi ? Con ngöôøi thöông ñieàu tö lôïi, maø gheùt vieäc coâng ích laø ñaõ laàm laïc roài vaäy. Con ngöôøi yeâu söï sa ñoïa, maø gheùt cuoäc soáng laønh maïnh laø töï kieàm toûa ñôøi mình ôû trong vuõng sình thoaùi hoùa ñoù thoâi. Nhöõng keû öa lôøi phónh nònh, doái traù, maø gheùt lôøi keä caâu kinh chôn lyù laø ñaõ ñeå taâm hoàn cho loaøi quæ döõ lung laïc. Nhöõng ngöôøi chæ thích baén gieát, maø khoâng öa leõ hieáu sinh, nhöõng haïng coå voõ chieán tranh maø khoâng ca ngôïi hoøa bình laø phöôøng gian aùc, laø chaúng coù tình thöông. Noùi chung thöông gheùt khoâng ñöôïc phaân minh laø ñaåy mình vaøo choán laàm laïc nguy haïi khoâng bieát döôøng naøo.
Giöõa hai haïng ngöôøi thöông - gheùt sai laàm nhö theá, coøn moät haïng ngöôøi mô hoà baát ñònh, khoâng coù söï thöông gheùt roõ raøng, laãn loän traéng ñen, maäp môø thieän aùc, voán laø haïng ngöôøi phoå bieán trong xaõ hoäi. Vaäy con ngöôøi noùi chung caàn phaûi thöông gheùt ra sao ? Vaø phaûi laáy gì laøm söï chuaån ñích cho söï thöông gheùt ôû ñôøi ?
Ñaõ laø con ngöôøi, khoâng sao traùnh khoûi voøng thöông gheùt, nhöng caàn phaûi bieát höôùng tình caûm cuûa mình veà moät muïc ñích cao xa nhö söï khai thoâng con nöôùc chaûy veà beã caû.
Tröôùc heát caàn coù : thöông gheùt phaân minh, khoâng coù mô hoà hoån ñoän. Nhöng muoán phaân minh laø phaûi höôùng veà ñaïo-ñöùc, noäi taâm saùng suoát. Caùi gì hôïp vôùi ñaïo ñöùc thì thöông, caùi gì traùi vôùi ñaïo ñöùc thì gheùt. Hôïp vôùi ñaïo ñöùc laø leõ phaûi, ñieàu thieän, hôïp vôùi quyeàn lôïi cuûa ñaïi ña soá con ngöôøi. Laáy caùi tieâu chuaån ñaïi ña soá con ngöôøi môùi xaùc ñònh ñöôïc caùi giaù trò thaät cuûa ñaïo ñöùc. Neáu caên cöù vaøo söï ñoâng ñaõo nhôn sanh ñeå laøm khuoân vaøng thöôùc ngoïc cho caùi nhaän ñònh cuûa mình, thì khoâng deã gì bò laàm laïc. Coù bieát bao ngöôøi ñaõ khoâng quan taâm ñeán ñieàu ñoù maø coù nhöõng söï thöông gheùt mô hoà, sai quaáy thaät laø ñieân ñaõo. Chaúng noùi ñaâu xa, nhö : Leâ-Chieâu-Thoáng ngaøy xöa caàu vieän quaân Thanh ñeå ñaùnh laïi Quang-Trung Nguyeãn-Hueä, theá maø khoâng thieáu nhöõng baäc taøi cao hoïc roäng laïi ñi lieàu cheát phuïng söï cho caùi yù ñoà xaáu xa nhö theá. Ñaønh raèng laøm toâi thì phaûi trung vôùi vua, nhöng khi vua ñaõ phaûn boäi laïi daân toäc, maø ñi caàu vieän ngoaïi bang veà ñeå daøy xeùo queâ cha ñaát toå thì ñaâu coøn xöùng ñaùng cho ta phuïng thôø. AÁy chæ vì quaù ngöôõng moä caù nhaân, chæ bieát thöông vua moät caùch heïp hoøi, maø laïi gheùt boû noøi gioáng sanh saûn ra mình. Thaät laø: “Thoâng minh ña aùm muoäi”.
Toùm laïi, neáu khoâng caên cöù vaøo ña soá ñeå nhaän ñònh veà giaù trò ñaïo ñöùc, thì ngay trong söï thöông gheùt cuõng deã sai laàm, maø ñaõ sai laàm thì voâ cuøng nguy haïi, laøm sao löôøng ñöôïc ? Luùc ñoù thì thuø seõ coi laø baïn, baïn seõ coi laø thuø, laãn loän ma vöông, quæ söù vôùi keû cöùu nhaân ñoä theá, töï bieán mình thaønh loaïi duïng cuï nguy hieåm, caøng laøm haïi Ñaïo roái Ñôøi.
Ñeå nhaéc nhôû con ngöôøi caàn phaûi bieát thöông gheùt phaân minh, cuï Nguyeãn-Ñình-Chieåu daõ daïy :
“...Quaùn raèng gheùt chuyeän taàm phaøo,
Gheùt cay, gheùt ñaéng gheùt vaøo taän taâm,
Gheùt ñôøi Kieät, Truï meâ daâm.
Ñeå daân ñeán noãi sa haàm, saãy hang, ...
Thöông thaày Nhan-Töû dôû dang,
Ba möôi moát tuoåi taùch ñaøng coâng danh.
Thöông oâng Gia-Caùt taøi laønh,
Gaëp côn Haùn maït ñaõ ñaønh phoâi pha. , ...
Xem qua kinh söû maáy laàn,
Nöûa phaàn laïi gheùt, nöûa phaàn laïi thöông.”
Nhö vaäy, thöông vaø gheùt laø hai moái tình caûm lôùn ôû trong ñôøi soáng con ngöôøi, daãn daét cho moïi tö duy, lôøi noùi vaø vieäc laøm. Laø ngöôøi coù tín ngöôõng, khoâng phaân bieät toân giaùo ñeàu coù caùi tieâu chuaån cuûa söï thöông gheùt ñöôïc phaân ñònh roõ raøng ôû trong Kinh saùch, Thaùnh ngoân, Töø huaán. Vaø neáu laø ngöôøi tín höõu Ñaïo Cao-Ñaøi, thì tình thöông phaûi ñöôïc coi laø muïc tieâu toái troïng vaäy. Xin nghe qua baøi thô cuûa moät tu syõ Ñaïi-Ñaïo :
Thöông chuùng sanh, thöông ñoàng baøo,
Thöông queâ höông meï ñeïp maøu söû xanh;
Gheùt ngöôøi gaây haán chieán tranh,
Gheùt ngöôøi phaûn boäi ñaát laønh toå toâng.
Thöông ngöôøi, thöông caû nuùi soâng,
Thöông da ñen, traéng, vaøng, hoàng coäi chung.
Gheùt loaøi baát hieáu, baát trung,
Ñaïi nghòch voâ ñaïo lao lung cuoäc ñôøi.
Hoàng aân, ñaïi xaù cuûa Trôøi”,
Thöông yeâu vaïn loaïi, ngöôøi nguôøi soáng vui.
Heã ñaõ bieát thöông thì leõ taát nhieân laø bieát gheùt vaäy. Nhöng theo lôøi daïy cuûa Ñöùc Chí-Toân ñaõ chæ roõ : “Neáu khoâng thöông ñöôïc thì khoâng ñöôïc quyeàn gheùt, ... ” thì thöû hoûi coù maáy ai laøm ñöôïc ? Song xeùt caùi leõ hieáu sanh cuûa Thöôïng-Ñeá muoán sao loaøi ngöôøi treân theá gian naøy haõy bieát thöông yeâu nhau, laáy tình thöông maø xoùa boû haän thuø ñeå giöõa con ngöôøi vôùi con ngöôøi khoâng coøn nghòch laãn nhau, baén gieát nhau, vaø cuøng chung soáng caûnh thaùi bình, an vui, vaø haïnh phuùc, con ngöôøi khoâng coøn boác loät laãn nhau, keû maïnh khoâng coøn hieáp ngöôøi yeáu, maø nhaân loaïi toaøn caàu cuøng nhau xaây döïng caûnh Thieân ñaøng taïi theá gian.
Ñeán ñaây coù leõ chuùng ta cuøng coâng nhaän : “tình thöông ñi xuyeân qua vaïn vaät, neân noù chính laø yeáu toá quyeát ñònh cho söï sinh toàn. Thieân luaät, Baùc aùi vaø söï Soáng ñeàu laø MOÄT, chuùng noù laø nhöõng traïng thaùi cuûa nguoàn soáng duy nhaát, vì : trong Thieân luaät coù Baùc aùi vaø söï Soáng, trong Baùc aùi coù Thieân luaät vaø söï Soáng, maø trong söï Soáng coù Thieân luaät vaø Baùc aùi. Do ñoù, tình thöông laø söùc maïnh, vaø coù moät quyeàn naêng taïo neân söùc maïnh, ñoù laø tình thöông.
Qua nhieàu hình thöùc, tình thöông taêng tröôûng ôû loøng ngöôøi, vaø ñem söùc maïnh cho moïi hình theå. Chính söùc maïnh ñoù ñaõ chuyeån töø taøn baïo thaønh meán yeâu, chuyeån tình thöông xoùa boû haän thuø vaø oaùn gheùt. Con ngöôøi muoán tieán hoùa nhanh khi chính hoï hieán daâng taát caû nhöõng gì maø tình thöông mang ñeán. Nhö vaäy, chuùng ta haõy yeâu thöông moïi ngöôøi, nhöng söï daønh duïm tình caûm naøy phaûi ñöôïc xem nhö moùn quaø cao quyù, vaø chuùng ta hoaøn toaøn khoâng ñoøi hoûi baát cöù ñieàu gì, maø chæ bieát coù hy sinh vaø hieán daâng. Vì tình thöông vaø quyeàn naêng chuyeån bieán cuûa tình thöông chuùng ta seõ khai ñöôøng môû loái cho moïi ngöôøi baèng tö töôûng, ngoân ngöõ vaø haønh ñoäng thöông yeâu. Nhöõng ai hieán daâng ñôøi mình cho Ñaïo phaùp, hy sinh phuïc vuï cho coäng ñoàng xaõ hoäi hoaëc phuïng söï cho khoa hoïc thì chính hoï laø söù giaû tin yeâu cuûa Ñöùc Thöôïng-Ñeá mang tình thöông bao truøm caû vaïn linh sanh chuùng, taát nhieân seõ ñöôïc Ngaøi ban trao nhieàu ñaëc aân, nhieàu thoâng ñieäp cao vôøi treân con ñöôøng tieán hoùa taâm linh. Tuy caùc vò aáy soáng chung vôùi moïi ngöôøi trong coõi traàn oâ tröôïc naøy, nhöng hoï vaãn bình an taâm thöùc, ngaøy caøng thaêng hoa töôi ñeïp vaø saùng suoát thanh cao. Khoâng moät nhaø Khoa hoïc, Trieát hoïc hay Ñaïo hoïc naøo maø chaúng quyeát taâm ñem laïi söï lôïi ích, söï khai trí, hay söï ban vui cöùu khoå cho nhaân loaïi, vaø tìm ôû trong caùc hoaït ñoäng naøy moät nguoàn haïnh phuùc voâ bieân gioáng nhö aùnh saùnh maët trôøi söôûi aám vaø ñem söï toát töôi cho vaïn vaät. Nhöõng heä quaû toát ñeïp töø nhöõng lyù töôûng, söù maïng, yù chí vaø haønh ñoäng cuûa caùc vò aáy noùi rieâng, moïi ngöôøi noùi chung taát caû ñeàu xuaát phaùt töø tình thöông cao thöôïng, hoaøn haûo cuûa Ñaáng Troïn-Laønh. Ñoù chính laø ngoïn ñuoác soi ñöôøng, laø chôn lyù cöùu caùnh cuûa nhaân loaïi haõy thöïc hieän cho baèng ñöôïc : “Tình thöông yeâu theá giôùi ñaïi ñoàng”.
Ñeå keát thuùc baøi noùi chuyeän, xin gôûi ñeán toaøn theå moïi ngöôøi soáng treân hoaøn-vuõ naøy lôøi chaâu tieáng ngoïc voâ cuøng quyù giaù cuûa Ñaáng TAÏO-HOÙA :
“THAÀY laø Cha cuûa söï thöông yeâu, do bôûi söï thöông yeâu môùi taïo thaønh theá giôùi vaø sanh saûn caùc con. Vaäy caùc con saûn xuaât nôi söï thöông yeâu laø cô theå cuûa söï soáng coøn ñoù.
Söï thöông yeâu laø gieàng moái baûo sanh cuûa Caøn-Khoân theá-giôùi, bôûi yeâu thöông maø vaïn vaät ñöôïc hoøa-bình, Caøn-Khoân an tònh. Ñaëng an tònh môùi khoâng thuø nghòch laãn nhau, khoâng thuø nghòch môùi khoâng taøn haïi nhau, khoâng taøn haïi nhau môùi giöõ beàn cô sanh hoùa.
Keû nghòch laïi cô sanh hoùa laø quæ vuông, laø tay dieät hoùa, cuõng nhö coù soáng cuûa THAÀY, aét coù caùi cheát cuûa quæ vöông. Quæ vöông duïc söï cheát maø taøn haïi caùc con. Vì gheùt nhau maø vaïn loaïi môùi khinh nhau, môùi nghòch nhau maø taøn haïi laãn nhau laø cô dieät theá.
Vaäy THAÀY caám caùc con töø ñaây, ví khoâng ñuû söùc thöông nhau thì cuõng khoâng ñöôïc pheùp gheùt nhau aø !”
Traân troïng kính chaøo lôøi thöông yeâu vaø hoøa hieäp.
Kính caån,
Chí-Đạt
Ngaøy Khai Ñaïo 23-8 Giaùp-Thaân - Naêm thöù 80.
Theá naøo laø tình thöông yeâu ? Chuùng ta haõy cuøng nhau tìm hieå u vaø phaân tích nhan ñeà khoâng maáy gì xa laï naøy, taïi sao noù voâ cuøng quan troïng maø moïi ngöôøi chuùng ta soáng treân haønh tinh 68 naøy, khoâng ai khoâng chòu aûnh höôûng bôûi tình thöông yeâu aáy ?
Moãi khi nghe noùi ñeán cuïm töø : “Tình thöông yeâu” hoaëc “Söï thöông yeâu” vaø ngaén goïn hôn laø “Tình thöông” hay “Tình yeâu”, … thì moïi ngöôøi chuùng ta cuõng ñeàu caûm nhaän ñöôïc söï sung söôùng vaø nieàm haïnh phuùc trong taâm hoàn cuûa mình, neáu chuùng ta ñaõ saün coù taám loøng nhaân aùi vaø cao thöôïng. Cuoäc ñôøi ñöôïc saùng ñeïp nhö hoa töôi phong nhuïy, nhö aùnh thaùi döông röïc rôõ ôû taän cuoái chaân trôøi, laø cuõng vì tình thöông, maø ngöôïc laïi noù toái ñen ñau khoå, hiu quaïnh theâ löông nhö baõi tha ma, laø cuõng vì thieáu tình thöông. Cho neân hai chöõ tình thöông ñaõ haøm chöùa bieát bao ñieàu cao thöôïng, vui töôi, phuùc laïc maø noù cuõng aån taøng bieát bao ñieàu thaáp heøn, saàu thaûm, oaùn than, noù luoân coù hai maët ñoái laäp nhau, ñaáu tranh nhau giöõa caùi rieâng vôùi caùi chung, giöõa ñieàu thieän vôùi ñieàu aùc, giöõa caùi toát vôùi caùi xaáu, giöõa ñöôøng chaùnh vôùi neûo taø... vaøgiöõa söïích kyûvôùi loøng nhaân aùi,
Thaät vaäy, tình thöông hay tình thöông yeâu laø moät phaïm tröøu tröøu töôïng, noù ñöôïc bieåu hieän veà phöông dieän tinh thaàn, hay veà maët tình caûm cuûa con ngöôøi vôùi nhau, nhö giöõa caù nhaân vôùi caù nhaân, giöõa caù nhaân vôùi taäp theå hoaëc ngöôïc laïi, giöõa taäp theå vôùi taäp theå chaúng haïn nhö quoác gia naøy ñoái vôùi quoác gia kia, maø trong ñoù coù moái quan heä giöõa caùc hoäi ñoaøn toân-giaùo, trí-thöùc, saéc-toäc, … hoaëc caùc toå chöùc chính-trò, kinh-teá, vaên-hoùa, xaõ-hoäi, … vôùi nhau. Vaø sau cuøng laø moái töông quan saâu roäng hôn heát, chính laø tình thöông cuûa coäng ñoàng nhaân loaïi vôùi nhau hay coøn goïi laø tình thöông yeâu theá giôùi ñaïi ñoàng.
Chuùng ta coù theå taïm phaân ra hai loaiï tình thöông :
1) TÌNH THÖÔNG ÍCH KYÛ (THAÁP HEØN) :
- Laø moät thöù tình caûm cuûa moät ngöôøi naøo ñoù chæ bieát thöông chính mình, muoán lôïi ích rieâng cho baûn thaân mình vaø gaàn nhö khoâng heà nghó ñeán ngöôøi khaùc. Giaû söû, neáu hoï coù nghó ñeán moät ai ñoù thì khoâng ngoaøi vôï choàng hoaëc con caùi hoï maø thoâi, vaø cuõng coù haïng ngöôøi thoaùng hôn moät chuùt coøn bieát nghó ñeán cha meï, ít khi nghó ñeán anh chò em, chaùu chaét, coù ñaâu nghó ñeán hoï haøng, xoùm gieàng thì laøm gì coù tình thöông yeâu ñoàng baøo, toå quoác vaø nhaân loaïi. Vì vaäy, trong daân gian coù caâu traøo phuùng nghe thaät laø buoàn cöôøi : “vaøo vô veùt - voäi vaû veà - vôï vui veû”.
Taïi sao vaäy ? Vì vôùi baûn chaát nhoû moïn, boûn xeûn, keo kieät, baàn tieän … ñaõ saün coù töø trong xöông tuûy, töø töøng teá baøo cuûa cô theå hoï. Kieåu thöông yeâu thaáp heøn naøy laø thöù tình caûm ích kyû chæ muoán gom goùp cho ñöôïc phaàn mình, luoân saün chöïc chôø söï öu aùi cuûa moïi ngöôøi daønh cho mình, vaø moät khi khoâng ñöôïc nhö yù muoán cuûa hoï, thì hoï voâ cuøng ñau khoå, thaát voïng daãn ñeán oaùn traùch thuø haän. Tình caûm thaáp heøn aáy chaúng khaùc naøo laø söï ñoåi chaùc, hoaëc lôïi duïng laãn nhau, khoâng phaûi tình yeâu chaân chính neân chaúng bao giôø ñöôïc eâm aùi, thuaän hoøa vaø haïnh phuùc.
Xin daãn chöùng caâu chuyeïän : “Coù moät oâng giaø kia tuoåi ñaõ ngoaøi 60 maø vaãn coøn ham muoán … vôï. Töø hôn 40 naêm qua, oâng ta laøm ñöôïc raát nhieàu tieàn cuûa nhöng ñeàu laàn löôït bò ba ngöôøi vôï, ngöôøi tình tröôùc laø loaïi ñaøn baø khoâng ñaøng hoaøng ñaõ aên xaøi, phaù taùn heát. Khoâng coøn taøi saûn, oâng ñaønh phaûi baùn caên nhaø cuûa cha meï mình laáy tieàn tieâu xaøi, vaø khi ngöôøi ñaøn baø thöù ba nhoû hôn oâng ta 33 tuoåi ñaõ vô veùt cuûa caûi laàn cuoái, boû nhaø (ôû ñaäu) theo ngöôøi thanh nieân khaùc thì noãi ñau ñôùn khoân cuøng naøy laøm cho oâng ta ít nhieàu thöùc tænh. Thaát baïi laø meï ñeû cuûa thaønh coâng, sau ñoù oâng ta baét ñaàu tính toaùn, möu moâ vaø tìm kieám cho mình moät ngöôøi phuï nöõ khaùc, vôùi tuoåi ñaõ 40 (chöa coù gia ñình), maø oâng ta khoâng phaûi nuoâi döôõng, chu caáp nhö nhöõng laàn daïi doät tröôùc; ngöôøi ñaøn baø aáy laøm ngheà giuùp vieäc cho ngöôøi nöôùc ngoaøi vôùi tieàn löông hôn 3 trieäu ñoàng/thaùng saün saøng buø ñaép cho oâng ta trong khi khoâng coøn taøi saûn trong buoåi xeá chieàu. Nhö vaäy, cuoäc tình naøy coù phaûi laø moät söï ñoåi chaùc, moät beân thì lôïi duïng veà tieàn cuûa, coøn beân chæ laø söï theøm khaùt ñeå coù ñöôïc moät taám choàng ?
Kính thöa Quyù vò,
Caùch ñaây vaøi thaùng HTV ñaõ coâng chieáu cho chuùng ta xem boä phim Ca-Phi Ñaïi-Ñöôøng, vôùi nhaân vaät Lyù-Theá-Vaân (vua Ñöôøng) coù moät tình yeâu ích kyû moät chieàu, ñaõ aùp ñaët coâ thoân nöõ Höùa-Hôïp-Töû phaûi laøm thöù phi cho mình, baát chaáp giang san xaõ taéc vaø ñaõ tieâu xaøi caïn saïch quoác khoá töø Döông-phi roài laïi ñeán Ca-phi. Ñeán khi coù ngoaïi bang xaâm laán keát caáu cuøng nònh thaàn noåi loaïn, vua Ñöôøng chæ coù ruùt lui qui aån ñeå maëc trieàu ñình lô laùo suy vong.
Hay tröôùc kia, Truï-Vöông cuõng vì ham meâ boùng saéc Ñaéc-Kyû, trôû neân taøn baïo, ñoäc aùc gieát haïi bieát bao trung thaàn, daân chuùng cöïc khoå laàm than, laõng phí ngaân khoá daãn ñeán nöôùc maát nhaø tan phaûi töï saùt vaø huûy theå caû trieàu ñaïi nhaø Haï.
ÔÛ Vieät-Nam ta, haïng ngöôøi ích kyû naøy cuõng coù raát nhieàu, khoâng rôø cuõng ñuïng, khoâng mô cuõng thaáy maø ngöôïc doøng lòch söû daân toäc töø ngaøn xöa ñaõ ghi laïi caùc oâ danh nhö : Mî-Chaâu, Nguyeãn-Höõu-Chænh, Hoaøng-Cao-Khaûi, Ngoâ-Ñình-Dieäm, … cuõng vì tình rieâng maø hoï ñaõ : “Röôùc voi veà daøy maû toå” hay “Coõng raén caén gaø nhaø”, saün saøng baùn linh hoàn cho quyû döõ, baùn toå quoác cho ngoaïi xaâm khoâng ngoaøi muïc ñích : “Vinh thaân phì da”, vì loøng ham muoán vaâït chaát phuïc vuï cho theå xaùc : “Toái uoáng champagne, saùng söõa boø”. Loaïi ngöôøi xaáu xa naøy raát gian xaõo, ñoäc aùc, traùo trôû, … saün saøng phaûn boäi moät khi coù danh lôïi, chöùc quyeàn. Neáu nhoû, thì haønh ñoäng gian aùc theo caùi nhoû, coøn neáu to lôùn thì hoï saün saøng ñaùnh ñoåi giang san cho giaëc ñeå laáy moài danh baû lôïi. Ñaây laø haïng ngöôøi raát nguy hieåm, maø chuùng ta neân caûnh giaùc … bôûi vì hoï saün coù maàm moùng : “Tình thöông ích kyû thaáp heøn”.
2) TÌNH THÖÔNG CAO THÖÔÏNG (ÑAÏI-ÑOÀNG):
ñoù laø moät thöù tình caûm cao ñeïp, luoân coi troïng luaân thöôøng ñaïo lyù, quoác hoàn quoác tuùy. Neáu Nam giôùi thì ñaët neàn taûng laø trung hieáu vaø Nguõ thöôøng (nhôn, nghóa, leã, trí, tín) laøm ñaàu, coøn Nöõ giôùi thì trinh tieát vaø Töù ñöùc (coâng, ngoân, dung, haïnh) laøm caên baûn. Moät khi thöïc hieän baát cöù ñieàu gì, ngöôøi coù tình thöông cao thöôïng luoân nghó ñeán caùi chung, caùi lôùn cuûa quoác gia daân toäc, vaø cao caû hôn nöõa hoï luoân ñaët heát taâm hoàn, tö töôûng cho tình thöông yeâu nhaân loaïi theá giôùi ñaïi ñoàng. Moät khi ñaát nöôùc laâm nguy, ngöôøi coù tình thöông cao thöôïng luoân coù troïng traùch ñoái vôùi queâ höông, ñoái vôùi nhaân loaïi toaøn caàu, vaø ñeán khi ñaát nöôùc thanh bình, tieán ñeán daân giaøu nöôùc maïnh, xaõ hoäi coâng baèng, daân chuû vaên minh thì vieäc buø ñaép, thuï höôûng sung söôùng cho bao naêm gian khoå, nhöõng con ngöôøi anh huøng naøy luoân ñaët vò trí cuûa mình ôû taän thôøi ñieåm sau cuøng, thaäm chí haïnh phuùc cuûa hoï chính laø söï hoøa nhaäp chung trong loøng moïi ngöôøi. Hoï laø ai ? ÔÛ thôøi caän ñaïi coù phaûi laø : Kark-Mark, Leâ-Nine, Phan-Boäi-Chaâu, Hoà-Chí-Minh, Voõ-Nguyeân-Giaùp, … trong lónh vöïc Chính trò, Quaân söï. Coøn Victo-Hugo, Marie Curie, Phan-Chu-Trinh, Tröông-Vónh-Kyù, Traàn-Vaên-Giaøu, … trong lónh vöïc khoa hoïc xaõ hoäi vaø nhaân vaên, vaø coøn bieát bao baäc vyõ nhaân khaùc ñaõ coáng hieán ñôøi mình cho khoa hoïc, cho toå quoác vaø cho nhaân loaïi.
Theo taùc phaåm vaên hoïc Nöûa Chöøng Xuaân vaøo khoaûng giöõa theá kyû thöù 20, noäi dung caâu chuyeän ñeà caäp ñeán hai nhaân vaät chính laø : coâ Mai vaø anh Loäc ñang soáng trong cheá ñoä xaõ hoäi phong kieán, vieäc hoân nhaân phaûi “Moân ñaêng hoä ñoái”, moät beân gia ñình ñòa chuû giaøu coù, coøn beân kia thì ngheøo naøn, vì leõ ñoù maø hai ngöôøi khoâng theå xaây döïng vôùi nhau ñöôïc. Anh Loäc khoâng ñöôïc quyeàn choïn löïa, maø phaûi döùt khoaùt nghe theo lôøi meï ñi cöôùi vôï, boû rôi coâ Mai lôõ trao thaân gôûi phaän vaø ñaõ oâm traùi baàu taâm söï ñau thöông, bò ngöôøi ñôøi xem thöôøng, nguyeàn ruõa. Khoâng vì bò haát huûi, nhuïc nhaõ, khoán khoå maø laïi naõn chí ngaõ loøng, coâ Mai quyeát chí ñöùng daäy, böôùc ñi vaø töøng böôùc vöõng chaéc, nhôø coù soá voán chöõ nghóa coâ ñi daïy hoïc, roài ngaøy qua ngaøy nuoâi con khoân lôùn.
Ñuùng laø aùc lai aùc baùo, sau bao naêm anh Loäc laáy vôï nhöng khoâng coù con, meï anh ñaõ giaø maø vaãn khoâng coù chaùu noäi boàng, baø baét buoäc anh Loäc phaûi ñi tìm meï con coâ Mai, vaø chaáp nhaän con daâu cuøng chaùu noäi. Nhöng khi anh Loäc gaëp laïi coâ Mai vaø ñöùa con ngoaøi giaù thuù, thì ñaây laø yù caâu noùi baát huû cuûa coâ Mai noùi vôùi anh Loäc ñaõ ñi saâu vaøo loøng ngöôøi duø baát cöù thôøi gian vaø khoâng gian naøo : “Baây giôø anh ñaõ laø traïng sö, anh haõy ñem heát taøi naêng, trí tueä cuûa mình ñeå phuïc vuï cho ñaát nöôùc, cho xaõ hoäi, thì heä quaû toát ñeïp aáy taát nhieân trong ñoù seõ coù em vaø con cuûa chuùng ta, ...” Coù nghóa laø thay vì vôùi tình caûm rieâng tö ích kyû cuûa moät gia ñình, thì noù trôû thaønh tình thöông yeâu cao thöôïng cuûa quaûng ñaïi quaàn chuùng. Moät caâu noùi thaät deã thöông, cao quyù vaø vyõ ñaïi, maëc duø ñoù chæ laø moät söï töø choái.
Nhö vaäy, tình thöông ñaïi ñoàng cao thöôïng luoân ñoái laäp vôùi tình thöông ích kyû thaáp heøn. Tình caûm rieâng tö laø xaáu, tình thöông ích kyû laø heïp hoøi, thì neáu ngöôøi naøo thaáy mình ít nhieàu gioáng nhö tröôøng hôïp aáy phaûi coá gaéng khaéc phuïc, töøng böôùc reøn luyeän, maïnh daïn deïp boû ñöôïc thoùi hö taät xaáu cuûa chuû nghóa caù nhaân ñaùng cheâ traùch ñoù, thì luùc baáy giôø chính hoï môùi môû roäng taâm hoàn mình ñeå hoøa nhaäp vaøo tình ñoàng baøo maùu muû, ruoät thòt, vaø thaêng hoa hôn nöõa laø tieán ñeán tình nhaân loaïi theá giôùi ñaïi ñoàng, ñaõ ñöôïc Ñöùc Tieáp-phaùp TRÖÔNG-VAÊN-TRAØNG daïy : “Chôn lyù laø nguoàn soáng vaïn linh,
Vì nhaân, vì nghóa vôùi vì tình;
Cho ñôøi, cho Ñaïo, cho nhaân loaïi,
Chôù chaúng rieâng tö cho chính mình”.
Coù laøm ñöôïc nhö theá, thì theá giôùi naøy seõ sôùm chaám döùt chieán tranh, duø laø chieán tranh kinh teá, chieán tranh saéc toäc, hay chieán tranh toân giaùo, …
Qua caâu ca dao : “Baàu ôi thöông laáy bí cuøng,
Tuy raèng khaùc gioáng treøo chung moät giaøn”
Ñaõ ñöôïc ngöôøi xöa nhaân caùch hoùa moät caùc taøi tình, duø khoâng cuøng moät daân toäc, khaùc maøu da saéc toùc nhöng vaãn hít thôû chung baàu khí quyeån cuûa tinh caàu naøy. Vaø hieän nay, treân theá giôùi caùc quoác gia chaäm phaùt trieån ñaõ gaëp nhieàu khoù khaên, voâ cuøng thieáu thoán veà vaät chaát, nhö : thöïc phaåm, thuoác men, caùc phöông tieän vaø thieát bò caàn thieát phuïc vuï ñôøi soáng con ngöôøi. Vì vaäy, moïi ngöôøi chuùng ta caàn phaûi ñuøm boïc, töông trôï nhau, khoâng neân haän thuø cheùm gieát nhau ñeå phaûi gaùnh haäu quaû tang toùc laãn nhau, maø haõy giuùp ñôõ laãn nhau ñoái vôùi söï khaéc nghieät cuûa thôøi tieát, thieân tai, ñòa naïn, luõ luït, hoûa hoaïn, nhaát laø beänh taät, … maø con ngöôøi vaø khoa hoïc vaãn tieáp tuïc tìm kieám, khaùm phaù vaø phaùt minh thaønh coâng caùc coâng trình phuïc vuï ñôøi soáng nhaân loaïi toaøn caàu ngaøy caøng hoaøn thieän hôn.
Toùm laïi, Tình thöông cao thöôïng laø con ñöôøng ñi ñeán chaân-thieän-myõ cuûa Ñaáng THÖÔÏNG-ÑEÁ, laø leõ haèng soáng trong voøng tay aân phuùc cuûa Ñöùc CHUÙA TRÔØI. Coøn tình thöông thaáp heøn hoaëc thieáu tình thöông hay tình caûm khoâ laø con ñöôøng ñi ñeán tham gian, aùc ñoäc cuûa loaøi quæ döõ, laø ñôøi soáng duïc voïng phaûn boäi, haän thuø cuûa ma vöông, ñeàu chuû tröông caùi cheát. Nhö vaäy, chæ coù tình thöông cao thöôïng, chaân chính vaø trong saùng môùi coù ñöôïc moái quan heä toát ñeïp vôùi caùc tröôøng hôïp, nhö : giöõa con caùi vôùi cha meï laø Hieáu, giöõa anh chò em laø Ñeå, giöõa troø vôùi thaày laø Leã, giöõa baïn beø laø Nghóa, giöõa vôï choàng laø Thuûy chung, giöõa ngöôøi vôùi moïi ngöôøi laø Ñaïi ñoàng … vaø neáu tình thöông phaùt sinh giöõa ngöôøi vôùi lyù töôûng laø YÙ chí, giöõa ngöôøi vôùi toå quoác laø Trung thaønh. Chính vì vaäy tình thöông luoân saün coù söï haáp löïc, loâi cuoán, quyeán ruõ, thu huùt vaø noù thuùc ñaåy moái quan heä toát ñeïp vaø cao thöôïng tôï nhö söùc maàu nhieäm Thieâng lieâng, toûa saùng dòu daøng oùng aõ nhö aùnh traêng raèm, vaø cuõng coù luùc heát söùc maïnh meõ, maõnh lieät nhö vaàng thaùi döông röïc saùng caû baàu trôøi.
Noùi veà söùc maàu nhieäm cuûa tình thöông, chuùng ta haõy lieân töôûng ñeán lôøi keâu goïi tha thieát cuûa Ñaáng Meï Hieàn, vaø cuõng laø söï coâng bình maõnh lieät phaùt xuaát töï ñaùy loøng. Nhôø coù tình thöông, con ngöôøi seõ phaù tan maøn löôùi thuø haän, vaø seõ dìu daét nhau ñi veà con ñöôøng saùng. Chuùng ta ñeàu khaúng ñònh raèng : “Con ngöôøi luoân saün coù tình thöông vaø tình thöông khoâng bao giôø khoâng coù ôû trong loøng ngöôøi”.
Chuùng ta thöû ñaët caâu hoûi : “Taïi sao cha meï thöông con ? OÂng baø thöông chaùu ? Vaø saün saøng hy sinh vì con chaùu ? Ñoù laø tình ruoät thòt. Coøn ngöôøi xa laï maø ñem loøng thöông nhau, giuùp ñôõ nhau ? Ñoù laø tình daân toäc, vaø cao hôn laø tình nhaân loaïi vaäy. Khoâng moät ai coù theå dieãn taû heát caùi tình thöông bao la baát dieät aáy. Ñoù laø thöù tình thöông baåm sinh cuûa muoân loaøi, maø chuùng ta ñöôïc taän höôûng nôi oâng cha ta vaø cuûa muoân ngöôøi khaùc.
Thaät laø voâ cuøng haõnh dieän vì chæ coù daân toäc Vieät-Nam môùi coù hai tieáng “ñoàng baøo”, maø caùc taát caû saéc daân khaùc treân theá giôùi khoâng theå goïi ñöôïc. Vì sao ? Vì chuùng ta laø con Roàng chaùu Tieân, cha ta Laïc-Long-Quaân vaø meï ta AÂu-Cô ñaõ sinh ra moät baøo thai, trong coù 100 tröùng nôû 100 con, töø ñoù môùi coù tieáng goïi ñoàng baøo, ñöôïc nhaø thô taâm phaùp dieãn taû ñaäm ñaø tình huyeát thoáng Thieâng-lieâng :
“Ñoàng - baøo aám aùp nghóa vaøng son,
Traûi boán ngaøn naêm neùt ñeïp coøn;
Coâng Meï, ôn Cha “tình maùu muû”õ,
Laïc-Hoàng traêm tröùng nôû traêm con.”
Tröôùc thôøi kyø Khai Ñaïi-Ñaïo Tam-Kyø Phoå-Ñoä, vaøo ngaøy 20-02-1926 (Bính-Daàn) Ñöùc CAO-ÑAØI TIEÂN-OÂNG cuõng ñaõ nhaén nhuû moïi ngöôøi baèng caùch nhaéc ñeán hai tieáng ñoàng baøo, nhöng yù nghóa ñoù thaät laø cao thaâm vaø huyeàn dieäu, vì taát caû vaïn linh sanh chuùng duø soáng ôû 1 trong 72 Ñòa-caàu, hoaëc trong 36 Thieân-caàu, hay ngay caû 3 ngaøn theá giôùi cuõng ñeàu naèm chung moät baøo thai Thieâng-lieâng cuûa Ñöùc CHÍ-TOÂN vaø Ñöùc PHAÄT-MAÃU, ñöôïc theå hieän qua baøi thi sau :
“Vaøo voøng huynh ñeä hhaù thöông nhau,
Moät ñöùc troåi hôn moät phaåm cao;
Quyeát chí Thieân ñöôøng men böôùc tôùi,
Phaûi nhieàu maùu thòt môùi ñoàng baøo”.
Vaø : “Thaày mong con bieát Thaày, hieåu Ñaïo,
Cho theá gian caûi taïo thanh bình;
Loøng Thaày thöông caû chuùng sinh,
Trong tình taïo-hoùa, trong tình thieân-nhieân”.
Nhöng coù maáy ai thaáu hieåu heát caùi tình thöông Thieâng-lieâng vaø baát dieät aáy ? Chính nhöõng ngöôøi ban boá tình thöông cuõng chaúng hieåu noù ôû ñaâu maø coù, vaø ai taïo neân töø noäi taâm mình. Taïi sao Ñöùc CHUÙA JEÙSUS phaûi chòu ñoùng ñinh treân caây Thaäp töï giaù, vaø ñaõ bò sæ nhuïc tröôùc coâng chuùng, maø Ngaøi vaãn bình an thanh thaûn ? Cuõng chính vì tình thöông. Tình thöông ôû ñaây khoâng phaûi tình thöông haïn heïp, ích kyû cuûa ñôøi thöôøng, maø laø tình thöông cao thöôïng, thaùnh thieän theå hieän loøng baùc aùi ñeå cöùu roãi nhaân loaïi ñang ñaém chìm trong toäi loãi.
Thaùnh giaùo daïy :
“Treân caây Thaäp töï suùt moà hoâi,
Ñoå maùu vì thöông toäi loãi ñôøi;
Chòu cheát cöùu chung cho vaïn loaïi,
Bao naøi khoå nhoïc caùc con oâi.”
Cuõng nhö, taïi sao Ñöùc PHAÄT THÍCH-CA töï nguyeän ñoùn nhaän bieát bao ñieàu khoán khoù khoå haïnh, maø leõ ra phaûi laø ñieàu vinh hoa phuù quyù, vaø chính nhöõng vaát vaû ñoù Ngaøi ñaõ chu du khaép nôi ñeå gieo phaùt haït gioáng laønh cho thieân haï, thay vì ñi du lòch khaép nôi ñeå höôûng thuï toät ñænh söï vui söôùng veà vaät chaát ôû traàn gian ? Thöa khoâng, cuõng chính vì tình thöông, maø laø tình thöông ñaïi ñoàng vaø cao thöôïng töùc laø yeâu caû vaïn linh sanh chuùng, trong ñoù coù cha meï vaø hoaøng toäc cuûa Ngaøi ñaõ ít nhieàu gaây ra aùc nghieäp. Nhö vaäy, haønh ñoäng hy sinh cuûa Ñöùc THEÁ-TOÂN neâu treân chính laø söï cöùu vôùt toäi loãi maø nhaân loaïi ñaõ gieo taïo.
Thaùnh giaùo daïy :
“SYÕ taâm aùi chuùng ñoïa luaân hoài,
ÑAÏT Ñaïo ñoä Ñôøi (*) trôû laïi ngoâi;
TA quyeát phaù tan voøng töù khoå,
Chieâu-Vöông giaùng theá ñieåm toâ boài.”
Caøng suy ngaãm, chuùng ta caøng khaúng ñònh vaø coâng nhaän vôùi nhau raèng Ñöùc Phaät THÍCH-CA, Ñöùc Chuùa JEÙSUS hay Ñöùc LAÕO-TÖÛ, Ñöùc KHOÅNG-TÖÛ, v.v… ñeàu laø caùc Baäc Minh Trieát, Thaùnh Thieän ñaõ saün coù loøng töø aùi voâ bieân, töùc laø tình thöông cao thöôïng vaø vyõ ñaïi. Vaäy tình thöông aáy töø ñaâu maø coù, do ai taïo neân ? Coù phaûi töø söï xuùc caûm, rung ñoäng cuûa loøng mình, hay laø söï boá thí ngaãu nhieân ?
Thöa khoâng, tình thöông khoâng phaûi nhö caùc caâu hoûi vöøa neâu, maø noù do baøn tay ñaày quyeàn naêng taïo neân töø khi coù con ngöôøi vaø vaïn vaät. Baøn tay ñoù cuûa ai ? Xin thöa : “Cuûa chính Thöôïng-Ñeá”.
Nhö vaäy Thöôïng-Ñeá ôû ñaâu ? Thöôïng-Ñeá ôû trong taâm moïi ngöôøi, khi ta thöông yeâu vaø toân kính söï haèng soáng cuûa moïi ngöôøi töùc laø ta kính yeâu Thöôïng-Ñeá. Thöôïng-Ñeá luoân höôùng veà taát caû nhaân loaïi, nhöng öu aùi nhieàu hôn vôùi nhöõng taâm hoàn ñau khoå vaø ñoùi reùt, maëc duø bieát raèng heä quaû ñoù do chính hoï gaây ra thì theo luaät nhaân quaû hoï phaûi chòu baùo ñaùp, nhöng kyø ba naøy laø thôøi kyø “ñaïi aân xaù” seõ ñöôïc giaûm nheï vôùi nhöõng taâm hoàn bieát quaøy ñaàu höôùng thieän, ñoaùi coâng chuoäc toäi loãi baèng caùch phuïc vuï coâng ích cho xaõ hoäi loaøi ngöôøi, phuïng söï cho ñaïo ñöùc chaùnh nghóa töùc laø seõ ñöôïc söï khoan dung vaø naèm trong voøng tay yeâu thöông cuûa Ñaáng Cha Laønh Thöôïng-Ñeá.
Bôûi tình thöông ñi xuyeân qua vaïn vaät neân noù laø truï coät cuûa söï soáng coøn cuûa con ngöôøi, vaø chæ coù tình thöông chaân chính môùi saùng taïo haïnh phuùc, hoøa bình cho nhaân loaïi treân haønh tinh naøy maø thoâi.
Treân phöông dieän thöïc teá, tình thöông laø yeáu toá caên baûn cho söï tu haønh vôùi phöông chaâm : “Tình thöông yeâu vaø söï hoøa hieäp”.
Cao-Ñaøi-giaùo vaø caùc toân giaùo khaùc cuõng theá, ñeàu neâu cao tieâu ngöõ : “Vaïn vaät ñoàng nhaát theå” hay “Nhaát boån taùn vaïn thuø”. Nguyeân lyù naøy nguï yù raèng : “Vaïn vaät laø höõu hình saéc töôùng thì muoân truøng tinh ba beân trong vaãn laø Moät. Tinh ba laø söï soáng, laø linh hoàn, coøn Saéc töôùng chính laø nhaân loaïi, thuù caàm, thaûo moäc, kim thaïch, khoaùng saûn, moãi moãi ñeàu khaùc nhau.”
Chuùng ta coù theå so saùnh caùi NHAÁT THEÅ (NHAÁT BOÅN) aáy laø Nöôùc, coøn saéc töôùng laø Soùng. Soùng thì muoân truøng coù caùi lôùn caùi nhoû, caùi cao caùi thaáp, nhöng chuùng ñeàu toaøn laø NÖÔÙC. Vaø chuùng ta cuõng coù theå so caùi NHAÁT THEÅ aáy laø Ñieän, coøn saéc töôùng laø thieát bò ñieän, vaät lieäu ñieän, … nhö : maùy vi tính, tuû laïnh, quaït maùy, boùng ñeøn, … caùi hình theå noù khaùc nhau, nhöng beân trong chæ laø ÑIEÄN duy nhaát.
Veà phöông dieän taâm linh, caùi NHAÁT THEÅ ñoù laø gì ? caùc toân giaùo goïi laø : Ñöùc Chuùa-Trôøi, Ngoâi Thaùi-Cöïc, Ñaáng Jeùhohva, Moäc-Coâng, Thöôïng-Ñeá Allah, Ngoïc-Hoaøng Thöôïng-Ñeá, Ñöùc Chí-Toân, Ñaáng Saùng-Laäp, Ngoâi Chuû-Teå, ... hay Ñöùc CAO-ÑAØI TIEÂN-OÂNG. Neáu NHAÁT THEÅ ñoù laø Ñaïi-Ngaõ thì ta laø Tieåu-Ngaõ. Neáu saùnh Ñaïi-Ngaõ laø Ñaïi-döông thì Tieåu-Ngaõ laø Nöôùc ôû trong ly, bình, thau, chaäu hay ôû trong ao, hoà, soâng, suoái, ... Caùc duïng cuï nhaân taïo hay caûnh vaät thieân nhieân saün coù tuy hình theå beân ngoaøi khaùc nhau veà söùc chöùa, nhöng beân trong ñeàu laø NÖÔÙC. Vì Tieåu-Ngaõ chæ laø moät phaàn cuûa Ñaïi-Ngaõ, chuùng ta gioáng nhö nöôùc chöùa trong vaät theå kia, chaúng leõ chòu boù mình giam haõm ? Vaäy thì tröôùc maét moïi ngöôøi chuùng ta phaûi chaáp nhaän söï tuø tuùng, nhoát buoäc trong moät thôøi haïn nhaát ñònh gioáng nhö Nöôùc chöùa trong caùc vaät theå aáy daàn boác thaønh hôi, roài bay leân trôøi thaønh maây, roài thaønh möa, möa rôi xuoáng ao hoà, soâng raïch, nôi ñaát truõng, ... roài ñeàu chaûy ra Bieån. Chuùng ta cuõng theá, tröôùc nöôùc non huøng vyõ, tröôùc beã roäng trôøi cao, chuùng ta cuõng khao khaùt muoán quay veà vôùi voâ bieân, Tieåu-Ngaõ öôùc mong hoøa nhaäp vaøo Ñaïi-Ngaõ, ñaõ ñöôïc nhaø thô TAGORE vyõ ñaïi cuûa AÁn-Ñoä ñeå laïi trong loøng moïi ngöôøi qua giaûi thöôûng NOBEL :
“Loøng con khoâng an,
Con khao khaùt voâ bieân.
Linh hoàn con meät nhieàu, nhöng khaéc khoaûi maõi - vôùi moäng xa xaêm.
OÂi ! Tieáng saùo cuûa Trôøi cao, sao noù tha thieát theá !
Con queân, con queân maõi raèng con chöa coù caùnh ñeå bay,
Raèng con bò coät chaët vaøo coõi traàn naëng tröôïc.
Linh hoàn con noùng nhö löûa ñoû,
Con khoâng nguû ñöôïc,
Con quaû laø moät khaùch laï ôû ñaát laï queâ ngöôøi.
Moät dieäu aâm noùi leân ôû loøng con moät öôùc mong khoâng sao thöïc hieän.
OÂi ! tieáng saùo voâ bieân, sao noù tha thieát theá !
Con queân, con queân maõi raèng con chöa bieát ñöôøng veà vaø chöa coù thaàn maõ ñöa ñi.”
Ñoaïn thô treân ñaõ noùi leân : “TAGORE khao khaùt voâ bieân, maø khoâng hoøa hôïp vôùi voâ bieân vì loøng traàn coøn naëng, tö duïc coøn nhieàu, loøng thöông coøn keùm. Nhöng khao khaùt voâ bieân ñoù laø baét ñaàu tieán veà Ñaïi-Ngaõ, ñeå hoøa hôïp vôùi Ñaïi-Ngaõ.” Chuùng ta cuõng vaäy, khi chuùng ta hoøa hôïp vôùi Ñaïi-Ngaõ nhö NÖÔÙC ñaõ ñeán vôùi BIEÅN, nghóa laø chuùng ta ñaõ keát thuùc haønh trình cuoái cuøng cuûa con ñöôøng tu haønh. Hoøa hôïp vôùi Ñaïi-Ngaõ laø ñaït ñöôïc söï bình an, heát naùo ñoäng, chaúng tham caàu. Hoøa hôïp vôùi Ñaïi-Ngaõ laø töï taïi, laø thaønh Ñaïo, laø ñaéc Nhöùt. Vì vaäy, ôû AÁn-Ñoä vaø moät soá nöôùc Chaâu AÙ, phaùp moân tu haønh ñöôïc ngöôøi ta duøng chöõ YOGA. Yoga laø hôïp Nhöùt, hôïp Nhöùt vôùi Ñaïi-Ngaõ, vôùi Vuõ Truï, vôùt Ñaát Trôøi.
Vaø muoán thöïc hieän ñöôïc söï hôïp Nhöùt naøy, ñieàu kieän taát yeáu laø tình thöông. Chuùng ta haõy xem ñöùa treû thöông con choù, yeâu con meøo, noù oâm con vaät saùt vaøo loøng, hoaëc nhìn caûnh hai meï con ñang tríu meán, hoï oâm chaàm laáy nhau, ... Coù yeâu thöông môùi coù hoøa hôïp. Hoøa hôïp chính laø yeâu thöông. Vaø muoán hoøa vôùi Ñaïi-Ngaõ, vôùi Ñaáng Chí-Toân, chuùng ta phaûi thöông yeâu khoâng phaûi moät, hai ngöôøi, maø phaûi thöông yeâu caû vaïn vaät, töø nhaân loaïi, thuù caàm, thaûo moäc, ñeán caûnh trí thieân nhieân. Vì Ñaáng Saùng-Laäp vuõ truï hieän dieän trong caû vaïn vaät. Vì leõ ñoù, baäc chôn tu khoâng bao giôø nôû gieát thuù caàm aên thòt, vaø ngay ñeán rau quaû caùc vò cuõng caét haùi vöøa ñuû duøng, khoâng laõng phí. Ñaõ laø baäc chôn tu hay laø ngöôøi tu haønh chôn chaùnh thì khoâng coøn yeâu rieâng moät ai, tình thöông cuûa caùc Ngaøi nhö muøi höông thôm cuûa loaøi hoa. Hoa khoâng daønh höông thôm cho keû giaøu sang, quyeàn quyù hay cho ngöôøi ngheøo naøn, moäc maïc, maø hoa daønh cho taát caû moïi ngöôøi bieát höôûng thuï noù. Tình thöông cuûa caùc Ngaøi cuõng theá : “Noù bao truøm caû vaïn vaät, khoâng phaân bieät ngöôøi giaøu hay ngheøo, thoâng minh hay ngu daïi, hung döõ hay hieàn laønh.” Tình thöông yeâu aáy ñaõ hoøa nhaâïp vaøo vuõ truï, hoøa nhaäp vaøo Thaùi-Cöïc, töùc laø Ngoâi Moät, laø Ñaáng THÖÔÏNG-ÑEÁ, ñaõ ñöôïc Ñöùc PHAÙP-LÖÏC KIM-TIEÂN daïy :
“Tinh-thaàn ñaïo-ñöùc hieäp qui-nguyeân,
Kim Coå, Ñoâng Taây chaúng khaùc rieâng;
Chôn - lyù cuûa TRÔØI laø coù MOÄT,
Hieåu roài phaûi raùn hieäp hoøa lieân.”
Khuynh höôùng chung cuûa con ngöôøi (Tieåu-Ngaõ) cuõng vaäy, laø laøm sao trôû veà cuøng Ñaïi-Ngaõ hay goïi raèng phaûn boån hoaøn nguyeân thì khoâng coù con ñöôøng naøo khaùc laø phoå ñoä chuùng sanh töùc laøm coâng quaû, giuùp ñôõ ngöôøi khoán khoå, phuïng söï cho toå quoác, daân toäc vaø nhaân loaïi ngaøy caøng tieán boä tuøy theo hoaøn caûnh, ñieàu kieän vaø khaû naêng cuûa mình. Thöïc hieän caùc ñieàu aáy, thì Tieåu-Ngaõ ñöông nhieân seõ hoøa nhaäp vaøo Ñaïi-Ngaõ. Tuy nhieân, noùi thì deã, laøm laïi khoù. Taïi sao loøng töø aùi cuûa chuùng ta khoâng môû roäng, maø laïi bò ñoùng khung trong moät giôùi haïn chaät heïp ? Hay tö töôûng cuûa chuùng ta khoâng thoâng thoaùng, maø laïi bò troùi buoäc trong phaïm vi cuïc boä ? Laø vì chuùng ta coøn nhieàu phaøm taâm, tö yù, gaàn nhö ta chæ bieát nghó ñeán ta, lo cho ta vaø coù hôn chuùt nöõa laø gia ñình ta, hoäi ñoaøn ta, maø khoâng thieát tha nghó ñeán caùi to lôùn hôn, caùi vyõ ñaïi thaät laø chaùnh ñaùng vaø caàn thieát hôn cho moïi ngöôøi, ñaõ ñöôïc Ñöùc BAÏCH-LIEÂN TIEÂN-TRÖÔÛNG daïy :
“... Caùc em nhôù caâu : ÑÑTKPÑ, Tam-giaùo qui nguyeân - Nguõ chi phuïc nhöùt, vaø nhöõng caâu nguyeän : -Ñaïi-Ñaïo hoaèng khai, -Phoå-ñoä chuùng sanh, -Thieân-haï thaùi bình, maø caùc em haèng noùi vaø nguyeän haèng ngaøy. Ñoù laø caû moät ñöôøng loái, moät muïc ñích, moät trieát lyù, moät cöùu caùnh cho Ñaïo Cao-Ñaøi. Nhöng töø laâu ít ngöôøi khai thaùc vaø giaõng giaûi taän töôøng minh baïch trong ñaïi chuùng nhöõng tieâu ngöõ ñoù.
Tröôùc khi muoán qui Tam-giaùo, hieäp Nguõ-chi, hoaèng khai Ñaïi-Ñaïo hay phoå ñoä chuùng sanh cho thieân haï ñöôïc thaùi bình, Tieân huynh naêm xöa ñaõ ñeà xöôùng ba tieâu chuaån haønh ñaïo ñeå ñaït nhöõng tieâu ngöõ aáy. Ñoù laø : - Chaån teá khuyeán thieän, - Lieân giao chi phaùi, vaø Phoå thoâng giaùo lyù . ......”.
Bôûi vaäy, noãi traên trôû, xoùt xa vaø voâ cuøng ñau ñôùn cuûa ngöôøi tín höõu Ñaïo Cao-Ñaøi hieän nay laø chöa coù moät Giaùo hoäi thoáng-nhaát gioáng nhö Phaät-giaùo, Thieân-Chuùa-giaùo, ... cuõng laø vì caùi cuïc boä naøy, caùi rieâng tö kia ... cuûa töøng Chi phaùi vaø haàu nhö nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo cuûa caùc Chi phaùi ñoù chæ nghó ñeán caùc Baäc Tieàn-Boái ñòa phöông vaø xem vò Giaùo-laõnh cuûa Chi phaùi mình nhö caùc Giaùo-chuû höõu hình ôû Nhaát, Nhò-Kyø Phoå-Ñoä, thì thaät laø tuït haäu vaø chaäm tieán, maø queân raèng Giaùo-chuû cuûa Moái Ñaïo Trôøi, töùc Ñaïo CAO-ÑAØI laø moät Ñaáng Voâ-Hình, laø Ñaáng TAÏO-HOÙA ôû ngoâi vò tuyeät-ñoái, cao hôn taát caû caùc Ñaáng ... Giaû söû, chuùng ta bieát ñöôïc Ñaïo Cao-Ñaøi do chính Ñöùc NGOÏC-HOAØNG THÖÔÏNG-ÑEÁ saùng laäp, maø chuùng ta luoân nghó ñeán moät vò khaùc tröôùc Ngaøi thì chính chuùng ta trôû thaønh keû ngoan coá, chia reõ laøm maát ñoaøn keát neàn Ñaïi-Ñaïo Tam-Kyø Phoå-Ñoä, ñaõ laøm Ñöùc PHAÙP-BÖÛU ÑAÏI-TIEÂN ñau loøng :
“Tieân huynh raát buoàn vaø tieác cho haøng haäu hoïc ngaøy xöa khoâng laõnh hoäi ñöôïc ñaïo lyù uyeân thaâm vaø troïng taâm khai ñaïo cuûa caùc Ñaáng Giaùo chuû. Do ñoù ñaõ quan nieäm ñaïo lyù trong phaïm vi chaät heïp caùch ngoû ngaên ñöôøng, ñaõ ñoùng khung ñaïo lyù trong phaïm vi ñoäc toân, ñoäc ñoaùn, ñaõ gaây bao laàn thaát kyø truyeàn.
Raát ñoåi ñeán ngaøy nay, cuõng coøn nhieàu caáp laõnh ñaïo ñaõ quan nieäm ñaïo lyù döôøng aáy, töôûng raèng ñaïo lyù laø cuûa rieâng moät ngöôøi hay moät nhoùm. Do ñoù ñaõ baøy ra bao nhieâu hình thöùc ñoäc toân. Ñoù laø moät teä haïi raát lôùn cho caáp laõnh ñaïo, giaùo ñaïo.
Thi
"Chaùnh-ñaïo thaønh do bôûi chaùnh-taâm,
Chaùnh-taâm, chaùnh-tín khoûi sai laàm;
Laøm theo duïc voïng, roài chia reõ,
Chia reõ sau naøy hoái vaïn naêm.”
Ñeå aán-chöùng lôøi daïy treân, Ñöùc CAO-ÑAØI TIEÂN-OÂNG ñaõ xaùc nhaän :
“Gaëp gôõ nhau treân doøng giaùo-lyù,
Nhìn vôùi nhau Toân-chæ CAO-ÑAØI;
Khoâng coøn Nam-Baéc-Ñoâng-Taây,
Khoâng coøn Chi noï, Phaùi naøy Phaät-Tieân.”
Vaäy thì coøn toäi naøo naëng cho baèng ?
Hôn 3/4 theá kyû, töùc ñaõ laàn löôït coù 3 theä heä Tieàn-Boái, Tieàn-Hieàn cuûa Ñaïo Cao-Ñaøi ñi qua, cuõng coù nghóa laø vai troø lòch söû cuûa toân giaùo naøy ñaõ sang trang môùi. Moïi chuû tröông, ñöôøng loái cuûa caùc theá heä tröôùc, neáu nhaän xeùt thaáy loãi thôøi, laïc haäu, chia reõ hay sai laàm, ... thì theá heä hieän höõu cuûa chuùng ta phaûi laø theá heä taøi trí, ñöùc haïnh, vaø ñaày loøng nhaân aùi (tình thöông), phaûi ñuû huøng taâm duõng chí nghieâm tuùc caét xeùn, huûy boû hoaëc hieäu chænh laïi nhöõng Nghò ñònh, Ñaïo lònh, Chaâu tri, ... loãi thôøi laøm maát ñoaøn keát noäi boä, maïnh daïn thay theá baèng nhöõng Hieán chöông, Ñaïo qui, ... ñoåi môùi nhöng khoâng taùch khoûi PHAÙP-CHAÙNH-TRUYEÀN TAÂN-LUAÄT, vaø ñeå theo kòp trình ñoä daân trí xaõ hoäi, thaäm chí chuùng ta coøn phaûi roát raùo thi haønh coâng vieäc aáy vôùi quyeát taâm cao ñuùng theo Toân chæ : “TAM-GIAÙO QUI NGUYEÂN - NGUÕ-CHI HIEÄP-NHAÁT”, môùi xöùng ñaùng laø con chieân ngoan cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi, danh döï laø ngöôøi tín ñoà trung thaønh tuyeät ñoái vôùi vò Giaùo chuû Voâ-Hình cuûa nhaân loaïi toaøn caàu : chính Ñöùc CAO-ÑAØI THÖÔÏNG-ÑEÁ vaäy.
Muoán laøm ñöôïc nhö theá, chuùng ta haõy cuøng nghe KRISNAMURTI gôûi gaám quan nieäm veà tình thöông cuûa mình : “Khi naøo taâm troáng roãng heát moïi söï vaät cuûa trí oùc, khi naøo trí oùc troáng roãng moïi suy tö, luùc aáy môùi coù TÌNH THÖÔNG. Chæ coù caùi troáng khoâng môùi laø voâ taän.” Vaø khi KRISNAMURTI ñaõ chöùng nghieäm ñöôïc : “Chæ coù caùi taâm khoâng môùi bieåu hieän ñöôïc tình thöông troïn veïn.” OÂng thaáy loøng mình môû roäng bao la, bình an thanh thaûn, oâng coù caûm giaùc nhö caû ñaïi döông traøn vaøo loøng, vaø töø daïo aáy moãi ngaøy cuûa oâng trôû neân doài daøo hôn nhö traêm hoa ñua nôû giöõa muøa Xuaân baát taän. Nhö vaäy, oâng ñaõ hoøa hôïp ñöôïc vôùi Vuõ truï, vôùi Ñaát Trôøi.
Kính thöa Quyù vò,
Veà phöông dieän Ñaïo hoïc, Coù phaûi hieän nay chuùng ta bò nhoát trong caùi baûn ngaõ toái om, trong caùi ta cöùng ngaét coù cöûa ñoùng then gaøi, töôøng cao haàøm roäng ? Chaúng leõ chuùng ta chòu thaân phaän ñoïa ñaøy aáy maõi sao ? môù nöôùc ít oûi, nhoû nhoi trong bình boâng coøn tìm caùch bay veà ñaïi döông, coøn ta haù khoâng tìm loái thoaùt ? Nhaát ñònh ta khoâng phaûi caùi theå xaùc cao bình quaân 1,60 meùt, vaø caân naëng khoaûng 50 kg, chaúng qua ñoù laø caùi bình, caùi lu, caùi aùo, caùi voû, ... ôû phaàn beân ngoaøi, maø ta laø Tieåu-Hoàn trong Ñaïi-Hoàn, laø Tieåu Thieân-Ñòa trong Ñaïi Thieân-Ñòa, laø Tieåu Linh-Quang trong Ñaïi Linh-Quang, ... taát nhieân ta phaûi ñöôïc hoøa hôïp hoaøn toaøn trong caùi voâ bieân, voâ taän aáy. Nhö vaäy, ñoäng löïc cuûa söï hoøa hôïp aáy laø gì ? Chính laø tình thöông yeâu, laø loøng baùc aùi, laø yeáu toá quan troïng hôn heát.
Khi noùi ñeán chöõ thöông, thì ñöông nhieân phaûi ñeà caäp chöõ gheùt, chuùng ta haõy cuøng nghe theo Ñöùc ÑAÏO-GIAÙC CHÔN-TIEÂN daïy :
“ÔÛ ñôøi, tuy tình caûm con ngöôøi chia ra laøm thaát tình, nhöng trong thaát tình chung qui chæ coù ñieàu chính yeáu laø söï thöông - gheùt, vaø töø thöông gheùt maø coù vui buoàn, cöôøi khoùc, ...”.
Vaäy thöông laø gì ? Laø caùi gì hôïp vôùi caùi yù muoán ta, sôû thích cuûa ta, gôïi ñöôïc nôi ta nhöõng nguoàn caûm tình thaân thieän quyeán luyeán.
Coøn gheùt laø gì ? Laø caùi gì traùi yù vôùi sôû thích cuûa ta, khieán ta chæ muoán döùt boû xa lìa. Hai söï thöông gheùt tuy ñoái nghòch nhau nhö saùng vaø toái, nhö ñeâm vaø ngaøy, nhöng chung qui laïi chæ laø hai beà maët - traùi cuûa moät thaùi ñoä. Bôûi leõ caùi gì thöông taát laø khoâng gheùt, caùi gì gheùt taát laø khoâng thöông, caùi naøy phuû nhaän caùi kia nhö aùnh saùng nhaän chìm boùng toái vaø ngöôïc laïi vaäy. Haõy xem nhö chuyeän côø baïc, röôïu cheø, huùt xaùch, troäm cöôùp, ñaøng ñieám, ... laø nhöõng vieäc deã daøng daãn daét con ngöôøi vaøo söï phaù saûn nhaân caùch, taùn taän löông taâm, theá maø coù ngöôøi meâ ñeán ñoåi töôûng khoâng caùch gì coù theå döùt boû. Haõy xem nhö nhöõng ñoàng tieàn baát chaùnh, baát löông, bao nhieâu danh vò baát xöùng, bao nhieâu vieäc laøm baát nghóa, maø vaãn coù keû haêm hôõ chaïy theo baùn reõ linh hoàn cho quæ vöông ñeå mong höôûng thuï troïn ñôøi ? Con ngöôøi thöông ñieàu tö lôïi, maø gheùt vieäc coâng ích laø ñaõ laàm laïc roài vaäy. Con ngöôøi yeâu söï sa ñoïa, maø gheùt cuoäc soáng laønh maïnh laø töï kieàm toûa ñôøi mình ôû trong vuõng sình thoaùi hoùa ñoù thoâi. Nhöõng keû öa lôøi phónh nònh, doái traù, maø gheùt lôøi keä caâu kinh chôn lyù laø ñaõ ñeå taâm hoàn cho loaøi quæ döõ lung laïc. Nhöõng ngöôøi chæ thích baén gieát, maø khoâng öa leõ hieáu sinh, nhöõng haïng coå voõ chieán tranh maø khoâng ca ngôïi hoøa bình laø phöôøng gian aùc, laø chaúng coù tình thöông. Noùi chung thöông gheùt khoâng ñöôïc phaân minh laø ñaåy mình vaøo choán laàm laïc nguy haïi khoâng bieát döôøng naøo.
Giöõa hai haïng ngöôøi thöông - gheùt sai laàm nhö theá, coøn moät haïng ngöôøi mô hoà baát ñònh, khoâng coù söï thöông gheùt roõ raøng, laãn loän traéng ñen, maäp môø thieän aùc, voán laø haïng ngöôøi phoå bieán trong xaõ hoäi. Vaäy con ngöôøi noùi chung caàn phaûi thöông gheùt ra sao ? Vaø phaûi laáy gì laøm söï chuaån ñích cho söï thöông gheùt ôû ñôøi ?
Ñaõ laø con ngöôøi, khoâng sao traùnh khoûi voøng thöông gheùt, nhöng caàn phaûi bieát höôùng tình caûm cuûa mình veà moät muïc ñích cao xa nhö söï khai thoâng con nöôùc chaûy veà beã caû.
Tröôùc heát caàn coù : thöông gheùt phaân minh, khoâng coù mô hoà hoån ñoän. Nhöng muoán phaân minh laø phaûi höôùng veà ñaïo-ñöùc, noäi taâm saùng suoát. Caùi gì hôïp vôùi ñaïo ñöùc thì thöông, caùi gì traùi vôùi ñaïo ñöùc thì gheùt. Hôïp vôùi ñaïo ñöùc laø leõ phaûi, ñieàu thieän, hôïp vôùi quyeàn lôïi cuûa ñaïi ña soá con ngöôøi. Laáy caùi tieâu chuaån ñaïi ña soá con ngöôøi môùi xaùc ñònh ñöôïc caùi giaù trò thaät cuûa ñaïo ñöùc. Neáu caên cöù vaøo söï ñoâng ñaõo nhôn sanh ñeå laøm khuoân vaøng thöôùc ngoïc cho caùi nhaän ñònh cuûa mình, thì khoâng deã gì bò laàm laïc. Coù bieát bao ngöôøi ñaõ khoâng quan taâm ñeán ñieàu ñoù maø coù nhöõng söï thöông gheùt mô hoà, sai quaáy thaät laø ñieân ñaõo. Chaúng noùi ñaâu xa, nhö : Leâ-Chieâu-Thoáng ngaøy xöa caàu vieän quaân Thanh ñeå ñaùnh laïi Quang-Trung Nguyeãn-Hueä, theá maø khoâng thieáu nhöõng baäc taøi cao hoïc roäng laïi ñi lieàu cheát phuïng söï cho caùi yù ñoà xaáu xa nhö theá. Ñaønh raèng laøm toâi thì phaûi trung vôùi vua, nhöng khi vua ñaõ phaûn boäi laïi daân toäc, maø ñi caàu vieän ngoaïi bang veà ñeå daøy xeùo queâ cha ñaát toå thì ñaâu coøn xöùng ñaùng cho ta phuïng thôø. AÁy chæ vì quaù ngöôõng moä caù nhaân, chæ bieát thöông vua moät caùch heïp hoøi, maø laïi gheùt boû noøi gioáng sanh saûn ra mình. Thaät laø: “Thoâng minh ña aùm muoäi”.
Toùm laïi, neáu khoâng caên cöù vaøo ña soá ñeå nhaän ñònh veà giaù trò ñaïo ñöùc, thì ngay trong söï thöông gheùt cuõng deã sai laàm, maø ñaõ sai laàm thì voâ cuøng nguy haïi, laøm sao löôøng ñöôïc ? Luùc ñoù thì thuø seõ coi laø baïn, baïn seõ coi laø thuø, laãn loän ma vöông, quæ söù vôùi keû cöùu nhaân ñoä theá, töï bieán mình thaønh loaïi duïng cuï nguy hieåm, caøng laøm haïi Ñaïo roái Ñôøi.
Ñeå nhaéc nhôû con ngöôøi caàn phaûi bieát thöông gheùt phaân minh, cuï Nguyeãn-Ñình-Chieåu daõ daïy :
“...Quaùn raèng gheùt chuyeän taàm phaøo,
Gheùt cay, gheùt ñaéng gheùt vaøo taän taâm,
Gheùt ñôøi Kieät, Truï meâ daâm.
Ñeå daân ñeán noãi sa haàm, saãy hang, ...
Thöông thaày Nhan-Töû dôû dang,
Ba möôi moát tuoåi taùch ñaøng coâng danh.
Thöông oâng Gia-Caùt taøi laønh,
Gaëp côn Haùn maït ñaõ ñaønh phoâi pha. , ...
Xem qua kinh söû maáy laàn,
Nöûa phaàn laïi gheùt, nöûa phaàn laïi thöông.”
Nhö vaäy, thöông vaø gheùt laø hai moái tình caûm lôùn ôû trong ñôøi soáng con ngöôøi, daãn daét cho moïi tö duy, lôøi noùi vaø vieäc laøm. Laø ngöôøi coù tín ngöôõng, khoâng phaân bieät toân giaùo ñeàu coù caùi tieâu chuaån cuûa söï thöông gheùt ñöôïc phaân ñònh roõ raøng ôû trong Kinh saùch, Thaùnh ngoân, Töø huaán. Vaø neáu laø ngöôøi tín höõu Ñaïo Cao-Ñaøi, thì tình thöông phaûi ñöôïc coi laø muïc tieâu toái troïng vaäy. Xin nghe qua baøi thô cuûa moät tu syõ Ñaïi-Ñaïo :
Thöông chuùng sanh, thöông ñoàng baøo,
Thöông queâ höông meï ñeïp maøu söû xanh;
Gheùt ngöôøi gaây haán chieán tranh,
Gheùt ngöôøi phaûn boäi ñaát laønh toå toâng.
Thöông ngöôøi, thöông caû nuùi soâng,
Thöông da ñen, traéng, vaøng, hoàng coäi chung.
Gheùt loaøi baát hieáu, baát trung,
Ñaïi nghòch voâ ñaïo lao lung cuoäc ñôøi.
Hoàng aân, ñaïi xaù cuûa Trôøi”,
Thöông yeâu vaïn loaïi, ngöôøi nguôøi soáng vui.
Heã ñaõ bieát thöông thì leõ taát nhieân laø bieát gheùt vaäy. Nhöng theo lôøi daïy cuûa Ñöùc Chí-Toân ñaõ chæ roõ : “Neáu khoâng thöông ñöôïc thì khoâng ñöôïc quyeàn gheùt, ... ” thì thöû hoûi coù maáy ai laøm ñöôïc ? Song xeùt caùi leõ hieáu sanh cuûa Thöôïng-Ñeá muoán sao loaøi ngöôøi treân theá gian naøy haõy bieát thöông yeâu nhau, laáy tình thöông maø xoùa boû haän thuø ñeå giöõa con ngöôøi vôùi con ngöôøi khoâng coøn nghòch laãn nhau, baén gieát nhau, vaø cuøng chung soáng caûnh thaùi bình, an vui, vaø haïnh phuùc, con ngöôøi khoâng coøn boác loät laãn nhau, keû maïnh khoâng coøn hieáp ngöôøi yeáu, maø nhaân loaïi toaøn caàu cuøng nhau xaây döïng caûnh Thieân ñaøng taïi theá gian.
Ñeán ñaây coù leõ chuùng ta cuøng coâng nhaän : “tình thöông ñi xuyeân qua vaïn vaät, neân noù chính laø yeáu toá quyeát ñònh cho söï sinh toàn. Thieân luaät, Baùc aùi vaø söï Soáng ñeàu laø MOÄT, chuùng noù laø nhöõng traïng thaùi cuûa nguoàn soáng duy nhaát, vì : trong Thieân luaät coù Baùc aùi vaø söï Soáng, trong Baùc aùi coù Thieân luaät vaø söï Soáng, maø trong söï Soáng coù Thieân luaät vaø Baùc aùi. Do ñoù, tình thöông laø söùc maïnh, vaø coù moät quyeàn naêng taïo neân söùc maïnh, ñoù laø tình thöông.
Qua nhieàu hình thöùc, tình thöông taêng tröôûng ôû loøng ngöôøi, vaø ñem söùc maïnh cho moïi hình theå. Chính söùc maïnh ñoù ñaõ chuyeån töø taøn baïo thaønh meán yeâu, chuyeån tình thöông xoùa boû haän thuø vaø oaùn gheùt. Con ngöôøi muoán tieán hoùa nhanh khi chính hoï hieán daâng taát caû nhöõng gì maø tình thöông mang ñeán. Nhö vaäy, chuùng ta haõy yeâu thöông moïi ngöôøi, nhöng söï daønh duïm tình caûm naøy phaûi ñöôïc xem nhö moùn quaø cao quyù, vaø chuùng ta hoaøn toaøn khoâng ñoøi hoûi baát cöù ñieàu gì, maø chæ bieát coù hy sinh vaø hieán daâng. Vì tình thöông vaø quyeàn naêng chuyeån bieán cuûa tình thöông chuùng ta seõ khai ñöôøng môû loái cho moïi ngöôøi baèng tö töôûng, ngoân ngöõ vaø haønh ñoäng thöông yeâu. Nhöõng ai hieán daâng ñôøi mình cho Ñaïo phaùp, hy sinh phuïc vuï cho coäng ñoàng xaõ hoäi hoaëc phuïng söï cho khoa hoïc thì chính hoï laø söù giaû tin yeâu cuûa Ñöùc Thöôïng-Ñeá mang tình thöông bao truøm caû vaïn linh sanh chuùng, taát nhieân seõ ñöôïc Ngaøi ban trao nhieàu ñaëc aân, nhieàu thoâng ñieäp cao vôøi treân con ñöôøng tieán hoùa taâm linh. Tuy caùc vò aáy soáng chung vôùi moïi ngöôøi trong coõi traàn oâ tröôïc naøy, nhöng hoï vaãn bình an taâm thöùc, ngaøy caøng thaêng hoa töôi ñeïp vaø saùng suoát thanh cao. Khoâng moät nhaø Khoa hoïc, Trieát hoïc hay Ñaïo hoïc naøo maø chaúng quyeát taâm ñem laïi söï lôïi ích, söï khai trí, hay söï ban vui cöùu khoå cho nhaân loaïi, vaø tìm ôû trong caùc hoaït ñoäng naøy moät nguoàn haïnh phuùc voâ bieân gioáng nhö aùnh saùnh maët trôøi söôûi aám vaø ñem söï toát töôi cho vaïn vaät. Nhöõng heä quaû toát ñeïp töø nhöõng lyù töôûng, söù maïng, yù chí vaø haønh ñoäng cuûa caùc vò aáy noùi rieâng, moïi ngöôøi noùi chung taát caû ñeàu xuaát phaùt töø tình thöông cao thöôïng, hoaøn haûo cuûa Ñaáng Troïn-Laønh. Ñoù chính laø ngoïn ñuoác soi ñöôøng, laø chôn lyù cöùu caùnh cuûa nhaân loaïi haõy thöïc hieän cho baèng ñöôïc : “Tình thöông yeâu theá giôùi ñaïi ñoàng”.
Ñeå keát thuùc baøi noùi chuyeän, xin gôûi ñeán toaøn theå moïi ngöôøi soáng treân hoaøn-vuõ naøy lôøi chaâu tieáng ngoïc voâ cuøng quyù giaù cuûa Ñaáng TAÏO-HOÙA :
“THAÀY laø Cha cuûa söï thöông yeâu, do bôûi söï thöông yeâu môùi taïo thaønh theá giôùi vaø sanh saûn caùc con. Vaäy caùc con saûn xuaât nôi söï thöông yeâu laø cô theå cuûa söï soáng coøn ñoù.
Söï thöông yeâu laø gieàng moái baûo sanh cuûa Caøn-Khoân theá-giôùi, bôûi yeâu thöông maø vaïn vaät ñöôïc hoøa-bình, Caøn-Khoân an tònh. Ñaëng an tònh môùi khoâng thuø nghòch laãn nhau, khoâng thuø nghòch môùi khoâng taøn haïi nhau, khoâng taøn haïi nhau môùi giöõ beàn cô sanh hoùa.
Keû nghòch laïi cô sanh hoùa laø quæ vuông, laø tay dieät hoùa, cuõng nhö coù soáng cuûa THAÀY, aét coù caùi cheát cuûa quæ vöông. Quæ vöông duïc söï cheát maø taøn haïi caùc con. Vì gheùt nhau maø vaïn loaïi môùi khinh nhau, môùi nghòch nhau maø taøn haïi laãn nhau laø cô dieät theá.
Vaäy THAÀY caám caùc con töø ñaây, ví khoâng ñuû söùc thöông nhau thì cuõng khoâng ñöôïc pheùp gheùt nhau aø !”
Traân troïng kính chaøo lôøi thöông yeâu vaø hoøa hieäp.
Kính caån,
Chí-Đạt