TuanKhong
22-08-2004, 01:10 AM
T? Vi V Th? Cu?c: Donald Rumsfeld, Ngu?i S?ng St C?a Chnh Tr? M?? - 5/24/2004 - ?ng Son
Nh?ng hnh ?nh qun si Hoa K? hnh h? t binh Iraq du?c tung ra lin ti?p trong m?y tu?n qua l b?ng c? th?m kh?c nh?c nh? r?ng chng ta dang ? gi?a m?t cu?c chi?n tranh v?i t?t c? m?i s? tn b?o v nhn c?a n. Ngu?i v v? ny m k?t trong ch?o nng c?a th?i di?m l t?ng tru?ng qu?c phng Hoa K? Donald Rumsfeld.
Sau khi ra nh?n trch nhi?m tru?c qu?c h?i Hoa K? ngy 7 thng 5, ng du?c th?ng th?ng George W. Bush tuyn b? ti?p t?c tn nhi?m. Bay sang Iraq gi?i d?c du lu?n, khi du?c h?i v? hon c?nh c nhn, ng dp l?i b?ng m?t cu v?a khim nhu?ng v?a hm kiu ng?o "I'm a survivor". M ng Rumsfeld kiu ng?o cung ph?i, v v?i m?t s? nghi?p chnh tr? b?t d?u t? nam 1962 khi John Kennedy cn l t?ng th?ng, c l? ch?ng ai khc ? Washington d tr?i qua l?m l?n v?t d?i sao d?i m v?n cn s?ng st nhu ng.
L s? kh? nghi l?i l chnh xc
Theo cc ti li?u t? vi ty phuong m ngu?i vi?t d d?c trn internet th ng Rumsfeld ra d?i lc 5:40 chi?u gi? ki?m quang (daylight saving time) ngy 9 thng 7 nam 1932 t?i Chicago, thu?c ty kinh tuy?n 87 d? 39 pht. Tnh ra gi? tiu chu?n l 4:49 chi?u, m l?ch d?a phuong ra thnh gi? Thn ngy 7 thng 6 nam Nhm Thn (hon Vi?t l?ch m?t ngy).
Nhn thong qua th?y l s? c v? sai v m?nh cu H?i c Thi Duong, quan cu Mo c Thi m; d?u l hm d?a. nh r?ng Tu?n Tri?t ? hai v? tr ny c?u gi?i du?c ph?n no tnh hm c?a c?p m Duong, nhung khng dng k? v nam sinh duong m hai cung ny d?u m. L?i n?a, b? m Duong b? d? c?p Khng Ki?p tam h?p. Sch d?y m Duong g?p Khng Ki?p x?u l?m, v?y lm sao l s? ny ph?n ?nh du?c ci thu?ng cch c?a ng Rumsfeld?
Xin tr? l?i r?ng l s? c v? x?u ch? v ta chua xt cc sao t? Ha. Thm cc sao ny vo r?i s? th?y nh? cung can Tn m Nh?t c?c hm du?c t? ha Quy?n, nn th?a l "tuy?t x? phng sinh" tr? thnh mi?u vu?ng, m t? Khoa cung t?t h?n ln. V?i h?u thu?n m?nh m? c?a ha Quy?n, Song L?c Khi Vi?t Thai T?a. ?c bi?t c?p Quang Qu gip ha Quy?n ?c ch? c?p Khng Ki?p, b?t c?p ny tr? thnh d?y t? c?a c?p m Duong, nn ng Rumsfeld thnh d?t ch?ng c g dng ng?c nhin.
S? nghi?p l?m di?u b?t x?ng
? c ci nhn t?ng qut ta hy di li l?i th?i gian, b?t d?u t? khi ng Rumsfeld cn l c?u Rumsfeld, ngi sao sng gip trong d?i d?u v?t v d?ch trung h?c ton ti?u bang. Thm ch?c v d?ch d?u v?t d?i h?c ? Princeton noi ng t?t nghi?p ngnh chnh tr? h?c, r?i ch?c v d?ch d?u v?t trong H?i qun Hoa K?, noi ng ph?c v? t? nam 1954 d?n 1957. B?t d?u m?t d?i thnh cng trong chnh tr? v thuong tru?ng b?ng m?y ch?c v d?ch d?u v?t th th?t l? k?, nhung l?i ph h?p v?i l s?, v d?i h?n 14-23 (t?c th?i gian 1945-54) vo T d?c vng Thi Tu? c Ph Qun mi?u g?p Knh Duong L?c S?.
Sau khi gi?i ngu nam 1957, ng ln Washington lm vi?c t?p s? trong m?t th?i gian ng?n v?i m?t ngh? si ? Washington nam v tr? nn thch th v?i chnh tr?. Nam 1962 ra tranh c? l?n d?u ? tu?i 31 d?c c? ngay vo h? vi?n, r?i lin t?c ti d?c c? cc nam 1964, 66, 68. Nhn l?i l s?, qu? nhin d?i h?n 24-33 (t?c th?i gian 1955-64) du?c gip Xuong Khc h?i h?p Khoa L?c T? H?u Quang Qu, v d? b? tam minh o H?ng H? b? tc cho ci khi?m khuy?t c?a Thin Co hm d?a, th?o no du?c x?ng to?i lng.
Tr? l?i v?i nam 1957 l nam ng ln Washington lm vi?c l?n d?u. y l m?t khc quanh to l?n trong d?i ng, v n cho ng co h?i lm quen v?i gu?ng my chnh tr? trung uong c?a nu?c M?. R?t tuong ?ng v?i l s? v ti?u h?n vo cung m?nh nguyn th?y c Thi Duong t? ha Quy?n. Cung tuong ?ng l? k? l nam 1969 khi ti?u h?n di h?t 12 nam tr? v? dng v? tr cu, d?i ng l?i sang m?t khc quanh khc, l?n ny ng t? ch?c ngh? si d? tham d? n?i cc c?a t?ng th?ng Nixon.
u?c tham d? trong n?i cc c?a t?ng th?ng ? tu?i tr? mang 38, ngu?i khc c d? hiu hiu t? d?c, nhung v?i m?t ngu?i c b?n lnh cao v d?y tham v?ng nhu ng Rumsfeld th ch?c tru?ng phng Co H?i Kinh T? (Department of Economic Opportunities) kim thm vai tr c? v?n t?ng th?ng ph?i ni l qu th?p, v ai cung bi?t l ng mu?n lm t?ng tru?ng. Cung bi?t v?y, t?ng th?ng Nixon h?a s? cho ng m?t chn t?ng tru?ng "khi co h?i d?n", nhung ch? l h?a hm nay r?i xin l?i ngy mai v co h?i ch?ng bao gi? d?n. Nam 1971 t?ng th?ng Nixon d? ngh? m?t cch gi?i quy?t t?m l cho ng gi? ch?c d?i s? Hoa K? ? NATO, nhung ngay c? cch gi?i quy?t ny cung b? c?n ngan, d?n nam 1973 m?i thnh s? th?t. Sau ngu?i ta tm ra b?ng c? chnh xc r?ng trong nam 1972 t?ng th?ng Nixon nhi?u l?n ni v?i t? h?u l s? cho ng Rumsfeld ngh? vi?c v ng "khng ch?u tch c?c b?o v? l?p tru?ng c?a chnh ph?".
Ni th? nhung t?ng th?ng Nixon ch?ng bao gi? du?i ng Rumsfeld ra kh?i chnh ph?, nn trn m?t phuong din no d c th? ni ng l m?t ngu?i r?t may m?n; nhung hi?n nhin th?i gian lm vi?c cho t?ng th?ng Nixon l m?t chu?i ngy d?y th?t v?ng c?a ng.
Nhn vo l s? th giai do?n ny ?ng v?i d?i h?n 34-43 (th?i gian 1965-74), vo cung D?n c T? Ph? ha Quy?n; T? Vi l?i t? ha Quy?n nn mu?n v kh? nang n?m quy?n m?nh m? l?m. Ti?c thay T? Ph? b? ngay chnh Tri?t ph ho?i. V? l?i ? v? tr xung Thi Tu? l ngh?ch d?a nn ph?i nh? cng c?a M Kh?c Khch. M ? ngay D?n g?p Linh l cch t?t, nhung g?p Hnh Song Hao Tuy?t, v di nhin chnh Tri?t v nhu ng?a ch? xc, ng?a qu, ng?a di, ng?a cng du?ng th tung honh sao n?i? C chang l thnh cch "M ng? khng vong chung thn bn t?u", ?ng v?i s? bn ba th?t ch m thi. l chua k? "Linh Xuong Vu" cung thnh cch. C cch ny mu?n to?i th?t kh hon tm c trn cy.
?c ng?n ng?i l?n th? nh?t
Nhung cu?c d?i c nh?ng bi?n chuy?n ch?ng ai ng? n?i. Ngy 9 thng 8 nam 1974, v p l?c v? n Watergate t?ng th?ng Nixon t? ch?c. Bi?n c? l?ch s? ny dua ng Gerald Ford ln ch?c t?ng th?ng. ?t ng?t n?m quy?n bnh trong tay, ng Ford nghi ngay d?n m?t ngu?i b?n thn ngy cu. Ngu?i b?n thn ?y di nhin l ng Donald Rumsfeld!
Th? l ng Rumsfeld t?c t?c ln my bay r?i u chu v? nu?c gi? ch?c ch? t?ch n?i cc lm th?i cho ng Ford. Khi n?i cc chnh th?c thnh l?p ng du?c ch?c s? v? tru?ng ta B?ch ?c (Whitehouse chief of staff). y l m?t ch?c kh l?n, nhung v?n du?i c? t?ng tru?ng. Ph?i chang v nam 1974 d?i h?n v?n cn ? cung D?n m ng ph?i ch?u d?ng thm s? b?t d?c ny?
Nam 1975 sang d?i h?n m?i (1975-84), vo cung Mo c Thi m hm d?c t? Khoa ph? Tri?t, thm Khoa L?c v t? Quy?n h?i h?p qu? nhin c ngay bi?n chuy?n l?n. ng Ford l?y c? ng t?ng tru?ng qu?c phng duong nhim "qu kiu hnh", dua ng Rumsfeld ln thay th?. Th? l sau 6 nam v?t v? cu?i cng gi?c mo lm t?ng tru?ng c?a ng Rumsfeld d thnh t?u. Ngon hon n?a, ng ph m?t k? l?c chnh tr? v l v? t?ng tru?ng qu?c phng tr? nh?t trong l?ch s? Hoa K?.
C?p sao Khng Ki?p du?c ch? ha r?t ph h?p v?i ch?c v? t?ng tru?ng qu?c phng. Ti?c thay, c?p ny d sao v?n khng vo kh?p v?i b? chnh tinh m Duong. Ph?i chang v th? m ng Rumsfeld v?a ln d xu?ng? Nam sau 1976 t?ng th?ng Ford thua ng Carter. Th? l ch? sau hon m?t nam ng Rumsfeld m?t phang ci ch?c v? m ng ph?i tranh d?u bao nam m?i c. ? an ?i, nam 1977 ngu?i ta t?ng ng m? day "T? Do" (Freedom), t?c m? day cao c?p nh?t m m?t thu?ng dn c cng lao ph?c v? d?t nu?c c th? du?c nh?n.
Thnh cng ? thuong tru?ng, khng r?i xa chnh tr?
May sao, Thi m cu Mo thch h?p cho vi?c lm thuong m?i l?i c Song L?c Tu?ng ?n nn v?a r?i xa chnh tru?ng ng Rumsfeld du?c m?i lm t?ng gim d?c m?t cng ty bo ch? du?c ph?m. V cung quan l?c c?a d?i h?n c Khng Ki?p h?p k? ngh? v cch Co Luong Quang Qu ph h?p thu?c men, nn ng thnh cng r?c r?. ?c bi?t nam 1980 v 1981 du?c ph?n thu?ng "t?ng gim d?c xu?t s?c nh?t" c?a cc hng bo ch?.
?i h?n 55-64 (th?i gian 1985-94) c Tham Lang mi?u, thm H? T?u Ci h?t s?c t?t d?p cho vi?c giao thi?p nn ti?p t?c thnh cng r?c r? ? thuong tru?ng. Tuy nhin, ng v?n lin t?c dnh lu d?n chnh tr? v du?c chnh ph? Hoa K? lin t?c nh? c?y qua cc vai tr c? v?n giai do?n quan tr?ng, v? k? thu?t thuong m?i cung nhu chnh tr? qu?c t?.
Tr? l?i quy?n l?c chnh tr?
Khi tuyn th? nh?m ch?c t?ng tru?ng qu?c phng ngy 20 thng 1 nam 2001, ng Rumsfeld gi? thm hai k? l?c chnh tr?, v ng l ngu?i duy nh?t trong l?ch s? lm t?ng tru?ng qu?c phng du?i hai th?i t?ng th?ng khc nhau, v v ng l ngu?i l?n tu?i nh?t l?ch s? trong ch?c v? ny. Th?t ly k? khi ta nh? l?i r?ng ng d n?m k? l?c l t?ng tru?ng qu?c phng tr? nh?t.
ng Rumsfeld b?n m?nh Ki?m Phong Kim, cung m?nh cu Th?y c th? lnh cc sao h?a l Thi Duong ha Quy?n tr?n th?, vo d?i h?n hi?n t?i 65-74 (1995-04) l cung di nguyn th?y thu?c H?a, xt trn l ngu hnh c nhi?u xung d?t k?ch li?t, cung l?i c C? Ki?p St T? H?u H? o Hoa-Thin Khng nn ng n?m ch?c t?ng tru?ng qu?c phng nh?m lc Hoa K? g?p lc d?u si l?a b?ng b? kh?ng b? t?n cng, r?i dng vu l?c dnh hai nu?c Afghanistan v Iraq ch?ng ph?i l khng c l.
Th? nhung m?t s? d?c gi? h?n ph?i c th?c m?c. C?ng hu?ng sao c?a d?i h?n ny khng c g xu?t s?c, v?y t?i sao ng du?c tr? l?i trung tm quy?n l?c d? di?u khi?n hai cu?c chi?n ch?n d?ng hon c?u nhu th?? ? tr? l?i cu h?i ny chng ta ph?i ni d?n m?t nhn v?t ki?t li?t khc c?a chnh tru?ng Hoa K?, c?u t?ng tru?ng qu?c phng v duong kim ph t?ng th?ng Hoa K? Dick Cheney.
Anh hng tr?ng anh hng!
M?t ngy nam 1969, m?t v? ngh? si tr? tu?i ph?ng v?n m?t thanh nin thua ng 9 tu?i dang tm vi?c t?p s? ? Washington. Theo l?i thu?t l?i c?a c?u thanh nin th c?u d "th?t b?i hon ton" trong cu?c ph?ng v?n ny, v qu? nhin khng du?c ng ngh? si nh?n vo lm vi?c. M?c d tm du?c vi?c t?p s? v?i ngh? si khc, khi v? ngh? si d?u tin gia nh?p n?i cc c?a t?ng th?ng Nixon, c?u thanh nin tm cch nh? ngu?i n?p h? m?t b?n d? ngh? c?a c?u ln ng. ?c xong b?n d? ngh?, v? ngh? si ?y quy?t d?nh nh?c di?n tho?i g?i c?u thanh nin lm vi?c cho mnh. Trong nhi?u nam lin ti?p sau d, c?u tr? thnh ph? t thn tn nh?t c?a ng.
?c gi? c th? don du?c r?ng v? ngh? si trong cu chuy?n k? trn l ng Rumsfeld, v c?u thanh nin l ng Dick Cheney. B? ngoi l ch? t?, d?n d?n hai ng Rumsfeld v Cheney pht tri?n m?t tnh b?n d?c bi?t d?t trn ni?m tuong knh gi?a hai b?c anh ti. Khi ng Rumsfeld gi? ch?c s? v? tru?ng ta B?ch ?c nam 1974-75 th ng Cheney du?c cho lm ph. Khi nh?m ch?c t?ng tru?ng qu?c phng nam 1975, ng Rumsfeld khng qun yu c?u t?ng th?ng Ford thang ng Cheney ln thay mnh ? ch?c s? v? tru?ng.
Nam 1977 hai ng Rumsfeld v Cheney m?i ngu?i di m?t ng?. Th?t ch?ng ai ng? l g?n ph?n tu th? k? sau h? l?i m?t l?n n?a bu?c chung trn con du?ng chnh tr?. Nhung l?n ny vai tr d?o ngu?c, ngu?i du?c cn nh?c ngy xua by gi? tr? on c? nhn b?ng cch dng vai ngu?i cn nh?c; th?t ly k? nhu ti?u thuy?t. Chuy?n di ni ng?n l?i, nh? ng Cheney l?y tu cch ph t?ng th?ng d? ngh? m ng Rumsfeld du?c ch?c t?ng tru?ng qu?c phng l?n th? hai.
Cu chuy?n anh hng tr?ng anh hng k? d?n dy d d? d?u dui, gi? xin tr? l?i l s? c?a ng Rumsfeld. V ng sinh nam Nhm nn hai sao Quan Phc ? v? tr tam h?p. Theo cch xem c?a ngu?i vi?t Quan Phc ?ng v?i hai phuong c th? thch. Ch?u hy sinh th du?c d?n b, di l?n lu?t th h?u qu? khng hay. Thin Quan cu huynh d? l m?t d?u c?a tr?c giao t? (t?c tr?c Bo-N) nn ng Rumsfeld ph?i ch?u b? cng gip d? nh?ng ngu?i du?i quy?n m?i l dng s?. Hi?n nhin v?i ng Cheney th ng Rumsfeld d th?a di?u ki?n ny, nn d?i h?n ny cung N l?i vo cung huynh d? nguyn th?y, c Quan h?i Phc ng du?c ngu?i xua dp on lm chuy?n cn nh?c xt ra h?p l v cng.
Ngy sau ai bi?t?
Nhung d ch? l n, m?t ngu?i ph?c t?p nhu ng Rumsfeld ch?c ch?n cung d t?ng gieo nhi?u on n?a. Ph?i chang v th? m nam nay ti?u h?n vo cung Tu?t c Quan h?i Phc m?i x?y ra chuy?n qu ngh?ch l l m?t thi?u s? c?a qun d?i M? t? xung van minh nh?t hon c?u d? tr b?o ngu?c man r? v?i k? thua cu?c, khi?n ng l tu l?nh t?i cao tr?c ti?p ph?i b? v? ly?
M?c d t?ng th?ng Bush d ln ti?ng xc nh?n ti?p t?c tn nhi?m ng Rumsfeld, nhung chnh tr? v?n d?i thay t?ng lc t?ng gi?; ti?u h?n l?i b? tr?n p b?i tnh nhn qu? c?a hai sao Quan Phc nn ng Rumsfeld c gi? du?c ch?c d?n cu?i nam nay hay khng th?t l kh don. H?n t?i 74-83 (b?t d?u nam sau 2005) ng l?i cng ph?i d? cao c?nh gic v chnh cung c Phc v di nhin Quan tam h?p, cung can l?i l Bnh nn Lim Trinh t? ha K?.
Ngu?i vi?t ch?ng dm l?m bn thm chuy?n tuong lai, nhung xin k?t thc bi ny v?i m?t nh?n xt.
Du?i th?i Nixon, d c lc ngu?i ta don ng Rumsfeld s? l m?t ?ng c? vin t?ng th?ng sng gi. By gi? ? tu?i 73, ta c th? tin tu?ng m?t cch kh ch?c l l?i don ?y s? ch?ng bao gi? thnh s? th?t. Ph?i ni th? d? ghi nh?n r?ng m?c d huy hong theo tiu chu?n c?a k? bng quan, s? nghi?p c?a ng Rumsfeld v?n du?i m?c mong d?i c?a ng v nh?ng ngu?i bi?t r ng. ?i ng c v? nhu b? m?t gi?i h?n v hnh d p, pht tri?n nh? th sung s? nhung khi c? pht tri?n l?n th ho?c khng thnh, ho?c thnh khng lu, ho?c thnh r?i b? h?u qu? x?u li?n theo. l chua k? ng cn b? mi?ng d?i dm ti?u, r?ng hai l?n ng lm ch?c l?n nh?t (t?ng tru?ng qu?c phng) d?u do ngu?i quen cn nh?c.
Nhn l?i ta th?y cung m?nh c?a ng dng ? Thi m, cung thn dng ? Long ?c l hai v? tr km c?i, thua thi?t c?a vng Thi Tu?. Ph?i chang dy l m?t an bi oi oam c?a tr?i d?t d? nh?c nh? ng Rumsfeld cung nhu chng ta r?ng ngay c? nh?ng k? b?n linh nh?t cung r?t kh lng vu?t qua bi ton s? m?ng d? lm chuy?n nhn d?nh th?ng thin?
Ngy 21 thng 5, 2004
?ng Son
===============================================
***Source: Bi vi?t du?c dang t?i www.vietbao.com, TuanKhong mang v? dy d? m?i ngu?i cng thu?ng th?c.
Nh?ng hnh ?nh qun si Hoa K? hnh h? t binh Iraq du?c tung ra lin ti?p trong m?y tu?n qua l b?ng c? th?m kh?c nh?c nh? r?ng chng ta dang ? gi?a m?t cu?c chi?n tranh v?i t?t c? m?i s? tn b?o v nhn c?a n. Ngu?i v v? ny m k?t trong ch?o nng c?a th?i di?m l t?ng tru?ng qu?c phng Hoa K? Donald Rumsfeld.
Sau khi ra nh?n trch nhi?m tru?c qu?c h?i Hoa K? ngy 7 thng 5, ng du?c th?ng th?ng George W. Bush tuyn b? ti?p t?c tn nhi?m. Bay sang Iraq gi?i d?c du lu?n, khi du?c h?i v? hon c?nh c nhn, ng dp l?i b?ng m?t cu v?a khim nhu?ng v?a hm kiu ng?o "I'm a survivor". M ng Rumsfeld kiu ng?o cung ph?i, v v?i m?t s? nghi?p chnh tr? b?t d?u t? nam 1962 khi John Kennedy cn l t?ng th?ng, c l? ch?ng ai khc ? Washington d tr?i qua l?m l?n v?t d?i sao d?i m v?n cn s?ng st nhu ng.
L s? kh? nghi l?i l chnh xc
Theo cc ti li?u t? vi ty phuong m ngu?i vi?t d d?c trn internet th ng Rumsfeld ra d?i lc 5:40 chi?u gi? ki?m quang (daylight saving time) ngy 9 thng 7 nam 1932 t?i Chicago, thu?c ty kinh tuy?n 87 d? 39 pht. Tnh ra gi? tiu chu?n l 4:49 chi?u, m l?ch d?a phuong ra thnh gi? Thn ngy 7 thng 6 nam Nhm Thn (hon Vi?t l?ch m?t ngy).
Nhn thong qua th?y l s? c v? sai v m?nh cu H?i c Thi Duong, quan cu Mo c Thi m; d?u l hm d?a. nh r?ng Tu?n Tri?t ? hai v? tr ny c?u gi?i du?c ph?n no tnh hm c?a c?p m Duong, nhung khng dng k? v nam sinh duong m hai cung ny d?u m. L?i n?a, b? m Duong b? d? c?p Khng Ki?p tam h?p. Sch d?y m Duong g?p Khng Ki?p x?u l?m, v?y lm sao l s? ny ph?n ?nh du?c ci thu?ng cch c?a ng Rumsfeld?
Xin tr? l?i r?ng l s? c v? x?u ch? v ta chua xt cc sao t? Ha. Thm cc sao ny vo r?i s? th?y nh? cung can Tn m Nh?t c?c hm du?c t? ha Quy?n, nn th?a l "tuy?t x? phng sinh" tr? thnh mi?u vu?ng, m t? Khoa cung t?t h?n ln. V?i h?u thu?n m?nh m? c?a ha Quy?n, Song L?c Khi Vi?t Thai T?a. ?c bi?t c?p Quang Qu gip ha Quy?n ?c ch? c?p Khng Ki?p, b?t c?p ny tr? thnh d?y t? c?a c?p m Duong, nn ng Rumsfeld thnh d?t ch?ng c g dng ng?c nhin.
S? nghi?p l?m di?u b?t x?ng
? c ci nhn t?ng qut ta hy di li l?i th?i gian, b?t d?u t? khi ng Rumsfeld cn l c?u Rumsfeld, ngi sao sng gip trong d?i d?u v?t v d?ch trung h?c ton ti?u bang. Thm ch?c v d?ch d?u v?t d?i h?c ? Princeton noi ng t?t nghi?p ngnh chnh tr? h?c, r?i ch?c v d?ch d?u v?t trong H?i qun Hoa K?, noi ng ph?c v? t? nam 1954 d?n 1957. B?t d?u m?t d?i thnh cng trong chnh tr? v thuong tru?ng b?ng m?y ch?c v d?ch d?u v?t th th?t l? k?, nhung l?i ph h?p v?i l s?, v d?i h?n 14-23 (t?c th?i gian 1945-54) vo T d?c vng Thi Tu? c Ph Qun mi?u g?p Knh Duong L?c S?.
Sau khi gi?i ngu nam 1957, ng ln Washington lm vi?c t?p s? trong m?t th?i gian ng?n v?i m?t ngh? si ? Washington nam v tr? nn thch th v?i chnh tr?. Nam 1962 ra tranh c? l?n d?u ? tu?i 31 d?c c? ngay vo h? vi?n, r?i lin t?c ti d?c c? cc nam 1964, 66, 68. Nhn l?i l s?, qu? nhin d?i h?n 24-33 (t?c th?i gian 1955-64) du?c gip Xuong Khc h?i h?p Khoa L?c T? H?u Quang Qu, v d? b? tam minh o H?ng H? b? tc cho ci khi?m khuy?t c?a Thin Co hm d?a, th?o no du?c x?ng to?i lng.
Tr? l?i v?i nam 1957 l nam ng ln Washington lm vi?c l?n d?u. y l m?t khc quanh to l?n trong d?i ng, v n cho ng co h?i lm quen v?i gu?ng my chnh tr? trung uong c?a nu?c M?. R?t tuong ?ng v?i l s? v ti?u h?n vo cung m?nh nguyn th?y c Thi Duong t? ha Quy?n. Cung tuong ?ng l? k? l nam 1969 khi ti?u h?n di h?t 12 nam tr? v? dng v? tr cu, d?i ng l?i sang m?t khc quanh khc, l?n ny ng t? ch?c ngh? si d? tham d? n?i cc c?a t?ng th?ng Nixon.
u?c tham d? trong n?i cc c?a t?ng th?ng ? tu?i tr? mang 38, ngu?i khc c d? hiu hiu t? d?c, nhung v?i m?t ngu?i c b?n lnh cao v d?y tham v?ng nhu ng Rumsfeld th ch?c tru?ng phng Co H?i Kinh T? (Department of Economic Opportunities) kim thm vai tr c? v?n t?ng th?ng ph?i ni l qu th?p, v ai cung bi?t l ng mu?n lm t?ng tru?ng. Cung bi?t v?y, t?ng th?ng Nixon h?a s? cho ng m?t chn t?ng tru?ng "khi co h?i d?n", nhung ch? l h?a hm nay r?i xin l?i ngy mai v co h?i ch?ng bao gi? d?n. Nam 1971 t?ng th?ng Nixon d? ngh? m?t cch gi?i quy?t t?m l cho ng gi? ch?c d?i s? Hoa K? ? NATO, nhung ngay c? cch gi?i quy?t ny cung b? c?n ngan, d?n nam 1973 m?i thnh s? th?t. Sau ngu?i ta tm ra b?ng c? chnh xc r?ng trong nam 1972 t?ng th?ng Nixon nhi?u l?n ni v?i t? h?u l s? cho ng Rumsfeld ngh? vi?c v ng "khng ch?u tch c?c b?o v? l?p tru?ng c?a chnh ph?".
Ni th? nhung t?ng th?ng Nixon ch?ng bao gi? du?i ng Rumsfeld ra kh?i chnh ph?, nn trn m?t phuong din no d c th? ni ng l m?t ngu?i r?t may m?n; nhung hi?n nhin th?i gian lm vi?c cho t?ng th?ng Nixon l m?t chu?i ngy d?y th?t v?ng c?a ng.
Nhn vo l s? th giai do?n ny ?ng v?i d?i h?n 34-43 (th?i gian 1965-74), vo cung D?n c T? Ph? ha Quy?n; T? Vi l?i t? ha Quy?n nn mu?n v kh? nang n?m quy?n m?nh m? l?m. Ti?c thay T? Ph? b? ngay chnh Tri?t ph ho?i. V? l?i ? v? tr xung Thi Tu? l ngh?ch d?a nn ph?i nh? cng c?a M Kh?c Khch. M ? ngay D?n g?p Linh l cch t?t, nhung g?p Hnh Song Hao Tuy?t, v di nhin chnh Tri?t v nhu ng?a ch? xc, ng?a qu, ng?a di, ng?a cng du?ng th tung honh sao n?i? C chang l thnh cch "M ng? khng vong chung thn bn t?u", ?ng v?i s? bn ba th?t ch m thi. l chua k? "Linh Xuong Vu" cung thnh cch. C cch ny mu?n to?i th?t kh hon tm c trn cy.
?c ng?n ng?i l?n th? nh?t
Nhung cu?c d?i c nh?ng bi?n chuy?n ch?ng ai ng? n?i. Ngy 9 thng 8 nam 1974, v p l?c v? n Watergate t?ng th?ng Nixon t? ch?c. Bi?n c? l?ch s? ny dua ng Gerald Ford ln ch?c t?ng th?ng. ?t ng?t n?m quy?n bnh trong tay, ng Ford nghi ngay d?n m?t ngu?i b?n thn ngy cu. Ngu?i b?n thn ?y di nhin l ng Donald Rumsfeld!
Th? l ng Rumsfeld t?c t?c ln my bay r?i u chu v? nu?c gi? ch?c ch? t?ch n?i cc lm th?i cho ng Ford. Khi n?i cc chnh th?c thnh l?p ng du?c ch?c s? v? tru?ng ta B?ch ?c (Whitehouse chief of staff). y l m?t ch?c kh l?n, nhung v?n du?i c? t?ng tru?ng. Ph?i chang v nam 1974 d?i h?n v?n cn ? cung D?n m ng ph?i ch?u d?ng thm s? b?t d?c ny?
Nam 1975 sang d?i h?n m?i (1975-84), vo cung Mo c Thi m hm d?c t? Khoa ph? Tri?t, thm Khoa L?c v t? Quy?n h?i h?p qu? nhin c ngay bi?n chuy?n l?n. ng Ford l?y c? ng t?ng tru?ng qu?c phng duong nhim "qu kiu hnh", dua ng Rumsfeld ln thay th?. Th? l sau 6 nam v?t v? cu?i cng gi?c mo lm t?ng tru?ng c?a ng Rumsfeld d thnh t?u. Ngon hon n?a, ng ph m?t k? l?c chnh tr? v l v? t?ng tru?ng qu?c phng tr? nh?t trong l?ch s? Hoa K?.
C?p sao Khng Ki?p du?c ch? ha r?t ph h?p v?i ch?c v? t?ng tru?ng qu?c phng. Ti?c thay, c?p ny d sao v?n khng vo kh?p v?i b? chnh tinh m Duong. Ph?i chang v th? m ng Rumsfeld v?a ln d xu?ng? Nam sau 1976 t?ng th?ng Ford thua ng Carter. Th? l ch? sau hon m?t nam ng Rumsfeld m?t phang ci ch?c v? m ng ph?i tranh d?u bao nam m?i c. ? an ?i, nam 1977 ngu?i ta t?ng ng m? day "T? Do" (Freedom), t?c m? day cao c?p nh?t m m?t thu?ng dn c cng lao ph?c v? d?t nu?c c th? du?c nh?n.
Thnh cng ? thuong tru?ng, khng r?i xa chnh tr?
May sao, Thi m cu Mo thch h?p cho vi?c lm thuong m?i l?i c Song L?c Tu?ng ?n nn v?a r?i xa chnh tru?ng ng Rumsfeld du?c m?i lm t?ng gim d?c m?t cng ty bo ch? du?c ph?m. V cung quan l?c c?a d?i h?n c Khng Ki?p h?p k? ngh? v cch Co Luong Quang Qu ph h?p thu?c men, nn ng thnh cng r?c r?. ?c bi?t nam 1980 v 1981 du?c ph?n thu?ng "t?ng gim d?c xu?t s?c nh?t" c?a cc hng bo ch?.
?i h?n 55-64 (th?i gian 1985-94) c Tham Lang mi?u, thm H? T?u Ci h?t s?c t?t d?p cho vi?c giao thi?p nn ti?p t?c thnh cng r?c r? ? thuong tru?ng. Tuy nhin, ng v?n lin t?c dnh lu d?n chnh tr? v du?c chnh ph? Hoa K? lin t?c nh? c?y qua cc vai tr c? v?n giai do?n quan tr?ng, v? k? thu?t thuong m?i cung nhu chnh tr? qu?c t?.
Tr? l?i quy?n l?c chnh tr?
Khi tuyn th? nh?m ch?c t?ng tru?ng qu?c phng ngy 20 thng 1 nam 2001, ng Rumsfeld gi? thm hai k? l?c chnh tr?, v ng l ngu?i duy nh?t trong l?ch s? lm t?ng tru?ng qu?c phng du?i hai th?i t?ng th?ng khc nhau, v v ng l ngu?i l?n tu?i nh?t l?ch s? trong ch?c v? ny. Th?t ly k? khi ta nh? l?i r?ng ng d n?m k? l?c l t?ng tru?ng qu?c phng tr? nh?t.
ng Rumsfeld b?n m?nh Ki?m Phong Kim, cung m?nh cu Th?y c th? lnh cc sao h?a l Thi Duong ha Quy?n tr?n th?, vo d?i h?n hi?n t?i 65-74 (1995-04) l cung di nguyn th?y thu?c H?a, xt trn l ngu hnh c nhi?u xung d?t k?ch li?t, cung l?i c C? Ki?p St T? H?u H? o Hoa-Thin Khng nn ng n?m ch?c t?ng tru?ng qu?c phng nh?m lc Hoa K? g?p lc d?u si l?a b?ng b? kh?ng b? t?n cng, r?i dng vu l?c dnh hai nu?c Afghanistan v Iraq ch?ng ph?i l khng c l.
Th? nhung m?t s? d?c gi? h?n ph?i c th?c m?c. C?ng hu?ng sao c?a d?i h?n ny khng c g xu?t s?c, v?y t?i sao ng du?c tr? l?i trung tm quy?n l?c d? di?u khi?n hai cu?c chi?n ch?n d?ng hon c?u nhu th?? ? tr? l?i cu h?i ny chng ta ph?i ni d?n m?t nhn v?t ki?t li?t khc c?a chnh tru?ng Hoa K?, c?u t?ng tru?ng qu?c phng v duong kim ph t?ng th?ng Hoa K? Dick Cheney.
Anh hng tr?ng anh hng!
M?t ngy nam 1969, m?t v? ngh? si tr? tu?i ph?ng v?n m?t thanh nin thua ng 9 tu?i dang tm vi?c t?p s? ? Washington. Theo l?i thu?t l?i c?a c?u thanh nin th c?u d "th?t b?i hon ton" trong cu?c ph?ng v?n ny, v qu? nhin khng du?c ng ngh? si nh?n vo lm vi?c. M?c d tm du?c vi?c t?p s? v?i ngh? si khc, khi v? ngh? si d?u tin gia nh?p n?i cc c?a t?ng th?ng Nixon, c?u thanh nin tm cch nh? ngu?i n?p h? m?t b?n d? ngh? c?a c?u ln ng. ?c xong b?n d? ngh?, v? ngh? si ?y quy?t d?nh nh?c di?n tho?i g?i c?u thanh nin lm vi?c cho mnh. Trong nhi?u nam lin ti?p sau d, c?u tr? thnh ph? t thn tn nh?t c?a ng.
?c gi? c th? don du?c r?ng v? ngh? si trong cu chuy?n k? trn l ng Rumsfeld, v c?u thanh nin l ng Dick Cheney. B? ngoi l ch? t?, d?n d?n hai ng Rumsfeld v Cheney pht tri?n m?t tnh b?n d?c bi?t d?t trn ni?m tuong knh gi?a hai b?c anh ti. Khi ng Rumsfeld gi? ch?c s? v? tru?ng ta B?ch ?c nam 1974-75 th ng Cheney du?c cho lm ph. Khi nh?m ch?c t?ng tru?ng qu?c phng nam 1975, ng Rumsfeld khng qun yu c?u t?ng th?ng Ford thang ng Cheney ln thay mnh ? ch?c s? v? tru?ng.
Nam 1977 hai ng Rumsfeld v Cheney m?i ngu?i di m?t ng?. Th?t ch?ng ai ng? l g?n ph?n tu th? k? sau h? l?i m?t l?n n?a bu?c chung trn con du?ng chnh tr?. Nhung l?n ny vai tr d?o ngu?c, ngu?i du?c cn nh?c ngy xua by gi? tr? on c? nhn b?ng cch dng vai ngu?i cn nh?c; th?t ly k? nhu ti?u thuy?t. Chuy?n di ni ng?n l?i, nh? ng Cheney l?y tu cch ph t?ng th?ng d? ngh? m ng Rumsfeld du?c ch?c t?ng tru?ng qu?c phng l?n th? hai.
Cu chuy?n anh hng tr?ng anh hng k? d?n dy d d? d?u dui, gi? xin tr? l?i l s? c?a ng Rumsfeld. V ng sinh nam Nhm nn hai sao Quan Phc ? v? tr tam h?p. Theo cch xem c?a ngu?i vi?t Quan Phc ?ng v?i hai phuong c th? thch. Ch?u hy sinh th du?c d?n b, di l?n lu?t th h?u qu? khng hay. Thin Quan cu huynh d? l m?t d?u c?a tr?c giao t? (t?c tr?c Bo-N) nn ng Rumsfeld ph?i ch?u b? cng gip d? nh?ng ngu?i du?i quy?n m?i l dng s?. Hi?n nhin v?i ng Cheney th ng Rumsfeld d th?a di?u ki?n ny, nn d?i h?n ny cung N l?i vo cung huynh d? nguyn th?y, c Quan h?i Phc ng du?c ngu?i xua dp on lm chuy?n cn nh?c xt ra h?p l v cng.
Ngy sau ai bi?t?
Nhung d ch? l n, m?t ngu?i ph?c t?p nhu ng Rumsfeld ch?c ch?n cung d t?ng gieo nhi?u on n?a. Ph?i chang v th? m nam nay ti?u h?n vo cung Tu?t c Quan h?i Phc m?i x?y ra chuy?n qu ngh?ch l l m?t thi?u s? c?a qun d?i M? t? xung van minh nh?t hon c?u d? tr b?o ngu?c man r? v?i k? thua cu?c, khi?n ng l tu l?nh t?i cao tr?c ti?p ph?i b? v? ly?
M?c d t?ng th?ng Bush d ln ti?ng xc nh?n ti?p t?c tn nhi?m ng Rumsfeld, nhung chnh tr? v?n d?i thay t?ng lc t?ng gi?; ti?u h?n l?i b? tr?n p b?i tnh nhn qu? c?a hai sao Quan Phc nn ng Rumsfeld c gi? du?c ch?c d?n cu?i nam nay hay khng th?t l kh don. H?n t?i 74-83 (b?t d?u nam sau 2005) ng l?i cng ph?i d? cao c?nh gic v chnh cung c Phc v di nhin Quan tam h?p, cung can l?i l Bnh nn Lim Trinh t? ha K?.
Ngu?i vi?t ch?ng dm l?m bn thm chuy?n tuong lai, nhung xin k?t thc bi ny v?i m?t nh?n xt.
Du?i th?i Nixon, d c lc ngu?i ta don ng Rumsfeld s? l m?t ?ng c? vin t?ng th?ng sng gi. By gi? ? tu?i 73, ta c th? tin tu?ng m?t cch kh ch?c l l?i don ?y s? ch?ng bao gi? thnh s? th?t. Ph?i ni th? d? ghi nh?n r?ng m?c d huy hong theo tiu chu?n c?a k? bng quan, s? nghi?p c?a ng Rumsfeld v?n du?i m?c mong d?i c?a ng v nh?ng ngu?i bi?t r ng. ?i ng c v? nhu b? m?t gi?i h?n v hnh d p, pht tri?n nh? th sung s? nhung khi c? pht tri?n l?n th ho?c khng thnh, ho?c thnh khng lu, ho?c thnh r?i b? h?u qu? x?u li?n theo. l chua k? ng cn b? mi?ng d?i dm ti?u, r?ng hai l?n ng lm ch?c l?n nh?t (t?ng tru?ng qu?c phng) d?u do ngu?i quen cn nh?c.
Nhn l?i ta th?y cung m?nh c?a ng dng ? Thi m, cung thn dng ? Long ?c l hai v? tr km c?i, thua thi?t c?a vng Thi Tu?. Ph?i chang dy l m?t an bi oi oam c?a tr?i d?t d? nh?c nh? ng Rumsfeld cung nhu chng ta r?ng ngay c? nh?ng k? b?n linh nh?t cung r?t kh lng vu?t qua bi ton s? m?ng d? lm chuy?n nhn d?nh th?ng thin?
Ngy 21 thng 5, 2004
?ng Son
===============================================
***Source: Bi vi?t du?c dang t?i www.vietbao.com, TuanKhong mang v? dy d? m?i ngu?i cng thu?ng th?c.