PDA

View Full Version : TrỐng ĐỒng ĐÔng SƠn


Thiên Sứ
18-07-2005, 01:03 PM
TRỐNG ĐÔNG ĐÔNG SƠNhttp://vanhoalacviet.com/media/images/dongson.gif

Hiện nay vẫn còn nhiều tranh luận chung quanh vấn đề hình nổi giữa mặt trống đồng là mặt trời hay là ngôi sao?

Bạn có lẽ đã rất quen thuộc với những hoa văn này. Nghành du lịch Việt Nam cũng như nhiều công ty khác đã dùng hình ảnh con chim Lạc Việt trên trống đồng làm biểu tượng của mình. Đây là một trong những hình trang trí mang tính tự nhiên cổ nhất có từ 2500 năm được tìm thấy ở Việt Nam.

Những hình chim, người, thú, vật và các hình hoạ tiết khác được chạm khắc trên mặt trống theo những vòng tròn đồng tâm của những cái trống được biết đến với tên gọi trống đồng Đông Sơn.

Trống đồng Đông Sơn và những trống cùng thời mang nét đặc trưng của trình độ thủ công cao, kể cả kỹ thuật đúc đồng và vẽ hoa văn trang trí. Có đường kính vào khoảng từ 30cm đến 1m (không kể các hình mẫu nhỏ), các trống và đa số các thân trống đều được trang trí bằng các hình tam giác và vòng tròn, những con chim được hình tượng hoá, trâu, hươu, và nhiều con vật không xác định khác. Những hình vẽ này có thể được tìm thấy trong các nền văn hoá cổ của vùng châu thổ sông Hồng như một bằng chứng về nền nghệ thuật đã bắt đầu phát triển trong một xã hội có tổ chức. Các nhà khảo cổ học cho rằng những chiếc trống đầu tiên xuất hiện vào khoảng giữa thế kỷ thứ nhất trước Công nguyên - thời kỳ được các nhà học giả Việt Nam mô tả là thời Hùng Vương, nhưng hiện nay có rất ít vật chứng để có thể từ đó tạo dựng lại nền văn hoá và xã hội của thời kỳ này. Đây cũng là giai đoạn có rất nhiều truyền thuyết và truyện cổ tích ra đời.

Tất cả các trống đồng tròn loại Đông Sơn đều được tìm thấy ở Việt Nam nhưng hiện giờ một số chiếc còn nằm phân tán ở các viện bảo tàng và các bộ sưu tập cá nhân trên thế giới Những khó khăn về nghiên cứu có hệ thống mà một nước đang phát triển như Việt Nam gặp phải đã để lại lỗ hổng lớn trong hiểu biết về loại trống đồng này. Không có bảng niên đại các trống đồng, ít nhất là để sắp xếp chúng theo thời gian được chế tạo. Ở Việt Nam có ba nơi được xác định là trung tâm đúc trống đồng: châu thổ sông Hồng, sông Mã, và sông Cả. Hiện nay các nhà nghiên cứu chưa khẳng định được chiếc trống đồng đầu tiên xuất hiện tại đâu và phương pháp chế tạo chúng.

http://vanhoalacviet.com/media/images/dongson3.gifCác chuyên gia của Viện Bảo tàng Lịch sử đã thất bại khi cố gắng chế tạo lại những chiếc trống cổ. Những hoa văn phức tạp trên 36 vòng tròn đồng tâm, đầu tiên được khắc trên sáp ong sau đó được rót vào khuôn đất này và thay thế vị trí của sáp ong. Mặc dù quá trình đúc đồng có thể luận ra được, song người ta không thể tái tạo lại nó.Việc phát hiện ra những chiếc trống đồng trong những ngôi mộ cổ của người giàu nói lên rằng trống đồng là một tài sản có giá trị và có thể đã từng được sử dụng trong bất kỳ thời điểm đặc biệt nào chứ không chỉ đơn thuần là những cổ vật mang tính tôn giáo hay nghi lễ.

http://vanhoalacviet.com/media/images/dongson2.gifMột trong những chiếc trống được phát hiện sớm nhất, trống đồng Ngọc Lũ, đang nằm trong Viện Bảo Tàng Lịch sử Hà Nội. Mặt trống cho thấy những hình tròn đồng tâm chứa nhiều loại hình khác nhau, kể cả hình những con chim, và cảnh vẽ chiếc trống được sử dụng trongmột dịp nghi lễ nào đó. Ta có thể thấy những hình người đánh trống bằng những chiêc gậy lớn theo chiều dọc của gậy – cách mà người ta vẫn thường giã gạo. Tâm của mặt trống luôn là hình tròn được đúc nổi với từ 6 tới 16 tia toả ra xung quanh.

Với đặc điểm là một xã hội nông nghiệp và dựa trên hình ảnh những con cóc được đúc nổi trên mặt trống, nhiều học giả cho rằng những chiếc trống đầu tiên được làm ra nhằm mục đích cầu mưa. Sự diễn giải này gây ra một câu hỏi thú vị là tại sao ở giữa mặt trống cầu mưa người ta lại đắp nổi hình

mặt trời. Tượng trưng cho bầu trời trong sáng, mặt trời dường như không phải là biểu tượng phù hợp lắm cho biểu tượng gọi mưa. Có thể theo thế giới quan của thời kỳ đó, mặt trời là trung tâm của giới tự nhiên. Hay vì đây là những cộng đồng dân cư sống ven sông nên vào thời kỳ lũ lụt mặt trời được đón chào hệt như người ta đón chào mưa sau một mùa hè nóng bỏng.

Ngoài những tranh luận khoa học, nghiên cứu trống đồng Đông Sơn còn trả lời cho nhiều câu hỏi khác. Và nếu còn bất cứ thắc mắc nào khác nữa, thì nó chỉ giúp tăng thêm sức mê hoặc của những chiếc trống mà thôi. Còn một điều nữa cần phải nhấn mạnh là cần có những nỗ lực quốc tế để có một bức tranh tổng quát hơn về những chiếc trống còn sót lại, về tầm quan trọng của chúng, và về những con người đã làm ra chúng. Bất kỳ cái gì được phát hiện thêm về trống đồng không chỉ giúp Việt Nam mà còn giúp Đông Nam Á hiểu sâu hơn và rộng hơn về lịch sử xa xôi của dân tộc mình.



HERITAGE JULY/ AUGUST


Thiên Sứ giới thiệu

thailangtu
16-07-2006, 02:39 PM
nhân nói về trống đồng ,thailangtu xin phép bác Thiên Sứ post một bài của GS Trần Quốc Vượng về trống đồng. tuy nhiên vì rất dài nên có lẽ phải post lần lượt.
Mấy ý kiến về trống đồng và tâm thức Việt cổ

I.
Có cả một khu vực văn hóa trống đồng . Trên đại thể đó là khu vực Đông Nam Á theo nghĩa rộng (chứ không phải chỉ theo ý nghĩa chính trị - nhà nước ) : đó là khu vực chân núi của hệ thống Himalaya , một khu vực nóng ẩm , gió mùa , mưa nhiều , nhiệt độ và ánh sáng đều lớn , đất đai thích hợp cho rất nhiều loại thực vật sinh trưởng và phát triển : đặc biệt đây là khu vực trồng lúa nước .

Nếu ta dựng một bản đồ phân bố trống đồng –cho đến bây giờ được biết – ta nhận thấy rằng trừ những hiện tượng lẻ tẻ ở ngoại biên (như Mông Cổ’) thì trung tâm phân bố trống đồng là miền đông và bắc bán đảo Đông Dương bao gồm Bắc Việt Nam ( từ Nghệ Tĩnh) trở ra , tây nam Quảng Đông ,nam Quảng Tây , tây nam Vân Nam (Trung Quốc) , bắc Lào , từ đấy “sóng trống đồng” lan tỏa và yếu dần xuống miền Nam Đông Dương (Thái Lan , Miến Điện) và lên miền bắc Hoa Nam ( nam Hồ Nam , nam Tứ Xuyên …)

Như vậy khu vực phân bố trống đồng là khu vực văn hóa phi Hoa phi Ấn : nó bao gồm phạm vi phân bố của người Bách Việt , và các tộc người phi Hoa như người Di , Bộc … Tính đa dạng của nhân chủng và văn hóa của khu vực Đông Nam Á đã dần ló rạng.

Trống đồng chắc chắn ko phải sản phẩm sáng tạo của người Hoa Hán . Chuyện Mã Viện hay Gia Cát Lượng sáng tạo ra trống đồng thì từ lâu đã rõ rằng đó là một truyền thuyết giả (fakelore chứ ko phải là folklore) của một số học giả Tàu tuy lắm chữ song đầy ý vị sovanh dân tộc .

Với công cuộc bành trướng và chinh phục của người Trung Hoa , nhiều nền văn hóa bản địa , phi Hoa, đã bị giải thể cấu trúc . Đó là hậu quả bi thảm của đường lối thực dân văn hóa của tầng lớp thống trị người Hán . Trống đồng , một biểu tượng hoành tráng của văn hóa phi Hoa cũng chịu chung số phận đó . Mã Viện phá hủy trống đồng , lấy đồng đúc ngựa đồng .Cái “con thú quý tộc” này , theo cách gọi của người phưong Tây –noble animal – sau khi được thuần dưỡng đã góp phần gây nên sự phân hóa xã hội lớn nơi các tộc người chăn nuôi phương Bắc ,nó trở thành biểu tượng của “quyền lực” , “kị sĩ” , “ông chủ” ,”thủ lĩnh” ,”quý tộc” , và “chủ nô” ngày sau.Nó len lỏi vào văn hóa các dân tộc phi Hoa . Từ Mã Viện đời Hán , Gia Cát Lượng đời Tam Quốc , Âu Dương Ngủy đời Lục Triểu đến Lưu Hiểu đời Minh … bè lũ thống trị Hán Tộc ra sức thu phá trống đồng , đánh phá tâm lý –văn hóa phi Hoa ở những vùng đất chúng chiếm đóng và nô dịch .

Nhưng các dân tộc phi Hoa ấy , lấy “nhu nhược thắng cương cường” , từ việc đúc và sử dụng trống đồng cổ lại đúc và tiếp tục sử dụng trống đồng mới, từ thờ cúng trống đồng đến chôn cất trống đồng ,giữ gìn bầu trời văn hóa của mình .

Như biết bao hiện tượng lịch sử - văn hóa khác ,nền văn hóa trống đồng đã đi qua , đã tàn lụi dần, nhưng những sở đắc văn hóa trống đồng thì vẫn còn tồn tại , lưu giữ nơi tâm thức của con người phương Nam.

Trên đất Trung Hoa hiện đại , nó vẫn là một sắc thái văn hóa góp phần tạo nên nét riêng biệt , độc đáo của con người và văn hóa Hoa Nam so với Hoa Bắc, của người “Giang Nam” so với vùng “Trung Nguyên Hoa Hạ”…

Cũng ko ai phủ nhận được rằng dù có cố gắng gây nhiễu thế nào sự thác loạn chữ nghĩa và trí tuệ- ghi chép xưa nhất về trống đồng-đoạn ghi chép trong Mã Viện truyện(Hậu Hán thư) đã bộc lộ mộ sự thực :trống đồng Lạc Việt của người Giao Chỉ.

Như thế :

1.Trống đồng xưa nhất về mặt khảo cổ là trống đồng ĐÔng SỢn

2.Trống đồng xưa nhất về mặt cổ sử , gắn với Lạc Việt.

Đông Sơn-Lạc Việt-Giao Chỉ đều là những hữu thể Việt Nam cổ.

Do vậy , trống đồng là đúc rút từ triết lý Việt Cổ- tư duy trống đồng , tư duy Việt Cổ

Về mặt phương pháp luận ,sẽ hoàn toàn hợp lý khi qua trống đồng có thể tìm hiểu Tâm thức Việt Cổ( Proto-Viets)

(Còn tiếp)

Thiên Sứ
16-07-2006, 10:42 PM
Thailangtu thân mến.
Bài viết của ông Trần Quốc Vượng viết vào thời gian nào vậy? Tôi đoán nó phải ra đời trước năm 1990.
Bạn có thể cho biết thời điểm xuất xứ của bài viết này.
Cảm ơn sự quan tâm của bạn.
Thiên Sứ

thailangtu
17-07-2006, 10:38 AM
Bác Thiên Sứ thân mến , bài viết này được xuất bản năm 1991 , bởi nhà xuất bản Trăm hoa(Mỹ). Họ sưu tập các bài giảng của Gs Trần QUốc Vượng lại thành tập sách "Trong Cõi "(Có chỉnh sửa của chính Gs) .Sách mà thailangtu có lấy ở phòng tư liệu Viện Hồ CHí minh(ghi bằng chữ viết tay trên bìa-ko bít là ở Vn hay Mỹ?). Về thời ĐS , Gs có 2 bài , trong đó bài đầu tiên viết về tư duy Lưỡng Hợp và Lưỡng Phân của người Việt- nhìn nhận lại tư duy này qua hệ thống huyền thoại và truyền thuyết.--ttd--

Thiên Sứ
17-07-2006, 11:12 AM
Cảm ơn Thailangtu cho thông tịn
Như vậy dự đoán của tôi đúng ! Với cách diễn đạt như vậy. Ông Trần Quốc Vương không thể viết sau năm 90 được. Ông ta phải viết bài này trước khi giáo sư Phạm Huy Thông từ trần.
Tại sao tôi có thể khẳng định như vậy?
Điều này để bàn sau. Xem phản ứng của "số đông những nhà khoa học trong nước và cộng đồng khoa học thế giới" thống nhất phủ nhận lịch sử văn hóa Việt gần 5000 văn hiến ra sao đã ! Hic!
Từ trước đến nay , mọi phản ứng của họ với tôi đều liên quan đến cuộc sống cá nhân. Lần đầu tiên họ công khai trên mạng qua bài viết của Thiênthanh:
Hãy chờ xem.
Thiên Sứ