CA DAO & TỤC NGỮ

[Tịnh Ngọc]

Vần A


Ai buồn ai khóc thiết tha
Tui vui tui cũng chan hoà giọt châu

Ai đem con sáo sang sông
Để cho con sáo sổ lồng bay cao

Ai ai cũng tưởng bậu hiền
Cắn cơm không bể, cắn tiền bể hai

Ai đi bờ đắp một mình
Phất phơ chiếc áo giống hình phu quân

Ai đi đâu đấy hỡi ai
Hay là trúc đã nhớ mai đi tìm

Ai đi đường ấy hỡi ai
Hay là trúc đã nhớ mai đi tìm
Tìm em như thể tìm chim
Chim bay biển Bắc, đi tìm biển Đông

Ai đi muôn dặm non sông
Để ai chứa chất sầu đong vời đầy

Ai đi sục sịch ngoài hàng dưa
Phải chăng chú thợ mộc với cái cưa cái bào
Ai đi sục sịch ngoài hàng rào
Phải chăng chú thợ mộc với cái bào cái cưa

Ai kêu là rạch, em gọi là sông
Phù sa theo nước chảy mênh mông
Sông ơi, thấm mát đời con gái
Chẳng muốn lià sông, chẳng muốn lấy chồng

Ai làm cho bướm lìa hoa
Cho chim xanh nỡ bay qua vườn hồng

Ai làm cho dạ em buồn
Cho con bướm lụy, chuồn chuồn lụy theo

Ai làm Nam Bắc phân kỳ
Cho hai giòng lệ đầm đìa nhớ thương

Ai mà nói dối cùng ai
Thì trời giáng hạ cây khoai giữa đồng
Ai mà nói dối cùng chồng
Thì trời giáng hạ cây hồng bờ ao

Ai nhứt thì tôi đứng nhì
Ai mà hơn nữa tôi thì thứ ba

Ai ơi chí ở cho bền
Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai
Dù ai nói Đông nói Tây,
Ta đây vẫn vững như cây giữa rừng

Ai ơi chơi lấy kẻo già
Măng mọc có lứa người ta có thì
Chơi xuân kẻo hết xuân đi
Cái già sồng sộc nó thì theo sau

Ai ơi chớ nghĩ mình hèn
Nước kia dù đục lóng phèn cũng trong

Ai ơi chớ vội cười nhau
Cười người hôm trước hôm sau người cười

Ai ơi chớ vội cười nhau
Cây nào mà chẳng có sâu chạm cành

Ai ơi đã quyết thì hành
Đã đốn thì vác cả cành lẫn cây

Ai ơi đã quyết thì hành
Đã đan thì lặn, tròn vành mới thôi

Ai ơi đừng bỏ ruộng hoang
Bao nhiêu tấc đất tấc vàng bấy nhiêu

Ai ơi đừng lấy học trò
Dài lưng tốn vải ăn no lại nằm

Ai ơi ở chí cho bền
Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai

Ai về Bình Định mà coi
Đàn bà cũng biết múa roi, đi quyền

Ai về có nhớ ta chăng
Ta về ta nhớ hàm răng mình cười

Ai về em gởi bức thơ
Hỏi người bạn cũ bây giờ nơi nao
Non kia ai đắp mà cao
Sông kia, biển nọ ai đào mà sâu

Anh buồn có chỗ thở than
Em buồn như ngọn nhang tàn thắp khuya

Anh đã có vợ hay chưa?
Mà anh ăn nói gió đưa ngọt ngào
Mẹ già anh ở nơi nao
Để em tìm vào hầu hạ thay anh

Anh đi ba bữa anh về
Rừng sâu nước độc anh đừng ở lâu

Anh đi đường ấy xa xa
Để em ôm bóng trăng tà năm canh
Nước non một gánh chung tình
Nhớ ai ai có nhớ mình hay chăng

Anh đi em một ngó chừng
Ngó sông sông rộng, ngó rừng rừng sâu

Anh đi em một ngó chừng
Ngó trăng trăng lặn, ngó rừng rừng sâu

Anh đi, em ở lại nhà
Hai vai gánh vác mẹ già, con thơ
Lầm than bao quản muối dưa
Anh đi, anh liệu chen đua với đời

Anh đi kiệu lộng ba bông
Bỏ em cấy lúa đồng không một mình

Anh em bốn bể là nhà
Người dưng khác họ vẫn là anh em

Anh Hai, anh tính đi "mô" ?
Tôi đi chợ Tết, mua khô cá thiều

Anh lấy được em bỏ công ao ước
Em lấy được anh thoa? dạ ước ao

Anh nói với em nhiều tiếng thâm trầm
Nằm đêm nghĩ lại nát bằm lá gan

Anh ơi anh ở lại nhà
Thôi đừng vui thú nguyệt hoa chơi bời
Còn tiền kẻ rước, người mời
Hết tiền, chẳng thấy một người nào ưa

Anh ơi đi lính cho Tây
Con dại cả bầy bỏ lại ai nuôi

Anh ơi em chẳng lấy đâu
Anh đừng cạo mặt, nhổ râu tốn tiền

Anh ơi nơm cá xong chưa
Xuồng em neo đợi chờ trưa anh về

Anh ơi uống rượu thì say,
Bỏ ruộng ai cày, bỏ giống ai gieo

Anh thương em trầu hết lá lươn
Cau hết nửa vườn, cha mẹ nào hay
Dầu mà cha mẹ có hay
Nhứt đánh nhì đày, hai lẽ mà thôi
Gươm vàng để đó em ôi
Chết thì chịu chết, lià đôi anh không lià

Anh tỷ như phận anh
Chẳng thà ở lều tranh
Như thầy Tăng, thầy Lô.
Cũng không ham mộ,
Như Vương Khải, Thạch Sùng
Đạo người giữ vẹn, bần cùng sá chi

Anh về bán ruộng cây da
Bán cặp trâu già, mới cưới đặng em.

Anh về đếm hết sao trời
Em đây kết tóc ở đời với anh

Anh về em chẳng dám đưa
Hai hàng nước mắt như mưa tháng Mười

Ăn lắm thì hết miếng ngon
Nói lắm thì hết lời khôn hóa rồ

Ăn đong cho đáng ăn đong
Lấy chồng cho đáng hình dong con người

Ăn sao cho được mà mời
Thương sao cho được vợ người mà thương

Ăn cây sung ngồi gốc cây sung
Lấy anh thì lấy, nằm chung không nằm

[Tịnh Ngọc]

Vần B


Ba đồng một mớ trầu cay
Sao anh không hỏi những ngày còn không?
Bây giờ em đã có chồng
Như chim vào lồng, như cá cắn câu
Cá cắn câu biết đâu mà gỡ
Chim vào lồng biết thuở nào ra?

Bà già đã tám mươi tư
Ngồi trông cửa sổ gởi thư lấy chồng

Bà già đeo bị hạt tiêu
Sống bao nhiêu tuổi nhiều điều đắng cay

Bà già đi chợ Cầu Bông
Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng?
Xem rồi ông mới bói rằng:
Lợi thì có lợi, nhưng răng chẳng còn

Ba năm ở với người đần
Chẳng bằng một lúc ghé gần người khôn

Ba năm trấn thủ lưu đồn
Ngày thì canh điếm tối dồn việc quan

Ba tiền một khúc cá buôi
Cũng mua cho được mà nuôi mẹ già

Ba trăng là mấy mươi hôm,
Mai Nam nắng trước, chiều Nồm quạnh sau
Chàng đừng phụ khó tham giàu
Khi lành tôn trượng, khi đau phụ phàng.

Bạc Liêu nước chảy lờ đờ
Dưới sông cá chốt trên bờ Triều Châu

Bạc sao bạc chẳng vừa thôi
Để cho nước chảy hoa trôi lỡ làng

Bắc thang lên hái hoa vàng
Vì ai cho thiếp biết chàng từ đây

Bắc thang lên hỏi ông trời
Số tiền cho gái có đòi được chăng!

Bạn bè là nghĩa tương tri
Sao cho sau trước vẹn bề mới nên

Bạn nghèo thuở trước chớ quên
Vợ cùng kham khổ, chẳng nên phụ tình

Bàn tay còn có ngón dài, ngón vắn,
Con một nhà đứa trắng đứa đen,
Hễ ăn vóc học quen,
Dẫu họ chê mình vụng, tập rèn cũng phải hay

Bạn vàng lại gặp bạn vàng
Long Lân Quy Phụng một đoàn tứ linh

Bánh cả mâm, sao em kêu rằng bánh ít?
Trầu cả chợ, sao em gọi là trầu không?
Trai nam nhi không đối đặng
Gái má hồng xin thử đối xem!

Bao giờ cá Lý hóa Long
Đền ơn cha mẹ ẵm bồng ngày xưa

Bao giờ cạn rạch Đồng Nai
Nát chùa Thiên Mụ mới phai lời nguyền

Bao giờ cây cải làm đình
Gỗ lim ăn ghém thì mình lấy ta

Bao giờ cho chuối có cành
Cho sung có nụ, cho hành có hoa
Bao giờ trích đẻ ngọn đa
Sáo đẻ dưới nước, thì ta lấy mình

Bao giờ cho đặng thảnh thơi,
Tay têm thuốc cống, miệng mời lang quân

Bao giờ cho đến tháng Mười
Thổi nồi cơm nếp vừa cười vừa ăn

Bao giờ cho đến tháng Năm
Thổi nồi cơm nếp vừa nằm vừa ăn

Bao giờ mưa thuận gió hòa
Thay lông đổi cánh lại ra phượng hoàng

Bao giờ nước ngọt đường cay
Gánh vừa lon gạo thì thằng Tây ở tù

Bao giờ sen mọc biển đông
Cha con nhà Nguyễn bế bồng nhau đi

Bao phen lên ngựa ra về
Cầm cương níu lại xin đề câu thơ
Câu thơ ba bốn câu thơ
Câu đợi, câu chờ, câu nhớ, câu mong

Bao phen quạ nói với diều
Cù lao Ông Chưởng có nhiều cá tôm

Bao phen quạ nói với diều
Sau nhà cô Huệ có nhiều gà con

Bắp non mà nướng lửa lò
Đố ai ve được con đò Thủ Thiêm

Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống, nhưng chung một giàn

Bậu buồn, qua dễ chẳng buồn
Cá dưới sông biếng lội, chim trên nguồn biếng bay

Bậu ra bậu lấy ông câu
Bậu câu cá bóng chặt đầu kho tiêu
Kho tiêu, kho ớt, kho hành
Kho ba lượng thịt để dành mà ăn

Bậu chê qua ở rẫy ăn còng
Bậu về ở chợ ăn ròng mắm nêm

Bảy với ba tính ra một chục
Còn tam tứ lục tính lại cửu chương
Liệu bề đáp được thì thương
Đừng gầy rồi bỏ, thế thường cười chê

Bây giờ gặp phải hội này
Khi trời hạn hán, khi hay mưa dầm
Khi trời gió bão ầm ầm,
Đồng tiền lúa thóc, mười phần được ba

Bây giờ mận mới hỏi đào
Vườn hồng đã có ai vào hay chưa?
Mận hỏi thời đào xin thưa
Vườn hồng có lối nhưng chưa ai vào!

Bấy lâu nay em ở ven rừng,
Chim kêu, vượn hú, em nửa mừng nửa lo

Bé nhưng mà bé hạt tiêu
Bé cay bé đắng bé xiêu lòng người

Bên kia sông, ai lập kiểng chùa Tân Thiện
Bên này sông, qua lập cái huyện Hà Đông
Cái huyện Hà Đông để cho ông Bao Công xử kiện
Cái chùa Tân Thiện nhiều kẻ tu hành
Chim kêu dưới suối trên cành
Qua không bỏ bậu, sao bậu đành bỏ qua?

Bên này sông em bắc cây cầu mười tấm ván
Bên kia sông em lập cái quán mười hai từng
Bán buôn nuôi mẹ cầm chừng đợi anh

Bên sông thanh vắng một mình
Có ông ngư phủ biết tình mà thôi

Bến em có gốc dừa tơ
Đêm trăng em đứng em chờ đợi ai?

Biên Hòa có bưởi Thanh Trà
Thủ Đức nem nướng, điện Bà Tây Ninh

Biết bao gái đẹp như hoa
Vỡ trâm, gãy xuyến, chìm thoa, rơi vàng

Biết nhau từ thuở buông thừng
Trăm chắp nghìn nối, xin đừng quên nhau

Biết thì thưa thốt
Không biết thì dựa cột mà nghe

Biển sâu, con cá lớn vẫy vùng
Trời cao muôn trượng, cánh chim Hồng bay cao

Biển trời đua sắc vẫy vùng
Nữ nhi sánh với anh hùng được nao!

Biểu về nói với ông câu
Cá ăn thì giựt, để lâu hết mồi

Bì phấn với vôi
Bì con ông lái với tôi chân sào

Bìm bịp kêu nước lớn anh ơi
Buôn bán không lời, chèo chống mỏi mê

Bờ sông lại lở xuống sông
Đàn bà mà lấy đàn ông, thiệt gì

Bớ chiếc ghe sau chèo mau em đợi,
Cho khỏi khúc sông này bờ bụi tối tăm

Bởi anh đành đoạn
Đốn ngọn cây bần
Không cho ghe cá đậu gần ghe tôm
Thương anh em phải sớm hôm

Bởi anh trăm việc canh nông
Cho nên mới có bồ trong bịch ngoài

Bởi ham mới mắc, bởi mê mới lầm

Bốn ông mà ngồi một bàn
Cùng uống một chén, cùng than một lời

Bóng trăng anh tưởng bóng đèn
Bóng cây anh ngỡ bóng thuyền em sang

Bông chi thơm lạ thơm lùng
Thơm cây, thơm lá, người trồng cũng thơm

Bông sứ cùng với bông lài
Tui quyết bẻ hết, khỏi ai cằn nhằn

Bồng em đi dạo vườn cà
Cà non chấm mắm, cà già làm dưa

Bữa ăn có cá cùng canh
Anh chưa mát dạ bằng anh thấy nàng

Bực mình chẳng muốn nói ra
Muốn đi ăn giỗ chẳng ma nào mời

Buổi chợ đông con cá đồng anh chê lạt
Buổi chợ tan rồi con tép bạc anh cũng khen ngon

Buồn chẳng muốn nói, gọi chẳng muốn trông
Tưởng sự .lấy chồng, tỉnh như con sáo

Buồn ngủ lại gặp chiếu manh
Hay ăn, làm biếng gặp anh đứng đường

Buồn tình cha chả buồn tình
Không ai nói chuyện với mình cho vui

Buồn trông chênh chếch sao mai
Sao ơi, sao hỡi nhớ ai sao mờ
Buồn trông con nhện giăng tơ
Nhện ơi, nhện hỡi, nhện chờ mối ai

Buồn về một nỗi tháng Giêng
Con chim, cái cú, nằm nghiêng thở dài
Buồn về một nỗi tháng Hai
Đêm ngắn, ngày dài, thua thiệt người ta
Buồn về một nỗi tháng Ba
Mưa rầu, nắng lửa, người ta lừ đừ
Buồn về một nỗi tháng Tư
Con mắt lừ đừ cơm chẳng muốn ăn
Buồn về một nỗi tháng Năm
Chưa đặt mình nằm gà gáy, chim kêu

Bùn xa bèo, bùn khô bèo héo
Lựu xa đào, lựu xéo đào xiên
Vàng cầm trên tay rớt xuống không phiền
Chỉ phiền một nỗi nợ với duyên không tròn

Bước lên xe kiếng đi viếng mả chồng
Mả chưa cỏ mọc trong lòng đậu thai

Bước sang canh một anh thắp ngọn đèn vàng
Chờ con bạn ngọc thở than đôi lời
Canh hai vật đổi sao dời
Tính sao nàng tính trọn đời thủy chung
Canh ba cờ phất trống rung
Mặc ai ai thẳng ai dùn mặc ai
Canh tư hạc đậu cành mai
Sương sa lác đác khói bay mịt mờ
Canh chầy tơ tưởng tưởng tơ
Chiêm bao thấy bậu, dậy rờ chiếu không

Bước xuống ruộng sâu, em mang sầu tấc da.
Tay em ôm bó mạ, luỵ ứa hai hàng
Ai làm lỡ chuyến đò ngang
Cho loan với phượng đôi hàng biệt ly

Bươm bướm mà đậu cành bông
Đã dê con chị, lại bồng con em

[Tịnh Ngọc]

Vần C


Cá bống đi tu
Cá thu nó khóc
Cá lóc nó rầu
Phải chi ngoài biển có cầu
Anh ra ngoài đó giải sầu cho em

Cá bống còn ở trong hang
Lá rau tập tàng còn ở ruộng dâu
Ta về, ta sắm cần câu
Câu lấy cá bống, nấu rau tập tàng

Cá kèo mà gặp mắm tươi
Như nơi đất khách gặp người cố tri

Cá không ăn muối cá ươn
Con cãi cha mẹ trăm đường con hư

Cá lý ngư sầu tư biếng lội
Chim phượng hoàng sầu cội biếng bay

Cà Mau hãy đến mà coi
Muỗi kêu như sáo thổi
Đỉa lội lềnh như bánh canh

Cá nục nấu với dưa hồng
Lơ mơ có kẻ mất chồng như chơi

Cá sầu ai cá chẳng quạt đuôi
Như lan sầu huệ, như tôi sầu chồng

Cá tươi xem lấy đôi mang
Người khôn xem lấy đôi hàng tóc mai
Tóc mai sợi vắn sợi dài
Có đâu mặt rỗ đá mài không trơn


Cách một khúc sông kêu rằng cách thuy?
Saigon xa, chợ Mỹ cũng xa
Gởi thơ thăm hết mọi nhà
Trước thăm phụ mẫu sau là thăm em

Cách sông mới phải luỵ thuyền
Còn như đường liền ai phải luỵ ai


Cái cò lặn lội bờ sông
Muốn lấy vợ đẹp, nhưng không có tiền

Cái cò mày đi ăn đêm
Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao
Ông ơi ông vớt tôi nao
Tôi có lòng nào, ông hãy sáo măng
Có sáo, thì sáo nước trong
Đừng sáo nước đục, đau lòng cò con


Cái kiến mày kiện củ khoai
Chê em tôi khó, lấy ai cho giàu
Nhà tôi chín đụn, mười trâu
Lại thêm ao cá bắc cầu rửa chân
Cầu này là cầu ái ân
Một trăm con gái rửa chân cầu này
Có rửa thì rửa chân tay
Chớ rửa chân mày, chết cá ao anh


Cái Răng, Ba Láng, Vàm Xáng, Phong Điền
Anh thương em cho bạc cho tiền
Đừng cho lúa gạo, xóm giềng họ hay!


Cái Răng, Ba Láng, Vàm Xáng, Xà No
Anh có thương em, xin sắm một con đò
Để em qua lại mua cò gởi thơ


Cái ngủ mày ngủ cho lâu
Mẹ mày đi cấy ruộng sâu chưa về

Cái ngủ mày ngủ cho say
Mẹ mày vất vả chân tay suốt ngày


Cái vòng danh lợi cong cong
Kẻ mong ra khỏi, người trong bước vào

Cầm lược thì nhớ đến gương
Nằm chăn nhớ chiếu, nằm giường nhớ nhau

Cầm tay em như ăn bì nem gỏi cuốn
Dựa lưng nàng như uống chén rượu ngon

Cảm thương con dế trong hang
Nắng mưa chẳng ngại, cơ hàn quản bao

Cầm vàng mà lội qua sông
Vàng rơi không tiếc, tiếc công cầm vàng

Cần Thơ là tỉnh
Cao Lãnh là quê
Anh đi lục tỉnh bốn bề
Mảng lo buôn bán không về thăm em

Càng thắm thì lại càng phai
Thoang thoảng hoa lài càng được thơm lâu

Canh bầu nấu với cá trê
Ăn vô cho mát mà mê vợ già

Canh cải mà nấu với gừng
Chẳng ăn thì chớ xin đừng chê bai

Cành đào lá liễu phất phơ
Lấy ai thì lấy, đợi chờ nhau chi

Cánh hồng bay bổng trời thu
Thương con chim gáy cúc cu trong lồng

Canh khuya thắp chút dầu dư
Tim loan cháy lụn thiếp sầu tư một mình

Cao su đi dễ khó về
Khi đi trai tráng khi về bủng beo

Cao su đi dễ khó về
Trai đi mất vợ gái về thêm con

Cát bay vàng lại ra vàng
Những người quân tử dạ càng đinh ninh
Đinh ninh ta để dạ này
Có công mài sắt, có ngày nên kim
Cậu cai buông áo em ra
Để em đi chợ kẻo mà chợ trưa
Chợ trưa dưa nó héo đi
Lấy chi nuôi mẹ, lấy gì nuôi em?

Cất lên một tiếng la đà
Cho chim nhớ tổ, cho gà nhớ con
Cất lên một tiếng linh đình
Cho loan nhớ phụng, cho mình nhớ ta

Cau già dao bén thì ngon
Người già trang điểm phấn son cũng già

Cau non khéo bửa cũng dầy
Trầu têm cánh phượng để thầy ăn đêm

Cậu kia cắp sách đi đâu
Cậu học chữ Tầu hay học chữ Tây?
Học chữ Tây không tiền không việc
Học chữ Tầu ai biết ai nghe
Chi bằng về chốn thôn quê
Cấy cày còn được no nê có ngày

Cây chanh lại nở hoa chanh
Để con bướm trắng bay quanh cả ngày

Cây cao bóng mát không ngồi
Ra ngồi chỗ nắng trách trời không mây

Cây cao chẳng quản gió lung
Đê cao chẳng quản nước sông tràn vào

Cây cao thì gió càng lay
Càng cao danh vọng, càng dầy gian nan

Cây khô không dễ mọc chồi
Mẹ già không thể sống đời với con

Cây khô tưới nước cũng khô
Vận nghèo đi đến xứ mô cũng nghèo

Cây không trồng nên lòng không tiếc
Con không đẻ nên mẹ ghẻ không thương

Cây oằn vì ngọn gió Nam
Xa mình bởi phụ mẫu tham chỗ giầu

Cây sao bóng mát không ngồi
Ra ngồi chỗ nắng, trách trời không râm

Cây trên rừng hoá kiểng
Cá dưới biển hoá long
Con cá lòng tong ẩn bóng ăn rong
Anh đi lục tỉnh giáp vòng
Đến đây trời khiến đem lòng thương em

Cây vông đồng không không trồng mà mọc
Con gái xóm này chẳng chọc mà theo

Cây xanh lá đỏ hoa vàng
Hạt đen rễ trắng đố chàng là chi
(Cây rau sam)

Cây xanh thời lá cũng xanh
Cha mẹ hiền lành để đức cho con
Mừng cây rồi lại mừng cành
Cây đức lắm chồi, người đức lắm con
Ba vuông sánh với bảy tròn
Đời cha vinh hiển đời con sang giàu


Cha chết sớm ăn cơm với cá
Mẹ chết sớm lót lá mà nằm

Cha đời cái áo rách này
Mất chúng, mất bạn, vì mày áo ơi

Cha mẹ anh có đánh quằn đánh quại
Bắt anh ra treo tại nhành dương
Biểu từ ai, anh từ đặng
Chớ biểu từ người thương, anh không từ


Cha mẹ bú mớm nâng niu
Tội trời đành chịu, không yêu bằng chồng
Ai kêu ai hú bên sông
Mẹ gọi con dạ, có chồng phải theo

Cha mẹ nuôi con biển hồ lai láng
Con nuôi cha mẹ tính tháng tính ngày

Chân đi ba bước lại dừng
Tuổi em còn bé chưa từng đi buôn
Đi buôn cho đáng đi buôn
Đi buôn cau héo có buồn hay không

Chân mình những lắm bê bê
Lại cầm bó đuốc mà chê chân người

Chàng đi nhớ cháo làng Ghề
Nhớ cơm Phố Miá, nhớ chè Đông Viên

Chẳng nên cơm cháo gì đâu
Trở về đốt bãi trồng dâu nuôi tằm

Chàng ơi phụ thiếp làm chi
Thiếp như cơm nguội đỡ khi đói lòng

Chàng ơi, trời đã rạng đông
Chàng dậy ra đồng, thiếp dậy nấu cơm

Chẳng tham nhà ngói rung rinh
Tham vì một nỗi anh xinh miệng cười

Chẳng tham ruộng cả, ao tiền
Chỉ tham cái bút, cái nghiên anh đồ

Chàng về cho chóng mà ra
Kẻo em chờ đợi, sương sa lạnh lùng

Chẳng xinh cũng thể đôi ta
Chẳng thơm cũng thể là hoa ngâu tàu

Chàng về để áo lại đây
Để khuya em đắp gió khuya lạnh lùng

Chàng về để áo lại đây
Phòng khi em nhớ cầm tay đỡ buồn

Chanh chua thì khế cũng chua
Chanh bán có muà, khế bán quanh năm

Chén tình là chén say sưa
Nón tình anh đội nắng mưa trên đầu

Chẻ tre bện sáo cho dầy
Ngăn ngang sông Mỹ có ngày gặp em

Chê đây, lấy đấy sao đành
Em chê cam sành , lấy phải quít hôi
Quít hôi bán một đồng mười
Cam ba đồng một, quít ngồi trơ trơ

Chèo ghe sợ sấu cắn chưn
Xuống bưng sợ đĩa, lên rừng sợ ma

Chèo ghe xuống biển bắt cua
Bắt cua cua kẹp, bắt rùa rùa bơi

Chết ba năm, sống lại một giờ
Để xem người cũ phụng thờ ra sao

Chí công thương kẻ mồ côi
Như bèo cạn nước biết trôi ngã nào

Chỉ đâu mà buộc ngang trời
Thuốc đâu mà chữa con người lẳng lơ

Chỉ đâu mà buộc ngang trời
Tay đâu mà bụm miệng người thế gian

Chị em đi chợ đàng trong
Mua dùm cây miá vừa cong vừa dài
Chị em đi chợ đàng ngoài
Mua dùm cây mía vừa dài vừa cong

Chì khoe chì nặng hơn đồng
Sao chì chẳng đúc nên cồng, nên chuông

Chị kia bới tóc đuôi gà
Nắm đuôi chị lại hỏi nhà chị đâu?
Nhà tui ở dưới đám dâu
Ở trên đám đậu đầu cầu ngó qua

Chị lấy chồng em gặm giò heo
Giò heo chị để chị treo
Em lấy giò mèo em gặm em chơi

Chi ngon bằng gỏi cá nhồng
Chi vui bằng được tin chồng vinh quy

Chị Xuân đi chợ mùa hè
Mua cá thu về, chợ hãy còn đông

Chiếc khăn cô đội trên đầu
Gió xuân đưa đẩy rơi vào tay tôi
Bâng khuâng tôi chẳng muốn rời
Trao cô thì tiếc, giữ thời không yên

Chiếc tàu lặn chạy mau đường gió
Cái xe hơi chạy lẹ như dông
Việc ở đời vợ vợ chồng chồng
Thương nhau cũng vội, dứt lòng cũng mau

Chiếc thuyền kia nói có
Chiếc ghe nọ nói không
Phải chi miễu ở gần sông
Em thề một tiếng kẻo lòng anh nghi

Chiền chiện làm tổ cây dâu
Ai bắt con nó, nó tâu tận trời

Chiếu bông mà trải góc đền
Muốn vô làm bé biết có bền hay không?

Chiều chiều bắt nhái cầm câu
Nhái kêu cái ẹo, thảm sầu nhái ơi

Chiều chiều buồn miệng nhai trầu
Nhớ người quân tử bên cầu ngẩn ngơ

Chiều chiều chim vịt kêu chiều
Bâng khuâng nhớ mẹ chín chiều ruột đau

Chiều chiều con quạ lợp nhà
Con cu chẻ lạt, con gà đưa tranh
Chèo bẽo nấm cơm nấu canh
Chìa vôi đi chợ mua hành về nêm

Chiều chiều én liệng cò bay
Băn khoăn nhớ bạn, bạn rày nhớ ta?

Chiều chiều én liệng trên trời
Rùa bò dưới đất, khỉ ngồi trên cây

Chiều chiều lại nhớ chiều chiều
Nhớ người áo trắng khăn điều vắt vai

Chiều chiều mây phủ Hải Vân
Chim kêu ghềnh đá, gẫm thân lại buồn

Chiều chiều ông chánh về Tây
Cô ba ở lại lấy thầy Thông Ngôn
Thông ngôn, ký lục bạc chục không màng
Lấy chồng thợ bạc đeo vàng đỏ tay

Chiều chiều ông Lã Đông Tân
Vai mang bầu rượu, tay cầm chiếc nem

Chiều chiều ra đứng cổng làng
Nghe trống bãi tràng, em chạy đón anh

Chiều chiều ra đứng đầu truông
Gió thổi từng luồng, đứt ruột em ơi

Chiều chiều ra đứng gốc cây
Trông chim bay lượn, trông mây lưng trời
Trông xa xa tít xa vời
Những non cùng nước, những đồi cùng cây

Chiều chiều ra đứng ngõ sau
Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều

Chiều chiều trước bến Văn Lâu
Ai ngồi ai câu ai sầu ai thảm
Ai thương ai cảm ai nhớ ai trông
Thuyền ai thấp thoáng bên sông
Đưa câu mái đẩy chạnh lòng nước non

Chiều chiều tui buồn tui ra sông cái
tự ải cho rồi
Sống làm chi mà chia ly thục nữ
Thác cho rồi đặng chữ thuỷ chung

Chiều chiều vịt lội cò bay
Ông voi bẻ mía chạy ngay vô rừng
Vô rừng bứt một sợi mây
Đem về thắt gióng cho nàng đi buôn

Chiều chiều xách giỏ hái rau
Ngó lén mã mẹ ruột đau như dần

Chim bay về núi tối rồi
Sao không lo liệu còn ngồi chi đây?

Chim chìa vôi bay ngang đám thuốc
Cá bãi trầu lội tuốt mương cau

Chim chuyền nhành ớt líu lo
Mảng sầu con bạn, ốm o gầy mòn

Chim còn mến cội mến nhành
Anh đây cũng biết nghĩa sinh thành công lao

Chim đa đa đậu nhánh đa đa
Chồng gần không lấy, lấy chồng xa
Mốt mai cha yếu mẹ già
Chén cơm đôi đủa tách trà ai dâng?

Chim ham trái chín ăn xa
Buồn tình nhớ lại gốc đa muốn về

Chim khôn chưa bắt đã bay
Người khôn chưa nói dang tay đỡ lời

Chim khôn kêu tiếng rảnh rang
Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe

Chim khôn lót ổ, lựa chỗ nhiều cành
Gái khôn lựa chỗ trai lành gởi thân

Chim khôn mắc phải lưới hồng
Hễ ai gỡ được, đền công bạc vàng
Anh rằng anh chẳng lấy vàng
Hễ anh gỡ được, thì nàng lấy anh

Chim khôn tránh lưới, tránh dò
Người khôn tránh chốn hồ đồ, xa hoa

Chim quyên ăn trái nhãn lồng
Lia thia quen chậu, vợ chồng quen hơi

Chim quyên xuống đất ăn trùn
Anh hùng lỡ vận lên rừng đốt than

Chim quyên xuống suối tha mồi
Thấy em lao khổ, anh ngồi sao yên

Chim trời ai dễ đếm lông
Nuôi con ai dễ kể công tháng ngày

Chim xa rừng thương cây nhớ cội
Người xa người tội lắm người ơi!
Chẳng thà không gặp thì thôi
Gặp rồi mỗi đứa một nơi sao đành

Chính chuyên chết cũng ra ma
Lẳng lơ chết cũng đem ra ngoài đồng

Chó đâu chó sủa lỗ không
Không thằng ăn trộm cũng ông ăn mày

Cho em trở lại đường xưa
Để em tìm lại gốc dừa cạnh ao
Lời anh âu yếm chiều nào
Thoảng vang trong gió rì rào chớm thu

Chờ em biết đến bao giờ
Vạc kêu sườn núi, trăng mờ đầu non

Cho hay tiên lại tìm tiên
Phượng hoàng đâu dám sánh duyên đàn gà

Chớ thấy hùm ngủ vuốt râu
Đến khi hùm dậy, đầu lâu chẳng còn

Chớ thấy sóng cả mà lo
Sóng cả mặc sóng, chèo cho có chừng

Chơi hoa cho biết mùi hoa
Cầm cân cho biết cân già, cân non

Chồi thược dược mơ mòng thụy vũ
Đóa hải đường thức ngủ xuân tiêu

Chơi trăng từ thuở trăng tròn
Chơi hoa từ thuở hoa còn trên cây

Chồng chài, vợ lưới con câu
Thằng rể đóng đáy, con dâu đi nò


Chồng chê thì mặc chồng chê
Dưa khú nấu với cá trê càng bùi

Chồng cô, vợ cậu, chồng dì
Trong ba người ấy chết thì không tang

Chồng gần em không lấy
Lại lấy chồng xa
Nữa mai cha yếu mẹ già
Bát cơm, đĩa cá, chén trà ai dâng?

Chồng già vợ trẻ là duyên
Vợ già, chồng trẻ là tiên ba đời

Chồng già vợ trẻ là tiên
Vợ già, chồng trẻ là duyên trên đời

Chồng giận thì vợ bớt lời
Cơm sôi nhỏ lửa một đời không khê

Chồng giận thì vợ làm lành
Miệng cười chúm chím: Thưa anh giận gì
Thưa anh, anh giận em chi
Muốn lấy vợ bé em thì lấy cho

Chồng thấp mà lấy vợ cao
Nồi tròn, vung méo úp sao cho vừa

Chồng thấp mà lấy vợ cao
Như đôi đũa lệch biết sao so bằng

Chồng tôi áo rách tôi thương
Chồng người áo gấm xông hương mặc người

Chữ nhẫn là chữ tương vàng
Ai mà nhẫn được thì càng sống lâu

Chữ rằng "hổ tử lưu bì"
Làm người phải để danh gì hậu lai

Chuối non giú ép chát ngầm
Trai tơ đòi vợ khóc thầm thâu đêm

Chuột chù chê khỉ rằng hôi
Khỉ lại trả lời "cả họ mầy thơm"

Chuột kêu chút chít trong rương
Em đi co kheó đụng giường mẹ hay

Chuyện đời chẳng ít thì nhiều
Không dưng, ai dễ đặt điều cho ai

Chuyện người mặc kệ người lo
Hơi đâu đáy nước, mình mò bóng trăng

Chừng nào cho sóng bỏ gành
Cù lao bỏ biển, anh đành bỏ em

Chừng nào đá nổi rong chìm
Muối chua chanh mặn anh tìm được em

Chừng nào rồng gặp mây đây
Cho rồng than thở với mây vài lời
Mai kia rồng ngược mây xuôi

Chuối chát, măng chua
Bốn mùa anh chịu khô?
Em tu hành, anh chỉ chỗ em tu
Kìa hai vị Phật sanh
Cha già mẹ yếu, em bỏ đành đi tu

Chuồn chuồn mắc phải nhện vương
Đã trót quấn quít thì thương nhau cùng

Có ai ta cũng thế này
Không ai ta cũng như rằng có ai

Cô ấy mà lấy anh này
Chẳng phải đi cấy đi cày nữa đâu
Ngồi trong cửa sổ têm trầu
Có hai con nhỏ đứng hầu hai bên

Cờ bạc là bác thằng bần
Cửa nhà bán hết, tra chân vào cùm

Có ai nước cũng đứng bờ
Không ai, nước cũng đứng cơ mực này

Có cây mới có dây leo
Có cột có kèo, mới có đòn tay

Có cha có mẹ thì hơn
Không cha không mẹ như đờn đứt dây

Có chả anh tính phụ xôi
Có cam phụ quít, có người phụ ta
Có quán đình, phụ cây đa
Ba năm quán đổ cây đa vẫn còn
Có mực thì anh phụ son
Có kẻ đẹp giòn tình phụ nhân duyên
Có bạc anh tính phụ tiên
Có nhân nghĩa mới, quên tình người xưa

Có chồng mà chẳng có con
Khác gì hoa nở trên non một mình

Có chuôm, cá mới ở đià
Có em, anh mới sớm khuya chốn này

Có con mà gả chồng gần
Nửa đêm đốt đuốc đem phần cho cha
Có con mà gả chồng xa
Ba phần ruộng trẻo chẳng ma nào cày

Có của thì có mẹ nàng
Có bạc có vàng thì có kẻ ưa
Chị là con gái nhà giầu
Ăn mặc tốt đẹp vào chầu tòa sen
Em là con gái nhà hèn
Ăn mặc rách rưới mon men ngoài hè

Có cưới mà chẳng có cheo
Nhân duyên trắc trở như kèo không đanh

Có đâu sen ấu một bồn?
Có đâu chanh khế sánh phần lựu lê?

Có đỏ mà chẳng có thơm
Như hoa dâm bụt nên cơm cháo gì!

Có gió giông hung mới biết tùng bá cứng
Nhờ ngọn lửa hồng mới rõ thức vàng cao
Thuyền quyên sánh với anh hào
Vốn không thả lý, gieo đào như ai!

Cô kia má đỏ hồng hồng
Cô chưa lấy chồng, còn chờ đợi ai
Buồng không lần lữa hôm mai
Đầu xanh mấy chốc, da mồi tóc sương

Cô kia tát nước bên đàng
Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi

Có làm mới có ăn
Khi không ai dễ đem phần tới cho

Có lòng xin tạ Ơn lòng
Xin đừng đi lại mà chồng em ghen

Có mặt đây nói láo rằng thương
Tôi về xứ sở, vấn vương nơi nào?

Có mình ăn muối cũng vui
Vắng mình một bữa không vui chút nào

Cỏ mọc bờ giếng cheo leo
Lâm chung có bậu, hiểm nghèo có qua

Có phước lấy được vợ già
Sạch cửa sạch nhà, lại ngọt canh cơm
Vô phước, lấy phải trẻ ranh
Nó ăn, nó phá tan tành nó đi

Có tài mà cậy chi tài
Chữ tài liền với chữ tai một vần

Cổ tay em trắng lại tròn
Để cho ai gối nó mòn một bên

Có thương thì thương cho chắc
Bằng trục trặc thì trục trặc cho luôn
Đừng như con thỏ đứng đầu truông
Khi vui giỡn bóng, khi buồn giỡn trăng

Có tiền thì hậu mới hay
Đã vun cây đức, ắt đầy lòng nhơn

Có trộm mới đi ăn đêm
Ai người tử tế ra đường giữa đêm

Cò vàng ẩn bụi lá xanh
Cò đương chờ cá, như anh chờ nàng

Có vất vả mới có thanh nhàn
Ngồi không ai dễ cầm tàn che cho

Có yêu thời nói rằng yêu
Chẳng yêu, thì nói một điều cho xong
Làm chi dở đục, dở trong
Lờ đờ như nước cho lòng chẳng an

Cóc chết bao thuở nhái sầu
Ểnh ương lớn tiếng, nhái bầu dựa hơi

Cơm ăn hai chén lưng lưng
Uống nước cầm chừng, để bụng thương em

Cơm ăn không hết thì treo
Việc làm không hết thì kêu xóm làng

Cơm ăn một bát sao no?
Kẻ về người ở, sao cho đành lòng!

Còn ăn còn ngủ còn gân
Không ăn không ngủ có mần được chi

Con cá buôi quạt đuôi ra biển Bắc
Bơi dọc lội ngang không chắc trở về

Con cá đối nằm trên cối đá
Chim đa đa đậu nhánh đa đa
Chồng gần không lấy, bậu lấy chồng xa
Mai sau cha yếu mẹ già
Chén cơm bát nước, bộ kỷ trà ai bưng?

Con cá đối nằm trên cối đá
Mèo đuôi cụt nằm mục đuôi kèo

Con cá không ăn câu
thì nghĩ rằng con cá dại
Mà xách câu về nhà
Nghĩ lại con cá khôn

Con cá mày ở dưới ao
Tao tát nước vào mày sống được chăng

Con cá trong lờ đỏ hoe con mắt
Con cá ngoài lờ ngúc ngoắc muốn vô

Còn cha gót đỏ như son
Đến khi cha thác, gót con đen xì

Con chi rọt rẹt sau hè
Hay là rắn mối tới ve chuột chù?

Con chim buồn, chim bay về cội
Con cá buồn, cá lội trong sông
Em buồn em đứng em trông
Ngõ thì thấy ngõ, người không thấy người

Con chim chết dưới cội hoa
Tiếng kêu rụng giữa giang hà xanh xao
Mai anh chết dưới cội đào
Khóc anh xin nhỏ lệ vào thiên thu

Con chim chích choè
Nó đậu cành chanh
Tôi ném hòn sành
Nó quay lông lốc
Tôi làm một chốc
Được ba mâm đầy
Ông thầy ăn một
Bà cốt ăn hai
Cái thủ, cái tai
Tôi đem biếu chúa
Chúa hỏi chim gì
Con chim chích choè.

Con chim mày ở trên cây
Tao đứng dưới gốc mày bay đường nào

Con chim nho nho?
Cái lông nó đo?
Cái mỏ nó vàng
Nó kêu người ở trong làng
Đừng ham lãnh lụa, phụ phàng vải bô

Con chim nho nho?
Đỏ mỏ xanh lông
Đỏ mồng xanh kiếng
Nó kêu xao xuyến
Nhiều tiếng lạ lùng
Kêu sao cho quân tử nghe cùng
Phải duyên thì kết, phải lòng thì thương

Con chim quyên nó đậu dựa cành dâu
Sao mình bỏ thảm bỏ sầu cho tôi?

Con chim se se?
Nó đẻ bụi ớt
Nó rớt bụi giềng
Có thương nhau thì cho bạc cho tiền
Đừng cho áo tốt xóm giềng họ hay

Con chim se se?
Nó đẻ cột đình
Bà ngoại sinh má
Má sinh mình
Em biết không em

Con có cha mẹ đe?
Không ai ở lỗ nẻ chui lên

Con có cha như nhà có nóc
Con không cha như nòng nọc đứt đuôi

Con cò chết rũ trên cây
Cò con giở sách xem ngày làm ma
Cà cuống uống rượu la đà
Chim gi riú rít bò ra lấy phần

Con cò chết tối hôm qua
Có hai hạt gạo với ba đồng tiền
Một đồng mua trống mua kèn
Một đồng mua mỡ đốt đèn thờ vong
Một đồng mua mớ rau răm
Đem về thái nhỏ thờ vong con cò

Con cò đậu cọc bờ ao
Phất phơ đôi dãi yếm đào nó bay

Con cò lặn lội bờ sông
Gánh gạo đưa chồng, tiếng khóc nỉ non
Nàng về nuôi cái cùng con
Để anh đi trẩy nước non Cao Bằng

Con cò mày đi ăn đêm
Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao
Ông ơi ông vớt tôi nào
Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng
Có xáo thì xáo nước trong
Đừng xáo nước đục đau lòng cò con

Con cò trắng bạch như vôi
Ai muốn làm bé cha tôi thì về
Mẹ tôi chẳng đánh chẳng chê
Mài dao cho sắc, móc mề mà xem

Con cóc là cậu ông trời
Hễ ai đánh nó thì trời đánh cho


Con cóc nằm mép bờ ao
Lăm le lại muốn đớp sao trên trời

Con công ăn lẫn với gà
Rồng kia rắn nọ, xem đà sao nên?

Con dao vàng rọc lá trầu vàng
Mắt anh anh liếc, mắt nàng nàng đưa

Con dê con ngựa khác dòng
Ai cho con ngựa lộn cùng con dê

Còn đêm nay nữa mai đi
Lạng vàng không tiếc, tiếc chi ngồi kề
Còn đêm nay nữa, mai về
Lạng vàng không tiếc, tiếc kề má son

Còn duyên kén cá chọn canh
Hết duyên ếch đực, cua kềnh cũng vơ
Còn duyên kén những trai tơ
Hết duyên ông lão cũng vơ làm chồng

Còn duyên kén những trai tơ
Hết duyên ông lão cũng quơ làm chồng

Còn duyên kẻ đón người đưa
Hết duyên đi sớm về trưa một mình

Còn duyên kẻ đón người đưa
Hết duyên đi sớm về trưa mặc lòng

Còn duyên như tượng tô vàng
Hết duyên như ổ ong tàn ngày mưa

Còn duyên thì bán nhãn bán hồng
Hết duyên bán mít cho chồng gặm xơ

Con ếch ngồi ở trong hang
Gọi khách đi đàn: trời nắng có giông

Con gà cục tác lá chanh
Con lợn ủn ỉn mua hành cho tôi
Con chó khóc đứng khóc ngồi
Bà ơi đi chợ mua tôi đồng hành

Con gái giống cha giàu ba ho.
Con trai giống mẹ khó ba đời

Con gái là con người ta
Con dâu mới thiệt mẹ cha mua về

Con gái mà gả chồng xa
Một là mất giỗ hai là mất con
Con gái mà gả chồng gần
Có chén canh cần nó cũng đem cho

Con gái mười bảy chớ ngủ với ba
Con trai mười ba đừng nằm chung với me.

Con không chê cha mẹ khó
Chó không chê chủ nhà nghèo

Con kiến mà leo cành đa
Leo phải cành cụt leo ra leo vào
Con kiến mà leo cành đào
Leo phải cành cụt, leo vào leo ra

Con kiến mày ở trong nhà
Tao đóng cửa lại mày ra đường nào

Con mèo con mẻo con meo
Muốn ăn thịt chuột thì leo xà nhà

Con mèo con chuột có lông
Cây tre có mắt, nồi đồng có quai

Con mèo lành sao gọi mèo vá?
Con cá không thờ sao gọi cá linh?

Con mèo mà trèo cây cau
Hỏi thăm chú chuột đi đâu vắng nhà
Chú chuột đi chợ đường xa
Mua mắm, mua muối giỗ cha con mèo

Con mèo nằm bếp ro ro
Ít ăn nên mới ít lo, ít làm
Con ngựa đi Bắc về Nam
Mạnh ăn nên phải mạnh làm mạnh lo

Con mèo trèo lên cây vông
Con chó đứng dưới ngó mong con mèo
Mèo rằng sao chó chẳng theo
Lên đây mèo sẽ dạy leo cho mà

Con người có bố có ông
Như cây có cội, như sông có nguồn

Con người có tổ có tông
Như cây cội, như sông có nguồn

Con ơi chớ lấy vợ giầu
Cơm ăn chê hẩm
Cá kho bầu nó chê tanh

Con ơi gia cảnh mình nghèo
Ham chi vợ đẹp vợ giầu nó khinh

Con ơi nhớ lấy câu này
Cướp đêm là giặc, cướp ngày là quan

Con quạ ăn dưa
bắt con cò phơi nắng
Em ngồi em nghĩ chuyện đời
Con cò trắng, con quạ đen

Con quạ nó đứng bên sông
Nó kêu bớ mẹ lấy chồng bỏ con
Con quạ nó đứng đầu non
Nó kêu bớ mẹ thương con trở về

Con quốc kêu réo rắt trên ngàn
Gà rừng xáo xác gọi con tha mồi
Lạnh lùng thay láng giềng ôi
Láng giềng lạnh ít, sao tôi lạnh nhiều

Con quốc khắc khoải mùa hè
Làm thân con gái phải nghe lời chồng
Sách cho chữ rằng: phu xướng phụ tòng
Làm thân con gái lấy chồng xuất gia
Lấy em về thờ mẹ kính cha
Thờ cha kính mẹ ấy là người ngoan

Con sâu làm rầu nồi canh
Một người làm xấu, nhơ danh cả nhà

Con sông bên lở, bên bồi
Bên lở thì đục, bên bồi thì trong
Sông kia nước chảy đôi dòng
Biết rằng bên đục, bên trong bên nào!

Con trai trong Quảng ra thi
Thấy con gái Huế chân đi không đành

Còn trời còn nước còn non
Còn cô bán rượu, anh còn say sưa

Còn trời còn nước còn non
Còn trăng còn gió, hãy còn đó đây

Con út con ít như mít chín cây
Gái cũng như trai, ai ai cũng chuộng

Con vua lấy thằng bán than
Nó đem lên ngàn cũng phải đi theo

Con vua thì lại làm vua
Con sãi ở chùa lại quét lá đa
Bao giờ dân nổi, can qua
Con vua thất thế, lại ra ở chùa

Công anh chuốc chuốc bào bào
Tạp thì ra tạp, lẽ nào ra lim

Công cha như núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
Một lòng thờ mẹ kính cha
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con

Cồng cộc bắt cá dưới bàu
Cha mẹ mầy giầu, đám giỗ đầu heo


Cồng cộc bắt cá dưới sông
Mấy đời cháu ngoại giỗ ông bao giờ

Công danh theo đuổi mà chi
Sao bằng chăm chỉ giữ nghề canh nông
Sớm khuya có vợ có chồng
Cày sâu, bừa kỹ mà mong được mùa

Cu kêu ba tiếng cu kêu
Kêu mau đến Tết, dựng nêu ăn chè

Cu kêu từng cặp trên cây
Tào khương nghĩa nặng, sao đành bỏ nhau

Cũ người thì lại mới ta
Người chê rách rưới, ta cho là gấm nhung

Cứ trong nghĩa lý luân thường
Làm người phải giữ kỹ cương mới mầu
Đừng cậy khoẻ, chớ khoe giầu
Trời kia còn ở trên đầu, còn kinh

Của làm ra để trên gác
Của cờ bạc để ngoài sân
Của phù vân để ngoài ngõ

Của mình mình giữ bo bo
Của người thì thả cho bò ăn no

Của một đồng, công một lượng
Công thì thưởng, tội thì trừng
Đặng không mừng, mất không lo
Ăn chưa no, lo chưa tới
Ăn cơm mới, nói chuyện cũ
Cha mẹ cú, đẻ con tiên
Cha mẹ hiền, sinh con thảo

Của phi nghĩa có giầu đâu
Ở cho ngay thật giầu sau mới bền

Của trời, trời lại lấy đi
Giương hai con mắt, làm chi được trời

Cúc đương xanh, sao cúc vội tàn
Kiểng đương xanh, sao kiểng héo
Tôi hỏi nàng tại ai?

Cúc mọc dưới sông anh kêu là cúc thủy
Sàigòn xa, chợ Mỹ cũng xa
Gởi thơ thăm hết nội nhà
Trước thăm phụ mẫu, sau là thăm em

Cực lòng thiếp lắm chàng ôi
Kiếm nơi khuyết tịch thiếp ngồi thiếp than
Than vì cây lúa lá vàng
Nước đâu mà tưới nó hoàn như xưa
Trông trời chẳng thấy trời mưa
Lan khô huệ héo, thảm chưa hởi trời

Củi khô dễ nấu
chồng xấu dễ xài

Cuộc đời để mặc ai lo
Vinh hoa thế sự, phó cho mặc đời

Cưới nàng, anh toan dẫn voi
Anh sợ quốc cấm, nên voi không bàn
Dẫn trâu, sợ họ máu hàn
Dẫn bò, sợ họ nhà nàng đau gan
Miễn là có thú bốn chân
Dẫn con chuột béo, mời dân mời làng
Chàng dẫn thế, em lấy làm sang
Nỡ nào em lại phá ngang như là
Người ta thách lợn thách gà
Nhà em thách cưới một nhà khoai lang
Củ to thì để mời làng
Còn như củ nhỏ, họ hàng ăn chơi
Bao nhiêu củ mẻ chàng ơi
Để cho con trẻ ăn chơi giữ nhà
Bao nhiêu củ rụi củ hà
Để cho con lợn con gà nó ăn

Cười người chớ vội cười lâu
Cười người hôm trước hôm sau người cười

[Tịnh Ngọc]

Vần D


Da mồi tóc bạc

Dao cau rọc lá trầu vàng
Mắt anh anh liếc, mắt nàng nàng đưa

Day qua bên trái gặp bảy mũi dùi
Day qua bên mặt gặp mười mũi giáo

Dạy con từ thuở còn thơ
Dạy vợ dạy thuở bơ vơ mới về

Dã tràng xe cát biển đông
Nhọc nhằn mà chẳng nên công cán gì

Dầu bông bưởi, dầu bông lài
Xức vô tới Tết còn hoài mùi cứt trâu

Dầu bông quế, dầu bông hường
Hải đường, thơm thiệt là thơm
Tóc em như lông con chó xồm
Xức dầu thì xức, ai thèm dòm, bớ em Hai

Dầu bông sứ, dầu bông ngâu
Xức tóc con Thị Mầu
Nó đứng đầu cầu
Nắng dãi mưa dầu, hôi hãy còn hôi

Dầu cù là hiệu Ông Tiên
Xức vô chót mũi, nổi điên tức thời

Dốc một lòng lấy chồng hay chữ
Để ra vào kinh sử lắng nghe

Duyên phải duyên kim cải
Ngãi phải ngãi giao hoà
Rồi mai mốt đây con bạn nói dià nhà
Cho qua nhắn kỉnh thăm cô bác với ông bà đặng bình an

Dù ai cho bạc cho vàng
Chẳng bằng trông thấy mặt chàng hôm nay

Dù ai nói ngã nói nghiêng
Thì ta cũng vững như kiềng ba chân

Dương Đông gió lạnh không tình sưởi
Rượu đã say mèm vẫn nhớ thương

Đánh bạc quen tay
Ngủ ngày quen mắt
Ăn vặt quen mồm

Đánh chết, mà nết không chừa
Đến mai ăn chợ, bánh dừa lại ăn

Đàn bà goá như cá nấu canh
Đã có bỏ hành, còn thêm tiêu ớt

Đàn bà nói có là không
Nói yêu là ghét, nói buồn là vui

Đàn bà tốt tóc thì sang
Đàn ông tốt tóc thì mang nặng đầu

Đàn đâu mà gảy tai trâu
Đạn đâu bắn sẻ, gươm đâu chém ruồi

Đàn kêu tích tịch tình tang
Ai đem công chúa lên thang mà về

Đàn ông đi biển có đôi
Đàn bà đi biển mồ côi một mình

Đàn ông không râu vô nghì
Đàn bà không vú lấy gì nuôi con

Đèn Sài Gòn ngọn xanh ngọn đo?
Đèn Mỹ Tho ngọn tỏ ngọn lu
Anh về học lấy chữ nhu
Chín trăng em cũng đợi, mười thu em cũng chờ

Đèn cầu tàu ngọn lu ngọn to?
Anh trông không rõ, anh ngỡ đèn màu
Rút gươm đâm họng máu trào
Để em ở lại, em kiếm thằng nào hơn anh

Đèn nhà lầu hết dầu đèn tắt
Lửa nhà máy hết cháy thành than
Nhang chùa Ông hết mạt nhang tàn
Kể từ khi em biết được chàng
Đêm về em lăn lộn như con chim phượng hoàng bị tên

Đèn nào cao bằng đèn Châu Đốc
Xứ nào dốc bằng xứ Nam Vang
Một tiếng anh than ba bốn đôi vàng em không tiếc
Anh lấy đặng em rồi anh trốn biệt lánh thân

Đèn nào sáng bằng đèn Sa Đéc
Gái nào đẹp bằng gái Nha Mân
Anh thả ghe câu lên xuống mấy lần
THương em đứt ruột, nhưng tới gần lại run

Đèn treo ngang quán
Tỏ rạng bờ kinh
Em có thương anh thì ăn nói cho thiệt tình
Đừng để cho anh lên xuống một mình bơ vơ

Đêm khuya nguyệt lặn sao tàn
Đồng hồ điểm nhặt nhớ chàng không quên

Đêm khuya ra đứng bờ ao
Trông cá cá lặn trông sao sao mờ
Buồn trông con nhện giăng tơ
Nhện ơi nhện hỡi nhện chờ mối ai?

Đêm khuya thắp chút dầu dư
Tim loan cháy lụn, sầu tư một mình

Đêm khuya thiếp mới hỏi chàng
Cau xanh ăn với trầu vàng xứng chăng?

Đêm khuya trăng dọi lầu son
Vào ra thương bạn, héo hon ruột vàng
Bển qua đây đàng đã xa đàng
Dầu tui có lâm nguy thất thế
Hỏi con bạn vàng nó cứu không?
Chiều rồi kẻ Bắc, người Đông
Trách lòng người nghĩa, nói không thiệt lời

Đêm nằm tàu chuối có đôi
Hơn nằm chiếu tốt lẻ loi một mình

Đêm qua, đêm lạnh, đêm lùng
Đêm đắp áo ngắn, đêm chung áo dài
Bây giờ chàng đã nghe ai
Aó ngắn chẳng đắp, áo dài không chung
Bây giờ sự đã nhạt nhùn
Giấm thanh đổ biển mấy thùng cho chua
Cá lên mặt nước, cá khô
Vì anh, em phải giang hồ tiếng tăm

Đêm qua nguyệt lặn về Tây
Sự tình kẻ ấy, người đây còn dài
Trúc với mai, mai về trúc nhớ
Trúc trở về, mai nhớ trúc không
Bây giờ kẻ Bắc, người Đông
Kể sao cho xiết tấm lòng tương tư

Đêm thanh cảnh vắng
Thức trắng năm canh
Một duyên, hai nợ, ba tình
Đường kia,nỗi nọ, phận mình ra sao?

Đến đây đất nước lạ lùng
Con chim kêu cũng sợ, con cá vẫy vùng cũng lo

Đến ta mới biết của ta
Trăm nghìn năm trước biết là của ai

Đề huề chồng vơ.
Như bí rợ nấu kiểm với khoai lang
Như tép rang ăn cặp với canh khoai mỡ

Đi chùa lạy Phật cầu chồng
Hộ pháp liền bảo đờn ông hết rồi

Đi đâu cho thiếp theo cùng
Đói no thiếp chịu lạnh lùng thiếp cam

Đi đâu mà vội mà vàng
Mà vấp phải đá mà quàng phải dây
Thủng thỉnh như chúng anh đây
Thì đá nào vấp, thì dây nào quàng

Đi một đàng, học một sàng khôn

Đi cho biết đó biết đây
Ở nhà với mẹ biết ngày nào khôn

Đi qua nhà nho?
Thấy đôi liễn đỏ có bốn chữ vàng
Thạnh suy anh chưa biết chớ thấy nàng anh vội thương

Đó đây trước lạ sau quen
Chẳng gần, qua lại đôi phen cũng gần

Đói ăn rau, đau uống thuốc

Đói lòng ăn đọt chà là
Để cơm nuôi mẹ, mẹ già yếu răng

Đói lòng ăn nắm lá sung
Chồng một thì lấy, chồng chung thì đừng

Đói lòng ăn nửa trái sim
Uống lưng bát nước đi tìm người thương

Đói lòng nuốt trái khổ qua
Nuốt vô sợ đắng, nhả ra con bạn cười

Đón cửa trước, rước cửa sau

Đòn xóc hai đầu

Đôi ta chẳng được sum vầy
Khác nào cánh nhạn lạc bầy kêu sương
Vì sương nên núi bạc đầu
Cành lay bởi gió hoa sầu vì mưa

Đôi ta đã trót lời thề
Con dao lá trúc đã kề tóc mai
Dặn rằng: Ai chớ quên ai!

Đôi ta như loan với phượng
Nỡ lòng nào để phượng lià cây
Muốn cho có đó, có đây
Ai làm nên nỗi nước này chàng ôo
Thà rằng chẳng biết thì thôi
Biết rồi gối chiếc lẻ loi thêm phiền

Đôi ta như thể con tằm
Cùng ăn một lá, cùng nằm một nong
Đôi ta như thể con ong
Con quấn con quít, con trong con ngoài
Đôi ta như thể con bài
Chồng đánh vợ kết chẳng sai con nào

Đông sao thời nắng, vắng sao thời mưa

Đông tay hơn hay làm

Đố ai biết lúa mấy cây
Biết sông mấy khúc, biết mây mấy từng
Đố ai quét sạch lá rừng
Để ta khuyên gió, gió đừng rung cây
Rung cây, rung cỗi, rung cành
Rung sao cho chuyển lòng anh với nàng

Đố ai lặn xuống vực sâu
Ru con không hát, em chừa nguyệt hoa

Đố anh con rít mấy chưn
Cầu Ô mấy nhịp, chợ Đinh mấy người
Mấy người bán áo con trai
Chợ trong bán chỉ, chợ ngoài bán kim

Đốn củi khôn đào mồ chiến sĩ
Đốn củi tươi rước Mỹ vô nhà
Đốn củi dà (đước) đốt nhà cán bô.

Đốt than nướng cá cho vàng
Lấy tiềng mua rượu cho chàng uống chơi

Đồng Tháp Mười cò bay thẳng cánh
Nước Tháp Mười lóng lánh cá tôm
Muốn ăn bôn súng mắm kho
Thì vô Đồng Tháp ăn no đã thèm

Đồng tiền Vạn lịch
Thích bốn chữ vàng
Anh tiếc công anh gắn bó với cô nàng bấy lâu
Bây giờ cô lấy chồng đâu?
Để anh giúp đỡ trăm cau nghìn vàng

Đổ lửa than nên vàng lộn trấu
Anh mảng thương thầm chưa thấu dạ em

Đổng Kim Lân hồi còn nhỏ, đi bán giỏ nuôi me.
Anh gặp em đây không cửa không nhà
Muốn vô gá nghĩa, biết là đặng chăng?

Đời vua Thái Tổ, Thái Tông
Lúa rụng đầy đồng, gà chẳng cần ăn

Đờn cò lên trục kêu vang
Qua còn thương bậu, bậu khoan có chồng
Muốn cho nhơn nghĩa đạo đồng
Qua đây thương bậu hơn chồng bậu thương
Chiều nay qua phản bạn hồi hương
Nghe bậu ở lại vầy vươn nơi nào
Ghe tui tới chỗ cắm sào
Nghe bậu có chốn muốn nhào xuống sông

Đu đủ tiá, bạc hà cũng tiá
Ngọn lang dâm, ngọn mía cũng dâm
Anh thấy em tốt mã anh lầm
Bây giờ anh biết rõ, vàng cầm anh cũng buông

Đưa nhau đổ chén rượu hồng
Mai sau em có theo chồng đất xa
Qua đò gõ nhịp chèo ca
Nước xuôi làm rượu quan hà chuốc say

Đường nào dài bằng đường Trần Hưng Đạo
Lính nào xạo cho bằng lính Hải Quân

Đường trơn trợt gượng đi kẻo té
Áo còn nguyên ai nỡ xé vá quàng
Hồi sớm mai, gặp em sao anh không hỏi
Hay dạ của chàng nay đã hết thương?

Được làm vua, thua làm giặc
Được voi, đòi tiên

Đứng mũi chịu sào

Đứt tay một chút còn đasu
Huống chi nhân nghĩa, lià sao cho đành

[Tịnh Ngọc]

Vần E


Em có chồng sao em không nói?
Để anh theo anh chọc em hoài
Chắc có ngày anh sẽ bị ăn dao phay!

Em đeo chiếc kim hườn
Em còn chờn vờn chiếc kim xuyến
Hườn xuyến vuột tay rồi, buồn nghiến, ai thương!

Em liều một cái bánh bò
Còn nào chót chét, cặp giò em chặt hai

Em liều một chén dầu chanh
Con nào hỗn dữ vuốt nanh em bẻ liền

Em liều một trái sầu giêng
Con nào độc hiểm, em nghiền ra tro

Em nghĩ thân em, như kiếng lấm lem cát bụi
Ai đó lau chùi, biết tới buổi nào xong?

Em nhớ thương ai mà mặt mày ngơ ngác
Nhớ tên hốt rác hay thương thằng vét đường mương?

Em ơi, anh bảo em này
Sông sâu chớ lội, đò đầy chớ đi

Em ơi, em có thương anh
Em ra canh lính cho anh leo tường!

Em ơi em ở lại nhà
Vườn dâu em hái mẹ già em thương
Mẹ già một nắng hai sương
Chị đi một bước trăm đường xót xa
Cậy em em ở lại nhà

Em thấy anh em cũng muốn chào
Sợ anh chồng cũ nó đứng bờ rào nó trông

Em chấy anh em cũng muốn chào
Sợ rằng chị ả vắt dao trong mình
Dao trong mình, gươm anh cặp nách
Thuận nhơn tình khoét vách sang chơi

Em thương nhớ ai ngơ ngẩn bên đầu cầu
Lược thưa biếng chải, gương tàu biếng soi
Cái sập đá bỏ vắng em không ngồi
Vườn hoa hoang lạnh mặc người vào ra

Em về hỏi mẹ cùng cha
Có cho em lấy chồng xa hay đừng

Én bay thấp, mưa ngập bờ ao
Én bay cao, mưa rào lại tạnh