ChiDat
12-04-2005, 02:27 PM
<H1 style="MARGIN: 0in 0in 0pt; TEXT-ALIGN: justify">NAM - THAØNH THAÙNH THAÁT ÑAÏI-ÑAÏ0 TAM-KYØ PHOÅ-ÑOÄ
124-126 Nguyeãn-Cö-Trinh, quận 1 (Ñeä thaát thaäp luïc nieân)
TP.HCM. ÑT : 9.201568 - 7.403168 Coâng-bình Baùc-aùi Töø-bi
----- o O o -----
DIEÃN VAÊN THAM LUAÄN ÑAÏI LEÃ KYÛ NIEÄM
NGAØY KHAI ÑAÏO 23 THAÙNG 08 CANH-THÌN
- Ñeà taøi : SÖÙ MAÏNG CUÛA NGÖÔØI TÍN ÑOÀ ÑAÏO CAO ÑAØI TRONG GIAI ÑOAÏN HIEÄN NAY”
- Thôøi gian : 09 g 30 – 10 g 30 , ngaøy 20-09-2.000
- Thuyeát trình vieân : NGUYEÃN-HÖÕU-NHÔN. Thaùnh danh : CHÍ-ÑAÏT
Kính thöa :
-Quyù vò ñaïi dieän cho Ñaûng-boä, Chính quyeàn, Maët traän, Ban ngaønh, Ñoaøn theå, Baùo Ñaøi caùc caáp.
- Quyù vò ñaïi dieän Thieân phong, Chöùc saéc caùc Hoäi-Thaùnh, Toøa-Thaùnh, Thaùnh thaát, Thaùnh tònh, … trong Ñaïi-Ñaïo Tam-Kyø Phoå-Ñoä.
- Quyù vò ñaïi dieän caùc Toân-giaùo Baïn, caùc Coâng ty, Xn, quyù Thaân haøo Nhaân syõ cuøng caùc Y Vaên Ngheä syõ.
-Quyù Huynh, Tyû, Ñeä, Muoäi vaø chö Ñaïo taâm nam nöõ.
Kính thöa Quyù vò,
Hoâm nay, ngaøy 23-08 naêm Canh-Thìn (Thöù tö, 20-09-2.000) laø moät ngaøy lòch söû troïng ñaïi ñoái vôùi ngöôøi tín ñoà CAO-ÑAØI, ñaùnh daáu Kyû nguyeân naêm thöù 76 cuûa ÑÑTKPÑ, hay noùi khaùc ñi ngaøy maø Ñöùc NGOÏC-HOAØNG THÖÔÏNG-ÑEÁ ñaõ duøng huyeàn cô dieäu buùt giaùng traàn daïy caùc Moân ñoà ñaàu tieân laäp thaønh BAÛN TUYEÂN NGOÂN KHAI ÑAÏO vaø TÔØ TÒCH ÑAÏO (töùc Soå Boä Ñaïo ñaàu tieân goàm 247 ngöôøi maø ñaïi dieän laø 28 vò Tieàn-boái) gôûi Chính quyeàn luùc baáy giôø ñeå KHAI ÑAÏI-ÑAÏO TAM-KYØ PHOÅ-ÑOÄ hay Moái Ñaïo Kyø Ba Ñaïi-aân-xaù.
Ñöôïc söï uûy nhieäm cuûa BAN TOÅ CHÖÙC BUOÅI LEÃ vaø BCQ NTTT, chuùng toâi traân troïng xin gôûi ñeán toaøn theå quyù Ñaïi bieåu, quyù Quan khaùch veà döï Hoäi nghò hoâm nay lôøi chaøo kính meán vaø noàng nhieät nhaát.
Ngaøy Leã Khai Ñaïo 23-08 Al hoâm nay chính laø ngaøy Teát cuûa Ñaøn con aùo traéng noùi rieâng vaø vôùi söï hoøa nhaäp cuûa toaøn theå Quyù vò noùi chung trong baàu khoâng khí vui töôi , haïnh phuùc cuûa Ngaøy Hoäi Lôùn . Cho pheùp chuùng toâi ñöôïc hieán thænh ñeán Hoäi nghò baøi noùi chuyeän coù nhan ñeà laø :
“SÖÙ MAÏNG CUÛA NGÖÔØI TÍN ÑOÀ ÑAÏO CAO-ÑAØI
TRONG GIAI ÑOAÏN HIEÄN NAY”
Vôùi trình ñoä kieán thöùc coøn sô thieån, naêng löïc coøn haïn cheá. Chaéc haún chuùng toâi seõ khoâng traùnh khoûi nhöõng khuyeát ñieåm vaø sô suaát. Kính mong ñöôïc toaøn theå chö Quyù vò nieäm tình löôïng thöù.
I. PHAÀN DAÃN NHAÄP :
Muoán hieåu roõ söù maïng cuûa ngöôøi tín ñoà Ñaïo CAO-ÑAØI nhö theá naøo. Chuùng ta haõy cuøng nhau tìm hieåu neàn Ñaïo aáy xuaát phaùt töø ñaâu, Giaùo chuû laø ai, Toân chæ Muïc ñích laø gì, Kinh keä vaø Luaät leä goàm coù nhöõng loaïi naøo, v.v… ?
Ñeå laøm saùng toû nhöõng vaán ñeà vöøa neâu treân, chuùng ta haõy cuøng nhau laàn löôït phaân tích töøng haïn muïc vaø giaûi quyeát moät caùch voâ tö,khaùch quan muïc tieâu troïng taâm cuûa ñeà taøi naày.
II. PHAÀN PHAÂN TÍCH :
1. KHAÙI NIEÄM VEÀ NGÖÔN KYØ: Ngöôn kyø hay thôøi kyø, laø moät khoaûng thôøi gian nhaát ñònh. Theo Thaùnh giaùo CAO-ÑAØI coù 3 ngöôn kyø.
1.1. NHAÁT KYØ : Hay Thöôïng ngöôn, coøn goïi laø ngöôn taïo laäp. ÔÛ giai kyø naày ñôøi soáng con ngöôøi raát ñôn sô, moäc maïc;taùnh tình raát hoàn nhieân nhaân haäu. Thôøi kyø coå ñaïi aáy coù TAM-GIAÙO COÅ NGUYEÂN laø Ñöùc A-DI-ÑAØ PHAÄT,Ñöùc THAÙI-THÖÔÏNG ÑAÏO-TOÅ vaø Ñöùc PHUÏC-HY ÑEÁ-QUAÂN ñoàng thay maët caùc Ñaáng Giaùc-ngoä luùc baáy giôø daïy daân caùch sinh hoaït trong cuoäc soáng, vaø khai môû Cô Daân sanh.
1.2. NHÒ KYØ : Hay Trung ngöôn, coøn goïi laø ngöôn tranh ñaáu hay ngöôn phaùt trieån. Thôøi kyø naày, con ngöôøi ñaõ phaân bieät toát xaáu, cao thaáp,…neân ñôøi soáng vaên hoùa xaõ hoäi baét ñaàu phaùt trieån vaø tieán boä nhieàu maët beân caïnh vieäc naãy sinh ra söï tranh quyeàn, ñoaït lôïi. Vì vaäy TAM-GIAÙO TOÅ SÖ laø Ñöùc PHAÄT THÍCH-CA, Ñöùc LAÕO-TÖÛ, Ñöùc KHOÅNG-TÖÛ vaø tieáp sau ñoù laø Ñöùc CHUÙA JEÙSUS ñoàøng ñaïi dieän caùc Ñaáng Minh-trieát laâm phaøm daïy daân laáy luaân thöôøng ñaïo lyù laøm neàn taûng vaø khai môû Cô Daân trí.
1.3. TAM KYØ : Hay Haï ngöôn, coøn goïi laø ngöôn taän dieät hay ngöôn maït phaùp. Giai kyø naày, con ngöôøi ñaõ vöôït haún leân ñænh cao cuûa trí tueä maø troïng taâm laø khoa hoïc, kyõ thuaät hieän ñaïi phuïc vuï cho nhu caàu vaät chaát cuûa con ngöôøi neân hoï ñaõ gay gaét chaïy theo xu höôùng danh-lôïi-tình-quyeàn boû queân ñaïo-ñöùc, nhaân-nghóa. Vì vaäy, ÑÑTKPÑ môùi khai saùng ñeå taän ñoä vaïn linh sanh chuùng, coù TAM-TRAÁN OAI-NGHIEÂM laø Ñöùc QUAN-AÂM BOÀ-TAÙT, Ñöùc THAÙI-BAÏCH KIM-TINH, Ñöùc QUAN-THAÙNH ÑEÁ-QUAÂN cuøng Ñöùc DI-LAÏC THIEÂN-TOÂN vaâng leänh Ñöùc CAO-ÑAØI THÖÔÏNG-ÑEÁ duøng huyeàn cô dieäu buùt giaùng traàn daïy con ngöôøi trôû laïi thuaàn löông ñaïo-ñöùc haàu taïo laäp moät theá giôùi ñaïi ñoàng taïi theá gian, ñöôïc goïi laø Minh-Ñöùc Taân-Daân, hay Cô Daân ñöùc vaäy.
2. XUAÁT PHAÙT ÑIEÅM CUÛA ÑAÏO CAO-ÑAØI : Söï chaøo ñôøi cuûa moät taân toân giaùo meänh danh laø ÑÑTKPÑ laø do Thieân-yù vaø ñöôïc chöùng minh baèng caùc lôøi tieân tri qua söû lieäu,kinh saùch,di-tích,…ñaõ coù töø ngaøn xöa nhö
2.1. Treân ñaàu Ngoâi thaùp coå ôû kinh ñoâ Lhassa coù haøng chöõ tieáng Taây-Taïng ñöôïc dòch sang tieáng Anh roài sang tieáng Vieät laø ÑÑTKPÑ töø maáy ngaøn naêm tröôùc.
2.2. Trong quyeån Giaùc-Meâ-Ca coù caâu :
“Höõu duyeân môùi gaëp TAM-KYØ PHOÅ-ÑOÄ”
2.3. Bìa Kinh Phaät-Toâng Nguyeân-Lyù cuûa Ñaïo Minh-Sö, vaøo naêm 1650, coù ñoâi lieãn :
“CAO nhö Baéc khuyeát nhôn chieâm ngöôõng,
ÑAØI taïi Nam phöông Ñaïo thoáng truyeàn.”
2.4. Theo Thanh-Tònh Kinh coù vieát :
“Höõu di tích coâng vieân quaû maõn laõnh ñaïo ñôn thô Thieân maïng phöông khaû truyeàn ÑÑTKPÑ.”
2.5. Trong quyeån Clef des Oracles ,coù ghi :
“Du CAO-DAI, la nouvelle foi luira comme la pleine lune.”
hay “Maïng höõu CAO-ÑAØI minh nguyeät chieáu.”
2.6. Trong quyeån AÁu hoïc taàm nguyeân, coù caâu :
“Ñaàu thöôïng vieát CAO-ÑAØI.” Hay
“CAO-DAI se trouve sur la teâte au niveau de la tonsure.”
2.7. Trong Kinh Nhöït tuïng cuûa Phaùi Minh-Sö, do cuï Traàn-Cao-Vaân bieân soaïn coù caâu :
“Con caàu Phaät Toå Nhö-Lai,
Con caàu cho thaáu CAO-ÑAØI TIEÂN-OÂNG.”
2.8. Vaø coøn raát nhieàu taøi lieäu quyù baùu nöõa.Ñaëc bieät laø trong quyeån Kyû-yeáu hoäi thaûo khoa hoïc veà Di-saûn vaên-hoùa ñôøi Traàn vaø Höng-Ñaïo-Vöông Traàn-Quoác-Tuaán, ngaøy 8,9-9-1995 cuûa taùc giaû Traàn-Quang-Khanh, coù ñoaïn :
“……..vieäc thaêm doø khu vöïc thaùi aáp CAO-ÑAØI cuûa Thöôïng töôùng Thaùi-sö Traàn-quang-Khaûi…………..” ñaõ nhaéc ñeán Hoàng danh CAO-ÑAØI töø theá kyû thöù 13. Hoaëc ôû thaønh phoá Nha-Trang coù ñöôøng phoá CAO-ÑAØI töø luùc naøo ?!? Hay Thaùnh thi daïy Ñaïo cuûa cuï Thuû-Khoa-Huaân vaøo naêm 1913 coù caâu : “Muïc ñoã CAO-ÑAØI traùng chí thaân.”, v.v…
Vaø phaûi ñôïi maõi ñeán naêm 1919 (Kyû-Muøi) taïi tænh lî Taân-an, ngöôøi ñaàu tieân vaø tröïc tieáp nghe Hoàng danh Ñöùc CAO-ÑAØI laø Ngaøi NGOÂ-VAÊN-CHIEÂU, coù caâu :
“CAO-ÑAØI öùng hoùa theo loøng chuùng sanh.
Ñoá ai hieåu ñöôïc caùi danh CAO-ÑAØI ?!?”
Vaøo naêm 1920, taïi tænh lî Haø-Tieân, Ñöùc Ngoâ nghe danh xöng aáy laàn thöù hai cuøng caùc vò ÑÖÙC, SÖÏ, DIEÂU :
Ï “CAO-ÑAØI minh nguyeät NGOÂ-VAÊN-CHIEÂU,”
Ba naêm lieân tieáp(Kyû-Muøi, Canh-Thaân, Taân-Daäu), vaøo ñaàu naêm 1921, taïi Döông-Ñoâng, Phuù-Quoác, laàn thöù ba Ñöùc Ngoâ laïi ñöôïc nghe ñaïi-danh-töø CAO-ÑAØI trong caâu :
“CAO-ÑAØI TIEÂN-OÂNG ÑAÏI-BOÀ-TAÙT MA-HA-TAÙT”
vaø daïy Ngaøi goïi Tieân-OÂng baèng THAÀY sau hai laàn thaáy ñöôïc THIEÂN-NHAÕN (1921, Taân-Daäu) vaø Caûnh BOÀNG-LAI (1924, Giaùp-Tyù) laø bieåu töôïng cho söï thôø phöôïng cuûa moïi tín höõu CAO-ÑAØI vaø cuûa toaøn taát caùc Hoäi-Thaùnh, Thaùnh-sôû trong ÑÑTKPÑ.
Ñeán ngaøy Raèm thaùng 8 Aát-Söûu(1925), cuõng taïi Phuù-Quoác, Chi Ñaïo MINH-THIEÄN ñaõ ñöôïc Ñöùc QUAN-THAÙNH ÑEÁ-QUAÂN giaùng daïy :
“…. Kyø naày laäp Ñaïo, Ñöùc CHÍ-TOÂN THÖÔÏNG-ÑEÁ taù danh CAO-ÑAØI laø trieäu chöùng ñeå laïi muoân ñôøi roi truyeàn trong VN….chuùng sanh khaù nhôù : “CAO vi Caøn, Caøn vi Thieân; ÑAØI vi Khaûm, Khaûm vi Thuûy” töùc laø Queû Thieân-Thuûy tuïng.
Cuoái naêm Aát-Söûu(1925), Vò AAÊAÂ môùi daïy ba cuï CAO-QUYØNH-CÖ, PHAÏM-COÂNG-TAÉC vaø CAO-HOAØI-SANG muoán thoâng coâng vôùi Voâ-Hình ñöôïc nhanh nheïn hôn thì phaûi thay vieäc xaây baøn baèng caùch söû duïng ngoïc cô vaø ñeán Teát Döông-lòch, ngaøy 01-01-1926, ba cuï môùi bieát Vò AAÊAÂ aáy laø OÂng Trôøi, chính laø Ñöùc CAO-ÑAØI THÖÔÏNG-ÑE.Á
Vaø cuoái thaùng Gieâng naêm 1926, cuï VÖÔNG-QUAN-KYØ cuõng ñöôïc nghe Danh töø Thieâng-lieâng aáy qua baøi thi daïy Ñaïo :
“CAO maáy vaàng maây loá maët trôøi,
ÑAØI sen vui nôõ nhaùnh boâng töôi.
----------------------------------------”
3. BAÛN TUYEÂN-NGOÂN KHAI ÑAÏO VAØ TÔØ TÒCH ÑAÏO :
3.1. DIEÃN BIEÁN TRÖÔÙC NGAØY 23-08 NAÊM BÍNH-DAÀN : Ngaøy 15-08 Bính-Daàn, Ñöùc CHÍ-TOÂN daïy hai vò Thöôïng-Ñaàu-sö LEÂ-VAÊN-TRUNG vaø Ngoïc-Ñaàu-sö LEÂ-VAÊN-LÒCH hoäi Chö ñaïo taâm laøm ñôn xin Khai Ñaïo; tröôùc khi gôûi ñeán Chính phuû Lang-sa phaûi daâng leân cho THAÀY xem xeùt vaø pheâ duyeät. Tu maø che daáu maõi thì bieát chöøng naøo môùi ñem Moái Ñaïo Trôøi ñeå truyeàn baù phoå ñoä chuùng sanh.
3.2. BAÛN TUYEÂN-NGOÂN KHAI-ÑAÏO : Thöïc chaát caùc Tieàn boái luùc baáy giôø khoâng coù laøm ñôn xin pheùp(une requeâte) Khai Ñaïo maø chæ laø moät Baûn Tuyeân-Ngoân(une deùclaration). Thôøi gian caùc Moân ñoà ñaàu tieân soaïn thaûo Baûn Tuyeân-Ngoân Khai Ñaïo baét ñaàu töø ngaøy 23 ñeán 29-08 Bính Daàn, taïi nhaø cuï NGUYEÃN-VAÊN-TÖÔØNG, heûm ñöôøng Gallieùni vaø taïi Thaùnh thaát CAÀU-KHO voán laø tö gia cuûa cuï ÑOAØN-VAÊN-BAÛN soá 38-40-42 Geùneùral Leman, Saøi-goøn, vaø ñuùng giôø Tyù, ngaøy 23-08 Bính-Daàn(thöù tö, 29-09-1926) ñöôïc goïi laø NGAØY KHAI ÑAÏI ÑAÏO TAM KYØ PHOÅ ÑOÄ. Trong Baûn Tuyeân Ngoân naày coù ñoaïn ñaõ xaùc ñònh :
“...Nhöõng ngöôøi kyù teân döôùi ñaây haân haïnh tuyeân boá cho oâng bieát laø chuùng toâi seõ truyeøân baù cho toaøn theå nhôn loaïi Giaùo-lyù Thieâng-lieâng naày…”
Baûn Tuyeân-Ngoân Khai Ñaïo ñaõ hoaøn chænh vaø hoâm sau töùc ngaøy 01-09 Bính-Daàn, hai vò Ñaàu-sö LEÂ-VAÊN-TRUNG vaø LEÂ-VAÊN-LÒCH ñaõ ñeán gaëp Thoáng-ñoác Nam-kyø LEFOL ñeå trình gôûi Vaên kieän Khai Ñaïo ñeà ngaøy 07-10-1926 ñöôïc toaøn Ñaïo goïi laø NGAØY KHAI-TÒCH-ÑAÏO.
3.3. TÔØ KHAI-TÒCH-ÑAÏO: Laø SOÅ BOÄ ÑAÏO ÑAÀU TIEÂN cuûa ÑÑTKPÑ, goàm 247
vò moân ñoà maø ñaïi dieän laø 28 vò Tieàn-boái Khai Ñaïo ñöùng ñôn vaø kyù teân treân Vaên kieän Khai Ñaïo, coù danh saùch sau : (Xin vui long xem lai trang 5)
Toùm laïi, Baûn Tuyeân-Ngoân Khai-Ñaïo vaø Tôø Tòch-Ñaïo chính laø Vaên kieän phaùp-lyù theá Ñaïo, laø böôùc ngoaëc lòch-söû ñaõ keát thuùc thôøi kyø tieàm aån cuûa Ñaïo CAO-ÑAØI. Ngaøy Khai-Ñaïo 23-08 hoâm nay ñaõ ñi vaøo lòch söû vaên-minh nhaân loaïi, moät chöùng nhaân cuûa cuoäc ñôøi, moät xaùc nhaän cuûa moät vaên kieän theá gian ñaõ ñöôïc ghi nhaän. Chính giôø phuùt aáy, moät ñoäng löïc ñaõ thuùc ñaåy tieán ñeán coâng cuoäc hoaèng khai phoå ñoä Moái Ñaïo Trôøi khaép Nam-kyø luïc tænh, laø tieàn ñeà cuûa thaønh quaû myõ maõn vaø vyõ ñaïi chöa töøng coù trong caùc leã hoäi, keå caû ngaøy Leã Quoác-Khaùnh 14-07 cuûa Phaùp ñöôïc toå chöùc taïi VN luùc baáy giôø. Ñoù chính laø ngaøy 15 thaùng 10 Bính-Daàn(19-11-1926) ñöôïc toaøn Ñaïo goïi laø ngaøy Ñaïi leã KHAI-MINH ÑAÏI-ÑAÏO vaäy.
4. GIAÙO CHUÛ VAØ SÖÏ THÔØ PHÖÔÏNG :
4.1. Giaùo chuû cuûa Ñaïi-Ñaïo Tam-Kyø Phoå-Ñoä : Laø Ñöùc NGOÏC-HOAØNG THÖÔÏNG-ÑEÁ taù danh CAO-ÑAØI TIEÂN-OÂNG ÑAÏI-BOÀ-TAÙT MA-HA-TAÙT, laø moät Ñaáng Voâ-hình, khoâng coù xaùc phaøm; coøn goïi laø Ñaáng Taïo-Hoùa..
4.2. Söï thôø phöôïng cuûa Ñaïo CAO-ÑAØI :
a) Ñieän thôø Ñöùc CHÍ-TOÂN: Thôø Thaùnh töôïng THIEÂN-NHAÕN töôïng tröng cho Ñöùc CAO-ÑAØI THÖÔÏNG-ÑEÁ, coù Nhöït-Nguyeät-Tinh, Tam-Giaùo, Tam-Traán, Nguõ-Chi.
b) Ñieän thôø Ñöùc PHAÄT-MAÃU: Thôø Ñöùc DIEÂU-TRÌ KIM-MAÃU, cuõng laø moät Ñaáng Voâ-hình, khoâng coù xaùc phaøm ñöôïc bieåu baèng moät voøng troøn goïi laø voøng Voâ-Cöïc vaø Cöûu-Vò Phaät-Nöông.
5. TOÂN-CHÆ - MUÏC-ÑÍCH :
5.1. Toân-chæ : Tam-giaùo qui nguyeân – Nguõ-chi hieäp nhöùt hay Vaïn giaùo nhaát lyù (Vaïn thuø qui nhaát boån). Thöïc hieän :-Coâng-bình.-Baùc-aùi.-Töø-bi.
5.2. Muïc-Ñích :
-Taän ñoä, cöùu roãi vaø phuïng söï nhôn loaïi veà caû hai maët Theå xaùc
(Höõu hình) vaø Linh hoàn (Voâ hình) cuûa ngöôøi soáng laãn keû cheát.
-Höôùng daãn nhôn sanh tu hoïc vaø laøm vieäc theo Phaùp-Chaùnh-Truyeàn Taân-Luaät cuûa ÑÑTKPDvaø Phaùp-luaät cuûa Nhaø nöôùc hieän haønh ñeå cuøng tieán ñeán Chaân-Thieän-Myõ.
6. KINH ÑIEÅN – LUAÄT LEÄ :
6.1. Kinh ñieån : Goàm coù caùc quyeån Thaùnh kinh, Ñaïo söû caên baûn nhaát nhö : -Thaùnh ngoân hieäp tuyeån (1,2), Ñaïi-Ñaïo caên nguyeân, Höông-Hieáu Ñaïo söû, Ñaïi-thöøa Chôn-giaùo,…vaø Kinh Thieân-Ñaïo, Kinh Theá-Ñaïo:
a) Kinh Thieân-Ñaïo : Goàm nhöõng baøi kinh xöng tuïng coâng Ñöùc Thöôïng-Ñeá vaø Chö Phaät-Tieân-Thaùnh-Thaàn.
b) Kinh Theá-Ñaïo : Goàm nhöõng baøi kinh Quan-Hoân-Tang-Teá söï trong thaân baèng quyeán thuoäc cuûa chö Ñaïo-höõu.
6.2. Luaät leä : Taát caû caùc Hoäi-Thaùnh, Toøa-Thaùnh, Thaùnh-thaát, Thaùnh-tònh,… vaø moïi tín höõu trong ÑÑTKPÑ ñeàu phaûi caên cöù vaø coâng nhaän PHAÙP-CHAÙNH-TRUYEÀN vaø TAÂN-LUAÄT laøm neàn taûng, laø noàng coát ñeå xaây döïng moät heä thoáng haønh chaùnh Ñaïo cuûa Thaùnh-sôû vaø cuûa caù nhaân mình. Phaùp-Chaùnh-Truyeàn laø Hieán-phaùp cuûa Ñaïo CAO-ÑAØI, laø moät heä thoáng phaùp-luaät cuûa Giaùo-hoäi coù giaùo quyeàn, giaùo phaåm (Cöûu-Truøng-Ñaøi coù Giaùo-Toâng laø ngoâi vò cao nhaát vôùi Tam-thöøa Cöûu-phaåm, Hieäp-Thieân-Ñaøi coù 3 vò Hoä-phaùp, Thöôïng-phaåm, Thöôïng-sanh laø ngoâi vò cao nhaát, keá ñeán laø Thaäp nhò thôøi quaân,…. Coøn Taân-luaät goàm coù: Ñaïo luaät (Troïng taâm laø Nguõ giôùi caám, Töù ñaïi ñieàu qui,… ), Theá luaät (Goàm caùc qui taéc veà Quan-hoân-tang-teá daïy tín ñoà gìn giöõ nhöõng caên baûn, Nam thì Tam-cang Nguõ-thöôøng; coøn Nöõ thì Tam-tuøng Töù-ñöùc) vaø Ñaïo-quy cuûaTònh, Thaát aáy. Toùm laïi, Phaùp-Chaùnh-Truyeàn vaø Taân-Luaät laø Hieán-phaùp ÑÑTKPÑ, Vaên kieän aáy coù theå hieäu chænh vaø boå sung caùc ñieàu khoaûn nhaát ñònh cho phuø hôïp theo trình ñoä daân trí cuûa xaõ hoäi.
Vaäy, muoán laøm troøn söù maïng cuûa ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi, moïi ngöôøi chuùng ta phaûi tìm hieåu moät caùch töôøng taän caùc tieâu ñieåm vöøa neâu treân vaø bieán noù töø lyù thuyeát thaønh haønh ñoäng cuï theå,thieát thöïc giuùp ích cho cuoäc soáng, cho coäng ñoàng xaõ hoäi loaøi ngöôøi, duø chuùng ta tu hoïc vaø haønh ñaïo ôû baát kyø Hoäi-Thaùnh, Toøa-Thaùnh, Thaùnh-thaát, Thaùnh-tònh naøo trong ÑÑTKPÑ hay baát cöù moät toân giaùo naøo, moät daân toäc naøo treân theá giôùi ngay caû daân toäc Roàng Tieân cuûa chuùng ta cuõng phaûi ñoàng chaáp nhaän:
Thuyeát :“Nhaäp theá haønh ñaïo” cuûa Ñöùc KHOÅNG-PHU-TÖÛ coù nghóa laø ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi chuùng ta phaûi maïnh daïn böôùc vaøo cô ñôøi, tham gia vieäc nöôùc, vieäc xaõ hoäi ñeå giuùp ñoàng baøo ta thoaùt caûnh ñoùi ngheøo vaø cao caû hôn nöõa laø yù thöùc phuïng söï nhaân loaïi treân haønh tinh naày maø Ñöùc NGOÏC-HOAØNG THÖÔÏNG-ÑEÁ ñaõ daïy :
“Caùc con laø daân toäc Vieät cuõng nhö caùc daân toäc khaùc sanh tröôûng taïi quaû ñòa caàu naày. Tình thöông Taïo-hoùa cuõng ban ñoàng cho caùc con cuõng nhö caùc con khaùc, nhöng daân toäc caùc con ñaõ ñau khoå quaù nhieàu, non soâng toå quoác caùc con ñaõ bò daøy xeùo laâu ñôøi,nhöng caùc con ñöôïc troäi hôn chuùng veà ñöùc tin, veà ñaïo ñöùc, ngöôõng moä THÖÔÏNG-ÑEÁ vaø caùc Ñaáng Troïn Laønh.TÌNH THÖÔNG CAÙC CON KHOÂNG THIEÁU, LOØNG HIEÁU HOØA CAÙC CON COÙ THÖØA, DO ÑOÙ DAÂN TOÄC CAÙC CON MÔÙI HAÏNH NGOÄ ÑÑTKPÑ. …..”
Vaø Ñöùc CHÍ-TOÂN ñaõ nhaán maïnh :
“Chæ coù gioáng daân naày môùi cöùu ñoùi vaïn linh trong thôøi kyø maït kieáp maø tröôùc tieân laø cöùu daân toäc caùc con.”
Nhöng neáu ñoùi khaùt, reùt laïnh chuùng ta cho löông thöïc ñeå aên, giuùp aùo quaàn ñeå maëc thì chæ laø vaán naïn giaûi quyeát nhaát thôøi töùc laø caùi ngoïn, coøn caùi goác chính laø söï giaùo duïc veà ñaïo ñöùc, veà vaên hoùa; coù hoïc taäp con ngöôøi seõ gìn giöõ ñöôïc luaân thöôøng ñaïo lyù vaø coù ngheà nghieäp oån ñònh thì xaõ hoäi môùi laønh maïnh, quoác gia seõ ñöôïc vaên minh vaø giaøu ñeïp.
Neáùu chuùng ta chæ giaûi quyeát coâng ñoaïn ñaàu nghóa laø thöïc thi loøng baùc aùi, söï thöông yeâu ñôn thuaàn thì chæ coù vuoát ñuoâi(ñaàu ra), maø khoâng giaûi quyeát ñeán taän goác(ñaàu vaøo)thì coù theå bò phaûn taùc duïng hoaëc seõ gaëp haäu quaû xaáu. Do ñoù, Ñöùc QUAN-THEÁ-AÂM BOÀ-TAÙT coù daïy :
“Ñem tieàn cuûa, thöïc phaåm nuoâi döôõng ñaùm coâ nhi baïc phöôùc qua khoûi luùc ñoùi raùch laø ñieàu phöôùc thieän, nhöng khoâng ñem ñaïo lyù daïy doã daãn daét chuùng trôû neân ngöôøi löông thieän giuùp ích cho Ñaïo hoaëc cho ñôøi thì chöa chaéc gì vieäc phöôùc thieän aáy ñöôïc toaøn thieän, toaøn myõ, neáu chuùng noù lôùn leân laøm theo sôû thích maát daïy ñeå trôû ra haøng du thuû du thöïc, troäm cöôùp.
Nhö vaäy, vieäc ñem Ñaïo giuùp ñôøi hay cöùu ñôøi khoâng nhöõng chæ coù phieán dieän vaät chaát hoaëc söùc löïc maø phaûi caàn ñeán giaùo duïc tinh thaàn ôû noäi taâm môùi laø quí giaù.”
Qua huaán töø cuûa Ñöùc CHÍ-TOÂN, tieáp ñeán laø lôøi daïy cuûa Ñöùc QUAN-THEÁ-AÂM BOÀ-TAÙT ñaõ khaúng ñònh cho chuùng ta coù quyeàn töï haøo raèng chæ coù daân toäc ROÀNG-TIEÂN dieãm phuùc môùi haïnh ngoä ñöôïc ÑÑTKPÑ vaø cöùu vaïn linh trong kyø ba Ñaïi-aân-xaù maø tröôùc tieân laø phaûi töï cöùu laáy daân toäc cuûa mình.
Vaäy hôõi ai laø ngöôøi tín ñoà CAO-ÑAØI maø cuõng laø moät coâng daân VN suy nghó gì veà traùch nhieäm voâ cuøng troïng ñaïi maø Ñaáng CHA TRÔØI ñaõ giao phoù ?
Haèng ngaøy quyø tröôùc Thieân baøn, ngöôøi tín ñoà CAO-ÑAØI ñeàu ñoïc thuoäc loøng baøi kinh cuùng töù thôøi khôûi ñaàu baèng caâu :
“Ñaïo goác bôûi loøng thaønh tín hieäp.”
Tröôùc heát, chuùng ta haõy cuøng nhau tìm hieåu veà yù nghóa cuûa chöõ Ñaïo. Theo nghóa ñen, Ñaïo laø con ñöôøng, maø con ñöôøng ñöôïc khai hoùa töùc laø con ñöôøng saùng ñeå trôû veà hieäp nhaát cuøng THÖÔÏNG-ÑEÁ.
Theo nghóa boùng, Ñaïo laø moät toång theå bao la voâ taän, khoâng coù giôùi haïn cuûa khoâng gian laãn thôøi gian maø Ñaïo cuõng laø moät vaät theå sieâu vi khoâng coøn vaät naøo nhoû hôn nöõa vaø noù ñöôïc theå hieän qua caùc töø ngöõ, nhö :
Ñaïo-lyù, Ñaïo-phaùp, Ñaïo-ñöùc, Ñaïo-haïnh, Ñaïo-luaät, Ñaïo-lònh, … hay laõnh ñaïo, haønh ñaïo, thaønh ñaïo, …vaø chöõ Ñaïo khoâng theå naøo ñònh nghóa roõ raøng ñöôïc baèng ngoân töø maø chæ taïm möôïn ngoân töø ñeå dieãn taû.
Nguyeân khôûi, Ñaïo khoâng coù gì caû, bôûi caùi khoâng maø thaønh ra caùi coù, roài caùi coù ñoù môùi taïo thaønh ra vaïn vaät, nghóa laø tröôùc heát laø khoâng , roài töï nhieân thaønh ra moät vaät theå Ñoäc nhaát trong khoaûng khoâng gian, do vaät Ñoäc nhaát aáy maø sanh ra vaïn vaät trong vuõ truï. Vaät Ñoäc nhaát aáy khoâng bieát goïi laø gì, taïm ñaët teân noù laø ÑAÏO.
Theo quyeån Ñaïo-hoïc AÙ-Ñoâng, Ñaïo laø coäi nguoàn cuûa vuõ truï, vaø lyù Ñoäc nhaát töùc laø Khí Hö-voâ cuûa Thaùi-Cöïc.
Chuùng ta ñaõ taïm hieåu chöõ Ñaïo nhö ôû phaàn treân, coøn söù maïng cuûa ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi phaûi laøm gì ?
Vaäy moïi tín höõu ÑÑTKPÑ caàn phaûi coù taám loøng chaân thaät theo Ñöùc Maïnh-Töû daïy ñoù laø:”…Thaønh yù,Chaùnh taâm.”, veïn gìn chöõ tín trong Nguõ ñöùc maø Ñöùc Khoång-Töû ñeå laïi vaø chuùng ta luoân ghi nhôù lôøi daïy cuûa ngöôøi xöa :
“Moät caây laøm chaúng neân non,
Ba caây chuïm laïi neân hoøn nuùi cao.”
Ñoù chính laø söï hoøa hieäp, söï ñoaøn keát, maø ñoaøn keát laø taïo neân söùc maïnh, coù ñöôïc söùc maïnh thì vieäc gì maø chaúng thaønh coâng.
Vaø ñeán khi gaàn maõn thôøi kinh cuùng thôøi thì ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi luoân ñoïc baøi Nguõ-nguyeän :
1) NHÖÙT NGUYEÄN ÑAÏI-ÑAÏO HOAÈNG KHAI : Muoán Ñaïi-Ñaïo ñöôïc hoaèng khai thì töø ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi ñeán haøng höôùng ñaïo hay laõnh ñaïo caùc Thaùnh-sôû phaûi cô baûn hoäi ñuû : -Loøng chôn chaùnh, -Söï tín nhieäm, -Vaø tö töôûng phaûi ñaïi ñoàng,… môùi coù theå truyeàn thoâng giaùo-lyù Ñaïo Trôøi khaép moïi nôi treân theá giôùi.
Ñaïo Cao-Ñaøi töø tröôùc naêm 1975 coù khoaûng 34 heä phaùi(Giaùo-hoäi, Hoäi-Thaùnh, Cô-quan,…)nhöng naêng löïc hoaït ñoäng Ñaïo söï khoâng ñoàng boä, moãi nôi moät kieåu caùch hoaëc theo cuïc boä cuûa ñòa phöông mình. Sau ngaøy thoáng nhaát ñaát nöôùc ñeán nay, Chính-phuû nöôùc CHXHCNVN ñaõ coâng nhaän phaùp-nhaân chín(9) Hoäi-Thaùnh vaø Chính quyeàn caùc tænh, thaønh coâng nhaän moät soá Thaùnh-sôû ñoäc laäp. Ñaây laø giai ñoaïn ñaàu ñeå kieän toaøn Hoäi-Thaùnh neân söï hoaèng-döông Chaùnh-phaùp Cao-Ñaøi coøn nhieàu haïn cheá. Nhöõng nhaø laõnh ñaïo heä phaùi cuûa mình xin haõy nhìn thaúng vaøo thöïc traïng Giaùo-hoäi cuûa mình ñeå laøm sao môû roäng voøng tay trìu meán, môû roäng tình thöông yeâu thaät söï. Laøm sao baèng maët seõ trôû neân baèng loøng, ñoàng moân ñoàng ñaïo phaûi ñöôïc xem troïng hôn anh em ruoät thòt, vì tình nghóa ñeä huynh chung Moái Ñaïo Trôøi töùc laø cuøng lyù töôûng phuïng söï vaïn linh sanh chuùng, cuøng coâng nhaän Thöôïng-Ñeá laø Cha chung cuûa nhaân loaïi vaø CAO-ÑAØI laø Ñaïo cuûa TRÔØI, khoâng phaûi cuûa Giaùo-chuû höõu-hình nhö ôû caùc Chi phaùi, caùc Toân-giaùo ñaõ coù töø tröôùc.
Coù nhaän thöùc ñöôïc vaán-ñeà troïng ñaïi nhö vaäy thì ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi môùi hoaèng-khai ñöôïc Ñaïi-Ñaïo.
2) NHÌ NGUYEÄN PHOÅ-ÑOÄ CHUÙNG SANH : Muoán phoå ñoä chuùng sanh thì phaûi hieåu roõ Toân-chæ, Muïc-ñích cuûa ÑÑTKPÑ. Nhö phaàn treân ñaõ noùi :”Vaïn giaùo nhaát lyù” thì phaïm vi hoaït ñoäng cuûa Ñaïo Cao-Ñaøi raát saâu roäng, ña daïng vôùi nhieàu hình thöùc vaø nhieàu laõnh vöïc, khoâng phaûi chæ phoå ñoä, cöùu roãi phaàn hoàn laãn xaùc cho rieâng ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi trong phaïm vi haïn heïp maø chung cho caû vaïn linh, khoâng phaân bieät maøu da, saéc toäc hay toân giaùo maø moïi ngöôøi treân haønh tinh naày ñeàu ñöôïc bình ñaúng ngang nhau. Ñoù laø phaûi thöïc hieän cho baèng ñöôïc toân-chæ, muïc-ñích cuûa Ñaïo Trôøi.
3) TAM NGUYEÄN XAÙ TOÄI ÑEÄ TÖÛ : THÖÔÏNG-ÑEÁ voán chí coâng voâ tö, hoaøn toaøn khoâng thieân leäch, khoâng vì thöông maø thöôûng, khoâng vì gheùt maø phaït. Ngaøi cho laäp ra luaät Nhôn-quaû, coøn goïi laø luaät Baùo-öùng, laø caùi quy taéc aán ñònh raèng heã nguyeân nhaân nhö theá naøo thì nhaát ñònh coù keát quaû nhö theá aáy, khoâng theå sai chaïy ñöôïc. Con ngöôøi taïo nhaân laønh (duyeân laønh) thì seõ höôûng quaû laønh (nghieäp laønh). Ai taïo nguyeân nhaân döõ (aùc) aét seõ röôùc haäu quaû döõ (xaáu).
Theo lôøi nguyeän naày,ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi töï nhaän mình ñaõ traûi qua nhieàu kieáp vaø kieáp naày taïo nhieàu nghieäp aùc töùc laø gaây ra toäi loãi thì khi nhaäp moân caàu Ñaïo laø luùc baét ñaàu nhaän thöùc ñöôïc ñieàu thieän aùc, toát xaáu neân haèng ngaøy quyø tröôùc Thieân baøn caàu xin THÖÔÏNG-ÑEÁ aân xaù, giaûi tröø daàn oan khieân, nghieäp chöôùng cuûa mình. Vaø neáu muoán ñöôïc THÖÔÏNG-ÑEÁ tha thöù toäi loãi cho mình thì mình phaûi coù taám loøng töø-bi, ñoä-löôïng tha thöù keû khaùc vaø dìu daét hoï trôû laïi ñöôøng ngay neûo chaùnh.
4) TÖÙ NGUYEÄN THIEÂN HAÏ THAÙI BÌNH : Caàu cho thieân haï thaùi bình khoâng chæ rieâng cho daân toäc VN maø cho chung caû nhaân loaïi toaøn caàu. Vì chieán tranh laø ñoàng loõa vôùi toäi aùc, vôùi söï cheát choùc, noãi ñau khoå vaø caûnh bieät ly, vaø cuõng bôûi caùi nhaân xaáu cuûa keû cuoàng voïng, aùc ñoäc, tham taøn, ích kyû ñaõ gieo haäu quaû voâ cuøng khuûng khieáp cho nhaân loaïi. Noù ñaõ ñoái nghòch laïi vôùi hoøa bình, an laïc, tieán boä, bình ñaúng vaø haïnh phuùc.
Muoán cho thieân haï thaùi bình,tröôùc heát moïi ngöôøi caàn phaûi hoïc taäp, tu döôõng laøm sao cho coù ñöôïc 3 ñöùc taùnh :
a. Coâng bình : Laø bieåu hieän söï trung thöïc, chaân chính, phaân bieät
leõ phaûi ñieàu traùi moät caùch bình ñaúng, khoâng nhaát beân troïng - nhaát beân khinh duø ôû thuaän hay nghòch caûnh naøo ñoù. Hay noùi khaùc ñi “Ñieàu gì mình khoâng muoán thì ñöøng laøm vieäc aáy cho ngöôøi.”. Coâng bình töôïng tröng cho ñöùc taùnh cuûa baäc Nho gia.
b. Baùc aùi : Laø môû roäng taám loøng thöông yeâu caû muoân loaøi vaïn vaät; noù coøn haøm chöùa söï ñoä löôïng, khoan dung saün saøng tha thöù cho keû toäi loãi bieát hoái caûi, aên naên. Ngoaøi ra, baùc aùi coøn coù nghóa duøng ngheä thuaät taâm lyù ñeå caûm hoùa hoï trôû neân : “Vong kyû,vò tha” ngaøy caøng phaùt trieån thieän taâm roäng raõi hôn. Baùc aùi laø baûn chaát cuûa Tieân-gia.
c. Töø bi : Laø loøng thöông caûm ñöôïc ñoùn nhaän tröôùc söï ñau khoå cuûa keû khaùc vaø baèng ñuû moïi caùch bieåu loä cho hoï bieát söï caûm thoâng, thaáu hieåu vaø saün saøng chia seû noãi ñau thöông maø nghòch caûnh ñaõ gieo raéc cho hoï. Töø bi coøn coù nghóa laø an uûi, khuyeân nhuû, ñoäng vieân vaø giuùp ñôõ cho ngöôøi hoaïn naïn coù ñuû nghò löïc, nhaãn naïi vaø bình tónh; tröôùc laø hoï töï cöùu laáy mình sau laø giuùp ñôõ keû khaùc ñuùng vôùi caâu :”Töï giaùc - giaùc tha”. Laøm ñöôïc ñieàu aáy chính laø haïnh töø bi cuûa Boà-Taùt vaäy.
5) NGUÕ NGUYEÄN THAÙNH THAÁT AN NINH : Thaùnh thaát ôû ñaây khoâng coù nghóa nhoû heïp cuûa moät ngoâi Thaùnh theå cuûa Ñöùc CHÍ-TOÂN taïi theá gian, maø noù ñöôïc hieåu moät caùch roäng raõi hôn nhö Toøa-Thaùnh, Thaùnh-ñöôøng, Thaùnh-tònh, chuøa töï, nhaø nguyeän,…nôi naøo con ngöôøi höôùng thöôïng vaø phuïng söï theo chaân-thieän-myõ-yù cuûa caùc Ñaáng Thieâng-lieâng laø ngoâi Thaùnh thaát vaäy.
Muoán Thaùnh thaát ñöôïc an ninh, chuùng ta phaûi luoân ñi ñuùng chuû tröông, ñöôøng loái ñaïo ñöùc chaùnh nghóa, töùc laø phaûi thöïc hieän cho ñuùng theo toân chæ, muïc ñích cuûa ÑÑTKPÑ, luoân toân troïng vaø chaáp haønh toát luaät Ñaïo(Phaùp-chaùnh-truyeàn Taân-luaät, Noäi-luaät,…) vaø phaùp-luaät Nhaø nöôùc hieän haønh. Coù laøm ñöôïc vieäc chaùnh ñaùng aáy, chuùng ta môùi töï nhaän mình laø ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi bieát giöõ gìn kyû cöông, neàn neáp, bieát toå chöùc coâng vieäc coù heä thoáng khoa hoïc, nghóa laø khoâng haønh ñoäng lung tung theo töï yù caù bieät cuûa mình khi chöa coù yù kieán chæ ñaïo cuûa Cai quaûn Thaùnh thaát.
Nhö vaäy, moïi ngöôøi chuùng ta khi ñeán truù nguï, tu hoïc hay haønh ñaïo trong Thaùnh thaát phaûi luoân giöõ phaåm haïnh ngöôøi tu, töùc laø nghó thaät, noùi thaät vaø laøm thaät trong tình thöông yeâu, trong ñöùc haùo sanh cuûa Taïo-Hoùa. Ñoù laø chaân lyù, laø leõ phaûi vaø ñoù cuõng laø caùi göông ñeå chuùng ta soi thaáu bieát ñaâu laø chaùnh, ñaâu laø taø.
Ñeå xöùng ñaùng laø ñöùa con ngoan tin yeâu cuûa THÖÔÏNG-ÑE,Á haèng ngaøy chuùng ta tu hoïc, thaûo luaän theo Thaùnh-yù ñeå khai môû roäng Thaùnh-taâm vaø thöïc haønh Thaùnh-söï, saün saøng chaáp nhaän ñieàu toát ñeïp cuûa ngöôøi ñeå laøm baøi hoïc kinh nghieäm quyù baùu cho mình, deïp boû thoùi thöôøng hôøn giaän, gheùt ganh thì töï nhieân :”Phaøm taâm töû – Ñaïo taâm sanh” vaø nhö vaäy thì khaép moïi nôi, moïi Thaùnh thaát ñeàu luoân ñöôïc an ninh.
Vöøa qua, chuùng ta thaáy ñôn sô chæ coù 5 caâu nguyeän trong baøi kinh cuùng töù thôøi cuûa boä kinh Thieân-Ñaïo maø traùch nhieäm cuûa ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi, oâi sao quaù naëng neà !
Ñeán ñaây, ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi caàn phaûi giöõ gìn Nguõ giôùi caám - Töù ñaïi ñieàu qui phaûi xem ñoù laø khuoân vaøng, thöôùc ngoïc treân con ñöôøng haønh ñaïo vaø haõy nhìn thaúng vaøo söï thaät thì ñoù cuõng laø moät vieäc khoù laøm :
a)NGUÕ GIÔÙI CAÁM :
Ø Moät caám saùt sanh. Ñieàu caám naày chuùng ta haõy cuøng nhau thoáng keâ laïi xem gaàn 10 trieäu tín ñoà Cao-Ñaøi ñöôïc bao nhieâu gia ñình khoâng gieát haïi loaøi vaät.
Ø Hai caám troäm cöôùp. Ñieàu naày ña soá boån ñaïo coù theå thöïc hieän ñöôïc, nhöng cuõng coù keû möôïn Ñaïo taïo ñôøi, chieám ñoaït taøi saûn, cuûa caûi cuûa Ñaïo vaø ñôøi laøm cuûa rieâng mình.
Ø Ba caám taø daâm. Ngay trong cöûa Ñaïo cuõng coù keû treâu hoa gheïo nguyeät hoaëc laáy vôï, choàng cuûa ngöôøi.
Ø Boán caám say röôïu. Coù keû lôïi duïng nôi Thaùnh sôû luùc vaéng ngöôøi töï tung, töï taùc aên nhaäu röôïu thòt laøm toån haïi ñeán thanh danh cöûa Ñaïo.
Ø Naêm caám xaûo traù, laùo xöôïc. Boån ñaïo cuõng coù, thaäm chí coù ngöôøi goïi laø thöôïng thöøa taâm phaùp, ôû trong nhaø Thaùnh maø coøn xuyeân taïc, vu khoáng sai söï thaät laøm aûnh höôûng xaáu cho cô Ñaïo.
b) TÖÙ ÑAÏI ÑIEÀU QUI :
¨ Phaûi tuaân theo lôøi daïy cuûa Beà Treân, chaúng hoå chòu cho böïc thaáp hôn ñieàu ñoä, laáy leã hoøa ngöôøi, lôõ laàm phaûi aên naên chòu thieät. Ñieàu naày cho chuùng ta thaáy, khi ngöôøi treû tuoåi goùp yù ñeïp, lôøi hay thì ngöôøi lôùn tuoåi thöôøng coù thaønh kieán cho raèng mình tu haønh laâu naêm, taøi ñöùc ñuû ñaày neân ít khi nghe yù kieán ngöôøi khaùc, thaäm chí coøn ganh tî, hoaëc tìm caùch möu haïi nöõa. Taát nhieân, cuõng coù tröôøng hôïp keû nhoû tuoåi noâng noãi, haùo thaéng laøm xuùc phaïm ñeán Beà Treân.
¨ 2. Chôù khoe taøi, döøng cao ngaïo, queân mình maø laøm neân cho ngöôøi, giuùp ngöôøi neân Ñaïo, ñöøng nhôù cöøu rieâng, chôù che laép ngöôøi hieàn. Khoe taøi, cao ngaïo laø baûn chaát, laø caên beänh maõn tính cuûa nhieàu ngöôøi, nhaát laø nhöõng vò coù chuùt quyeàn haønh laõnh ñaïo ôû caùc Thaùnh sôû. Coøn queân mình maø neân cho ngöôøi, giuùp ngöôøi neân Ñaïo, ñoù laø ñöùc taùnh cuûa baäc chôn tu, haïng ngöôøi naày chöa nhieàu neân caàn phaùt trieån theâm. Vieäc nhôù cöøu rieâng, che laép ngöôøi hieàn ñang laø vaán naïn nhöùc nhoái cho bieát bao nhieâu ngöôøi khoâng hoaëc chöa veà hôïp taùc ôû nhieàu nôi, nhieàu Thaùnh sôû. Leõ ra caàn phaûi môû roäng voøng tay yeâu thöông vaø nhìn chung veà moät quan ñieåm, moät chuû tröông cuûa Ñaáng TÖØ-PHUÏ, daàu nhöõng con chieân coù laïc baày cuõng phaûi khoan dung, tha thöù, ñuøm boïc ñoùn röôùc trôû veà, hoaëc nhöõng con chieân khaùc thieáu taøi, keùm ñöùc, hoáng haùch nhöng laïi ñöôïc naâng ñôõ thì phaûi maïnh daïn giaùo duïc ñeå trôû laïi thuaàn löông ñaïo ñöùc ñeå toaøn taát ñeàu laø nhöõng con chieân ngoan Ñaïo cuûa Ñöùc CHUÙA TRÔØI.
¨ 3.Baïc tieàn xuaát nhaäp phaân minh, ñöøng vay möôïn khoâng traû. Ñieàu thöù ba naày ñöôïc hieåu töø caâu : “ Taøi thöôïng phaân minh ñaïi tröôïng phu” nghóa laø tieàn baïc, taøi saûn, ñoà ñaïc phaûi ñöôïc xuaát nhaäp, chi thu moät caùch minh baïch, roõ raøng, aáy chính laø ngöôøi cao thöôïng. Trong ñôøi soáng kinh teá xaõ hoäi, neáu vieäc mua baùn, kyù gôûi, trao ñoåi, vay traû khoâng giao öôùc cuï theå seõ xaûy ra tình traïng khaùch haøng hoaëc baïn beø trôû neân thuø haän, tình coát nhuïc bò töông taøn. Coøn vieäc vay möôïn thì phaûi traû, traû baèng caùch naày hay baèng caùch khaùc ñeå laøm sao oån thoûa khoâng maát loøng nhau, ñoù laø giöõ gìn chöõ tín trong nguõ thöôøng vaäy.
¨ Tröôùc maët sau löng cuõng ñoàng moät böïc, ñöøng kænh tröôùc roài khi sau. Coù thô raèng :
“Tröôùc maët sau löng vaãn moät loøng,
Ñoù laø quaân töû, baäc Nho phong.
Neáu sai duõng caûm nhìn ngay söûa,
Lôõ traät can tröôøng quyeát chænh xong.”
Trong moái quan heä xaõ hoäi, keå caû vieäc lieân giao haønh ñaïo vôùi caùc Chi phaùi hoaëc vôùi caùc Toân giaùo baïn. Neáu ñöôïc khaùch quan goùp yù xaây döïng mình treân leõ coâng baèng ñeå daàn tieán ñeán chaân-thieän-myõ thì ñoù laø haûo yù, mình neân laéng nghe, hoïc taäp vaø söûa sai(neáu coù), ñöøng vì töï aùi roài tröôùc maët khoâng noùi, sau löng laïi beâu xaáu hoaëc döïng chuyeän vu khoáng ngöôøi coù yù toát vôùi mình laøm maát söùt meõ tình nghóa anh em. Hoaëc baát cöù vieäc gì khi chöa bieát toát xaáu, hay dôõ ñeàu voã tay ca ngôïi, ñieàu aáy seõ laøm cho ngöôøi ñöôïc khen trôû neân chuû quan, cao ngaïo, hoáng haùch nhöng trong thöïc teá naêng löïc cuûa hoï chöa xöùng ñaùng vôùi lôøi khen taëng ñoù. Neáu vieäc thöïc hieän toát ñeïp thì cuõng neân khích leä, bieåu döông.
III. PHAÀN KEÁT LUAÄN : Qua trình baøy ôû phaàn treân cho chuùng ta thaáy raèng söù maïng cuûa ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi thaät laø to lôùn vaø voâ cuøng khoù nhoïc. Khi môùi nhaäp moân caàu Ñaïo, ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi ñaõ ñöôïc hoïc taäp, trau doài, reøn luyeän ñeå coá gaéng thöïc haønh nghieâm tuùc töø nhöõng ñieàu cô baûn trong Taân-luaät, Phaùp-chaùnh-truyeàn, Giaùo-lyù, ñeán Nghi-leã,…maø troïng taâm laø Toân chæ, muïc ñích cuûa ÑÑTKPÑ vaø phaûi laøm sao bieán lyù thuyeát aáy thaønh haønh ñoäng cuï theå, thieát thöïc ñeå giuùp ích cho coäng ñoàng xaõ hoäi, phuïc vuï cho quoác gia daân toäc vaø phuïng söï nhaân loaïi. Laøm ñöôïc ñieàu aáy quaû laø moät coâng vieäc thaät phi thöôøng.
Noùi nhö theá laø ñeå ngöôøi tín höõu Cao-Ñaøi töï soi roïi chính mình, vaø caàn phaûi coù taàm nhìn xa hieåu roäng môùi coù theå xaùc ñònh ñöôïc troïng traùch maø Ôn-Treân ñaõ giao phoù. Töø ñoù, tuøy theo naêng löïc, trình ñoä, tuoåi taùc,…cuûa ngöôøi Ñaïo taâm tín ñoà cuõng nhö haøng Chöùc saéc laõnh ñaïo seõ coáng hieán nhöõng gì cho Ñaïo-phaùp vaø Daân-toäc. Coù hoaøn thaønh traùch nhieäm aáy môùi tieán ñeán phuïng söï cho vaïn linh sanh chuùng ñöôïc.
Ñeå thöïc thi muïc ñích Ñaïo cöùu ñôøi baèng caùch laäp neân chuû thuyeát hoøa bình, vaø ñôøi giuùp Ñaïo môùi hoaèng khai giaùo lyù ñaïi-ñoàng. Ñieàu naày ñöôïc Ñöùc CHÍ-TOÂN daïy trong Ñaïi-Thöøa Chôn-giaùo nhö sau :
“THAÀY xuoáng theá kyø ba khai Ñaïo,
Ñem ba neàn Toân giaùo thuyeát minh.
Döïng xaây chuû nghóa hoøa bình;
Ñaïi-ñoàng chaùnh lyù Ñaïo Huyønh phaùt höng.”
Vaäy ngöôøi tín höõu Cao-Ñaøi, xin ñöøng chaùn naûn vì mình laø haït caùt trong sa maïc bao la, ñöøng e ngaïi mình laø gioït nöôùc ñoáùi vôùi bieån caû meânh moâng, cuõng ñöøng ruït reø maëc caûm vì mình queâ muøa ít hoïc, tuoåi Ñaïo coøn keùm maø khoâng thöïc thi ñöôïc söù maïng cuûa mình. Neáu taát caû ñeàu laø nhöõng giaùo sö, kyõ sö, baùc syõ,…thì ai seõ laø ngöôøi noâng daân ñem laïi haït côm cho chuùng ta aên, ai seõ laø ngöôøi coâng nhaân ñem laïi quaàn aùo cho chuùng ta maëc, ai seõ laø ngöôøi chieán syõ ñeå gìn giöõ queâ höông ? Tuy moãi ngöôiø moãi vieäc khaùc nhau nhöng cuõng ñeàu nhìn chung moät quan ñieåm, ñoù laø xaây döïng vaø baûo veä toå quoác thaân yeâu. Coù cuøng laøm ñöôïc nhö vaäy thì Nöôùc môùi vinh – Ñaïo môùi saùng.
Ngoaøi vieäc hoaèng hoùa ñaïo Trôøi, phoå ñoä vaø cöùu roãi chuùng sanh, lieân giao haønh ñaïo maø tröôùc maét laø vieäc chaån teá xaõ hoäi. Nhö moïi ngöôøi chuùng ta ñeàu bieát ñaát nöôùc ta coøn ngheøo, ñoàng baøo ta hieän nay ôû moät soá tænh ñang gaëp thieân tai baõo luït. Laø ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi cuõng laø ngöôøi Vieät-Nam duø ôû trong hay ngoaøi nöôùc, haõy cuøng nhau vaän ñoäng, ñoùng goùp keû coâng ngöôøi cuûa ñeå kòp thôøi cöùu trôï ñoàng baøo ruoät thòt cuûa chuùng ta trong côn nguy khoù. Beân caïnh ñoù,nhöõng vaán ñeà caàn quan taâm thöôøng xuyeân laø: -Xoùa ñoùi giaûm ngheøo, -Chöõa trò beänh mieãn phí, -Xaây döïng nhaø tình thöông tình nghóa, -Giuùp HS-SV ngheøo vöôït khoù,….Ñoù laø muïc tieâu troïng taâm :”Toát ñôøi – ñeïp Ñaïo” maø cuõng chính laø Söù maïng cuûa ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi trong giai ñoaïn hieän nay.
Tröôùc khi döùt lôøi, chuùng toâi kính chuùc quyù Ñaïi bieåu, quyù Quan khaùch,
quyù Ñaïo taâm nam nöõ töø khaép nôi veà ñaây tham döï buoåi Ñaïi leã Khai Ñaïo ñöôïc nhieàu söùc khoûe, an khang, thaønh ñaït vaø haïnh phuùc. Xin chaân thaønh caûm ôn toaøn theå Quyù vò ñaõ theo baøi noùi chuyeän hoâm nay cuûa chuùng toâi.
Traân troïng kính lôøi chaøo ñaïo ñöùc.
Ngöôøi vieát vaø trình baøy
CHÍ-ÑAÏT (NGUYEÃN-HÖÕU-NHÔN)
</H1>
124-126 Nguyeãn-Cö-Trinh, quận 1 (Ñeä thaát thaäp luïc nieân)
TP.HCM. ÑT : 9.201568 - 7.403168 Coâng-bình Baùc-aùi Töø-bi
----- o O o -----
DIEÃN VAÊN THAM LUAÄN ÑAÏI LEÃ KYÛ NIEÄM
NGAØY KHAI ÑAÏO 23 THAÙNG 08 CANH-THÌN
- Ñeà taøi : SÖÙ MAÏNG CUÛA NGÖÔØI TÍN ÑOÀ ÑAÏO CAO ÑAØI TRONG GIAI ÑOAÏN HIEÄN NAY”
- Thôøi gian : 09 g 30 – 10 g 30 , ngaøy 20-09-2.000
- Thuyeát trình vieân : NGUYEÃN-HÖÕU-NHÔN. Thaùnh danh : CHÍ-ÑAÏT
Kính thöa :
-Quyù vò ñaïi dieän cho Ñaûng-boä, Chính quyeàn, Maët traän, Ban ngaønh, Ñoaøn theå, Baùo Ñaøi caùc caáp.
- Quyù vò ñaïi dieän Thieân phong, Chöùc saéc caùc Hoäi-Thaùnh, Toøa-Thaùnh, Thaùnh thaát, Thaùnh tònh, … trong Ñaïi-Ñaïo Tam-Kyø Phoå-Ñoä.
- Quyù vò ñaïi dieän caùc Toân-giaùo Baïn, caùc Coâng ty, Xn, quyù Thaân haøo Nhaân syõ cuøng caùc Y Vaên Ngheä syõ.
-Quyù Huynh, Tyû, Ñeä, Muoäi vaø chö Ñaïo taâm nam nöõ.
Kính thöa Quyù vò,
Hoâm nay, ngaøy 23-08 naêm Canh-Thìn (Thöù tö, 20-09-2.000) laø moät ngaøy lòch söû troïng ñaïi ñoái vôùi ngöôøi tín ñoà CAO-ÑAØI, ñaùnh daáu Kyû nguyeân naêm thöù 76 cuûa ÑÑTKPÑ, hay noùi khaùc ñi ngaøy maø Ñöùc NGOÏC-HOAØNG THÖÔÏNG-ÑEÁ ñaõ duøng huyeàn cô dieäu buùt giaùng traàn daïy caùc Moân ñoà ñaàu tieân laäp thaønh BAÛN TUYEÂN NGOÂN KHAI ÑAÏO vaø TÔØ TÒCH ÑAÏO (töùc Soå Boä Ñaïo ñaàu tieân goàm 247 ngöôøi maø ñaïi dieän laø 28 vò Tieàn-boái) gôûi Chính quyeàn luùc baáy giôø ñeå KHAI ÑAÏI-ÑAÏO TAM-KYØ PHOÅ-ÑOÄ hay Moái Ñaïo Kyø Ba Ñaïi-aân-xaù.
Ñöôïc söï uûy nhieäm cuûa BAN TOÅ CHÖÙC BUOÅI LEÃ vaø BCQ NTTT, chuùng toâi traân troïng xin gôûi ñeán toaøn theå quyù Ñaïi bieåu, quyù Quan khaùch veà döï Hoäi nghò hoâm nay lôøi chaøo kính meán vaø noàng nhieät nhaát.
Ngaøy Leã Khai Ñaïo 23-08 Al hoâm nay chính laø ngaøy Teát cuûa Ñaøn con aùo traéng noùi rieâng vaø vôùi söï hoøa nhaäp cuûa toaøn theå Quyù vò noùi chung trong baàu khoâng khí vui töôi , haïnh phuùc cuûa Ngaøy Hoäi Lôùn . Cho pheùp chuùng toâi ñöôïc hieán thænh ñeán Hoäi nghò baøi noùi chuyeän coù nhan ñeà laø :
“SÖÙ MAÏNG CUÛA NGÖÔØI TÍN ÑOÀ ÑAÏO CAO-ÑAØI
TRONG GIAI ÑOAÏN HIEÄN NAY”
Vôùi trình ñoä kieán thöùc coøn sô thieån, naêng löïc coøn haïn cheá. Chaéc haún chuùng toâi seõ khoâng traùnh khoûi nhöõng khuyeát ñieåm vaø sô suaát. Kính mong ñöôïc toaøn theå chö Quyù vò nieäm tình löôïng thöù.
I. PHAÀN DAÃN NHAÄP :
Muoán hieåu roõ söù maïng cuûa ngöôøi tín ñoà Ñaïo CAO-ÑAØI nhö theá naøo. Chuùng ta haõy cuøng nhau tìm hieåu neàn Ñaïo aáy xuaát phaùt töø ñaâu, Giaùo chuû laø ai, Toân chæ Muïc ñích laø gì, Kinh keä vaø Luaät leä goàm coù nhöõng loaïi naøo, v.v… ?
Ñeå laøm saùng toû nhöõng vaán ñeà vöøa neâu treân, chuùng ta haõy cuøng nhau laàn löôït phaân tích töøng haïn muïc vaø giaûi quyeát moät caùch voâ tö,khaùch quan muïc tieâu troïng taâm cuûa ñeà taøi naày.
II. PHAÀN PHAÂN TÍCH :
1. KHAÙI NIEÄM VEÀ NGÖÔN KYØ: Ngöôn kyø hay thôøi kyø, laø moät khoaûng thôøi gian nhaát ñònh. Theo Thaùnh giaùo CAO-ÑAØI coù 3 ngöôn kyø.
1.1. NHAÁT KYØ : Hay Thöôïng ngöôn, coøn goïi laø ngöôn taïo laäp. ÔÛ giai kyø naày ñôøi soáng con ngöôøi raát ñôn sô, moäc maïc;taùnh tình raát hoàn nhieân nhaân haäu. Thôøi kyø coå ñaïi aáy coù TAM-GIAÙO COÅ NGUYEÂN laø Ñöùc A-DI-ÑAØ PHAÄT,Ñöùc THAÙI-THÖÔÏNG ÑAÏO-TOÅ vaø Ñöùc PHUÏC-HY ÑEÁ-QUAÂN ñoàng thay maët caùc Ñaáng Giaùc-ngoä luùc baáy giôø daïy daân caùch sinh hoaït trong cuoäc soáng, vaø khai môû Cô Daân sanh.
1.2. NHÒ KYØ : Hay Trung ngöôn, coøn goïi laø ngöôn tranh ñaáu hay ngöôn phaùt trieån. Thôøi kyø naày, con ngöôøi ñaõ phaân bieät toát xaáu, cao thaáp,…neân ñôøi soáng vaên hoùa xaõ hoäi baét ñaàu phaùt trieån vaø tieán boä nhieàu maët beân caïnh vieäc naãy sinh ra söï tranh quyeàn, ñoaït lôïi. Vì vaäy TAM-GIAÙO TOÅ SÖ laø Ñöùc PHAÄT THÍCH-CA, Ñöùc LAÕO-TÖÛ, Ñöùc KHOÅNG-TÖÛ vaø tieáp sau ñoù laø Ñöùc CHUÙA JEÙSUS ñoàøng ñaïi dieän caùc Ñaáng Minh-trieát laâm phaøm daïy daân laáy luaân thöôøng ñaïo lyù laøm neàn taûng vaø khai môû Cô Daân trí.
1.3. TAM KYØ : Hay Haï ngöôn, coøn goïi laø ngöôn taän dieät hay ngöôn maït phaùp. Giai kyø naày, con ngöôøi ñaõ vöôït haún leân ñænh cao cuûa trí tueä maø troïng taâm laø khoa hoïc, kyõ thuaät hieän ñaïi phuïc vuï cho nhu caàu vaät chaát cuûa con ngöôøi neân hoï ñaõ gay gaét chaïy theo xu höôùng danh-lôïi-tình-quyeàn boû queân ñaïo-ñöùc, nhaân-nghóa. Vì vaäy, ÑÑTKPÑ môùi khai saùng ñeå taän ñoä vaïn linh sanh chuùng, coù TAM-TRAÁN OAI-NGHIEÂM laø Ñöùc QUAN-AÂM BOÀ-TAÙT, Ñöùc THAÙI-BAÏCH KIM-TINH, Ñöùc QUAN-THAÙNH ÑEÁ-QUAÂN cuøng Ñöùc DI-LAÏC THIEÂN-TOÂN vaâng leänh Ñöùc CAO-ÑAØI THÖÔÏNG-ÑEÁ duøng huyeàn cô dieäu buùt giaùng traàn daïy con ngöôøi trôû laïi thuaàn löông ñaïo-ñöùc haàu taïo laäp moät theá giôùi ñaïi ñoàng taïi theá gian, ñöôïc goïi laø Minh-Ñöùc Taân-Daân, hay Cô Daân ñöùc vaäy.
2. XUAÁT PHAÙT ÑIEÅM CUÛA ÑAÏO CAO-ÑAØI : Söï chaøo ñôøi cuûa moät taân toân giaùo meänh danh laø ÑÑTKPÑ laø do Thieân-yù vaø ñöôïc chöùng minh baèng caùc lôøi tieân tri qua söû lieäu,kinh saùch,di-tích,…ñaõ coù töø ngaøn xöa nhö
2.1. Treân ñaàu Ngoâi thaùp coå ôû kinh ñoâ Lhassa coù haøng chöõ tieáng Taây-Taïng ñöôïc dòch sang tieáng Anh roài sang tieáng Vieät laø ÑÑTKPÑ töø maáy ngaøn naêm tröôùc.
2.2. Trong quyeån Giaùc-Meâ-Ca coù caâu :
“Höõu duyeân môùi gaëp TAM-KYØ PHOÅ-ÑOÄ”
2.3. Bìa Kinh Phaät-Toâng Nguyeân-Lyù cuûa Ñaïo Minh-Sö, vaøo naêm 1650, coù ñoâi lieãn :
“CAO nhö Baéc khuyeát nhôn chieâm ngöôõng,
ÑAØI taïi Nam phöông Ñaïo thoáng truyeàn.”
2.4. Theo Thanh-Tònh Kinh coù vieát :
“Höõu di tích coâng vieân quaû maõn laõnh ñaïo ñôn thô Thieân maïng phöông khaû truyeàn ÑÑTKPÑ.”
2.5. Trong quyeån Clef des Oracles ,coù ghi :
“Du CAO-DAI, la nouvelle foi luira comme la pleine lune.”
hay “Maïng höõu CAO-ÑAØI minh nguyeät chieáu.”
2.6. Trong quyeån AÁu hoïc taàm nguyeân, coù caâu :
“Ñaàu thöôïng vieát CAO-ÑAØI.” Hay
“CAO-DAI se trouve sur la teâte au niveau de la tonsure.”
2.7. Trong Kinh Nhöït tuïng cuûa Phaùi Minh-Sö, do cuï Traàn-Cao-Vaân bieân soaïn coù caâu :
“Con caàu Phaät Toå Nhö-Lai,
Con caàu cho thaáu CAO-ÑAØI TIEÂN-OÂNG.”
2.8. Vaø coøn raát nhieàu taøi lieäu quyù baùu nöõa.Ñaëc bieät laø trong quyeån Kyû-yeáu hoäi thaûo khoa hoïc veà Di-saûn vaên-hoùa ñôøi Traàn vaø Höng-Ñaïo-Vöông Traàn-Quoác-Tuaán, ngaøy 8,9-9-1995 cuûa taùc giaû Traàn-Quang-Khanh, coù ñoaïn :
“……..vieäc thaêm doø khu vöïc thaùi aáp CAO-ÑAØI cuûa Thöôïng töôùng Thaùi-sö Traàn-quang-Khaûi…………..” ñaõ nhaéc ñeán Hoàng danh CAO-ÑAØI töø theá kyû thöù 13. Hoaëc ôû thaønh phoá Nha-Trang coù ñöôøng phoá CAO-ÑAØI töø luùc naøo ?!? Hay Thaùnh thi daïy Ñaïo cuûa cuï Thuû-Khoa-Huaân vaøo naêm 1913 coù caâu : “Muïc ñoã CAO-ÑAØI traùng chí thaân.”, v.v…
Vaø phaûi ñôïi maõi ñeán naêm 1919 (Kyû-Muøi) taïi tænh lî Taân-an, ngöôøi ñaàu tieân vaø tröïc tieáp nghe Hoàng danh Ñöùc CAO-ÑAØI laø Ngaøi NGOÂ-VAÊN-CHIEÂU, coù caâu :
“CAO-ÑAØI öùng hoùa theo loøng chuùng sanh.
Ñoá ai hieåu ñöôïc caùi danh CAO-ÑAØI ?!?”
Vaøo naêm 1920, taïi tænh lî Haø-Tieân, Ñöùc Ngoâ nghe danh xöng aáy laàn thöù hai cuøng caùc vò ÑÖÙC, SÖÏ, DIEÂU :
Ï “CAO-ÑAØI minh nguyeät NGOÂ-VAÊN-CHIEÂU,”
Ba naêm lieân tieáp(Kyû-Muøi, Canh-Thaân, Taân-Daäu), vaøo ñaàu naêm 1921, taïi Döông-Ñoâng, Phuù-Quoác, laàn thöù ba Ñöùc Ngoâ laïi ñöôïc nghe ñaïi-danh-töø CAO-ÑAØI trong caâu :
“CAO-ÑAØI TIEÂN-OÂNG ÑAÏI-BOÀ-TAÙT MA-HA-TAÙT”
vaø daïy Ngaøi goïi Tieân-OÂng baèng THAÀY sau hai laàn thaáy ñöôïc THIEÂN-NHAÕN (1921, Taân-Daäu) vaø Caûnh BOÀNG-LAI (1924, Giaùp-Tyù) laø bieåu töôïng cho söï thôø phöôïng cuûa moïi tín höõu CAO-ÑAØI vaø cuûa toaøn taát caùc Hoäi-Thaùnh, Thaùnh-sôû trong ÑÑTKPÑ.
Ñeán ngaøy Raèm thaùng 8 Aát-Söûu(1925), cuõng taïi Phuù-Quoác, Chi Ñaïo MINH-THIEÄN ñaõ ñöôïc Ñöùc QUAN-THAÙNH ÑEÁ-QUAÂN giaùng daïy :
“…. Kyø naày laäp Ñaïo, Ñöùc CHÍ-TOÂN THÖÔÏNG-ÑEÁ taù danh CAO-ÑAØI laø trieäu chöùng ñeå laïi muoân ñôøi roi truyeàn trong VN….chuùng sanh khaù nhôù : “CAO vi Caøn, Caøn vi Thieân; ÑAØI vi Khaûm, Khaûm vi Thuûy” töùc laø Queû Thieân-Thuûy tuïng.
Cuoái naêm Aát-Söûu(1925), Vò AAÊAÂ môùi daïy ba cuï CAO-QUYØNH-CÖ, PHAÏM-COÂNG-TAÉC vaø CAO-HOAØI-SANG muoán thoâng coâng vôùi Voâ-Hình ñöôïc nhanh nheïn hôn thì phaûi thay vieäc xaây baøn baèng caùch söû duïng ngoïc cô vaø ñeán Teát Döông-lòch, ngaøy 01-01-1926, ba cuï môùi bieát Vò AAÊAÂ aáy laø OÂng Trôøi, chính laø Ñöùc CAO-ÑAØI THÖÔÏNG-ÑE.Á
Vaø cuoái thaùng Gieâng naêm 1926, cuï VÖÔNG-QUAN-KYØ cuõng ñöôïc nghe Danh töø Thieâng-lieâng aáy qua baøi thi daïy Ñaïo :
“CAO maáy vaàng maây loá maët trôøi,
ÑAØI sen vui nôõ nhaùnh boâng töôi.
----------------------------------------”
3. BAÛN TUYEÂN-NGOÂN KHAI ÑAÏO VAØ TÔØ TÒCH ÑAÏO :
3.1. DIEÃN BIEÁN TRÖÔÙC NGAØY 23-08 NAÊM BÍNH-DAÀN : Ngaøy 15-08 Bính-Daàn, Ñöùc CHÍ-TOÂN daïy hai vò Thöôïng-Ñaàu-sö LEÂ-VAÊN-TRUNG vaø Ngoïc-Ñaàu-sö LEÂ-VAÊN-LÒCH hoäi Chö ñaïo taâm laøm ñôn xin Khai Ñaïo; tröôùc khi gôûi ñeán Chính phuû Lang-sa phaûi daâng leân cho THAÀY xem xeùt vaø pheâ duyeät. Tu maø che daáu maõi thì bieát chöøng naøo môùi ñem Moái Ñaïo Trôøi ñeå truyeàn baù phoå ñoä chuùng sanh.
3.2. BAÛN TUYEÂN-NGOÂN KHAI-ÑAÏO : Thöïc chaát caùc Tieàn boái luùc baáy giôø khoâng coù laøm ñôn xin pheùp(une requeâte) Khai Ñaïo maø chæ laø moät Baûn Tuyeân-Ngoân(une deùclaration). Thôøi gian caùc Moân ñoà ñaàu tieân soaïn thaûo Baûn Tuyeân-Ngoân Khai Ñaïo baét ñaàu töø ngaøy 23 ñeán 29-08 Bính Daàn, taïi nhaø cuï NGUYEÃN-VAÊN-TÖÔØNG, heûm ñöôøng Gallieùni vaø taïi Thaùnh thaát CAÀU-KHO voán laø tö gia cuûa cuï ÑOAØN-VAÊN-BAÛN soá 38-40-42 Geùneùral Leman, Saøi-goøn, vaø ñuùng giôø Tyù, ngaøy 23-08 Bính-Daàn(thöù tö, 29-09-1926) ñöôïc goïi laø NGAØY KHAI ÑAÏI ÑAÏO TAM KYØ PHOÅ ÑOÄ. Trong Baûn Tuyeân Ngoân naày coù ñoaïn ñaõ xaùc ñònh :
“...Nhöõng ngöôøi kyù teân döôùi ñaây haân haïnh tuyeân boá cho oâng bieát laø chuùng toâi seõ truyeøân baù cho toaøn theå nhôn loaïi Giaùo-lyù Thieâng-lieâng naày…”
Baûn Tuyeân-Ngoân Khai Ñaïo ñaõ hoaøn chænh vaø hoâm sau töùc ngaøy 01-09 Bính-Daàn, hai vò Ñaàu-sö LEÂ-VAÊN-TRUNG vaø LEÂ-VAÊN-LÒCH ñaõ ñeán gaëp Thoáng-ñoác Nam-kyø LEFOL ñeå trình gôûi Vaên kieän Khai Ñaïo ñeà ngaøy 07-10-1926 ñöôïc toaøn Ñaïo goïi laø NGAØY KHAI-TÒCH-ÑAÏO.
3.3. TÔØ KHAI-TÒCH-ÑAÏO: Laø SOÅ BOÄ ÑAÏO ÑAÀU TIEÂN cuûa ÑÑTKPÑ, goàm 247
vò moân ñoà maø ñaïi dieän laø 28 vò Tieàn-boái Khai Ñaïo ñöùng ñôn vaø kyù teân treân Vaên kieän Khai Ñaïo, coù danh saùch sau : (Xin vui long xem lai trang 5)
Toùm laïi, Baûn Tuyeân-Ngoân Khai-Ñaïo vaø Tôø Tòch-Ñaïo chính laø Vaên kieän phaùp-lyù theá Ñaïo, laø böôùc ngoaëc lòch-söû ñaõ keát thuùc thôøi kyø tieàm aån cuûa Ñaïo CAO-ÑAØI. Ngaøy Khai-Ñaïo 23-08 hoâm nay ñaõ ñi vaøo lòch söû vaên-minh nhaân loaïi, moät chöùng nhaân cuûa cuoäc ñôøi, moät xaùc nhaän cuûa moät vaên kieän theá gian ñaõ ñöôïc ghi nhaän. Chính giôø phuùt aáy, moät ñoäng löïc ñaõ thuùc ñaåy tieán ñeán coâng cuoäc hoaèng khai phoå ñoä Moái Ñaïo Trôøi khaép Nam-kyø luïc tænh, laø tieàn ñeà cuûa thaønh quaû myõ maõn vaø vyõ ñaïi chöa töøng coù trong caùc leã hoäi, keå caû ngaøy Leã Quoác-Khaùnh 14-07 cuûa Phaùp ñöôïc toå chöùc taïi VN luùc baáy giôø. Ñoù chính laø ngaøy 15 thaùng 10 Bính-Daàn(19-11-1926) ñöôïc toaøn Ñaïo goïi laø ngaøy Ñaïi leã KHAI-MINH ÑAÏI-ÑAÏO vaäy.
4. GIAÙO CHUÛ VAØ SÖÏ THÔØ PHÖÔÏNG :
4.1. Giaùo chuû cuûa Ñaïi-Ñaïo Tam-Kyø Phoå-Ñoä : Laø Ñöùc NGOÏC-HOAØNG THÖÔÏNG-ÑEÁ taù danh CAO-ÑAØI TIEÂN-OÂNG ÑAÏI-BOÀ-TAÙT MA-HA-TAÙT, laø moät Ñaáng Voâ-hình, khoâng coù xaùc phaøm; coøn goïi laø Ñaáng Taïo-Hoùa..
4.2. Söï thôø phöôïng cuûa Ñaïo CAO-ÑAØI :
a) Ñieän thôø Ñöùc CHÍ-TOÂN: Thôø Thaùnh töôïng THIEÂN-NHAÕN töôïng tröng cho Ñöùc CAO-ÑAØI THÖÔÏNG-ÑEÁ, coù Nhöït-Nguyeät-Tinh, Tam-Giaùo, Tam-Traán, Nguõ-Chi.
b) Ñieän thôø Ñöùc PHAÄT-MAÃU: Thôø Ñöùc DIEÂU-TRÌ KIM-MAÃU, cuõng laø moät Ñaáng Voâ-hình, khoâng coù xaùc phaøm ñöôïc bieåu baèng moät voøng troøn goïi laø voøng Voâ-Cöïc vaø Cöûu-Vò Phaät-Nöông.
5. TOÂN-CHÆ - MUÏC-ÑÍCH :
5.1. Toân-chæ : Tam-giaùo qui nguyeân – Nguõ-chi hieäp nhöùt hay Vaïn giaùo nhaát lyù (Vaïn thuø qui nhaát boån). Thöïc hieän :-Coâng-bình.-Baùc-aùi.-Töø-bi.
5.2. Muïc-Ñích :
-Taän ñoä, cöùu roãi vaø phuïng söï nhôn loaïi veà caû hai maët Theå xaùc
(Höõu hình) vaø Linh hoàn (Voâ hình) cuûa ngöôøi soáng laãn keû cheát.
-Höôùng daãn nhôn sanh tu hoïc vaø laøm vieäc theo Phaùp-Chaùnh-Truyeàn Taân-Luaät cuûa ÑÑTKPDvaø Phaùp-luaät cuûa Nhaø nöôùc hieän haønh ñeå cuøng tieán ñeán Chaân-Thieän-Myõ.
6. KINH ÑIEÅN – LUAÄT LEÄ :
6.1. Kinh ñieån : Goàm coù caùc quyeån Thaùnh kinh, Ñaïo söû caên baûn nhaát nhö : -Thaùnh ngoân hieäp tuyeån (1,2), Ñaïi-Ñaïo caên nguyeân, Höông-Hieáu Ñaïo söû, Ñaïi-thöøa Chôn-giaùo,…vaø Kinh Thieân-Ñaïo, Kinh Theá-Ñaïo:
a) Kinh Thieân-Ñaïo : Goàm nhöõng baøi kinh xöng tuïng coâng Ñöùc Thöôïng-Ñeá vaø Chö Phaät-Tieân-Thaùnh-Thaàn.
b) Kinh Theá-Ñaïo : Goàm nhöõng baøi kinh Quan-Hoân-Tang-Teá söï trong thaân baèng quyeán thuoäc cuûa chö Ñaïo-höõu.
6.2. Luaät leä : Taát caû caùc Hoäi-Thaùnh, Toøa-Thaùnh, Thaùnh-thaát, Thaùnh-tònh,… vaø moïi tín höõu trong ÑÑTKPÑ ñeàu phaûi caên cöù vaø coâng nhaän PHAÙP-CHAÙNH-TRUYEÀN vaø TAÂN-LUAÄT laøm neàn taûng, laø noàng coát ñeå xaây döïng moät heä thoáng haønh chaùnh Ñaïo cuûa Thaùnh-sôû vaø cuûa caù nhaân mình. Phaùp-Chaùnh-Truyeàn laø Hieán-phaùp cuûa Ñaïo CAO-ÑAØI, laø moät heä thoáng phaùp-luaät cuûa Giaùo-hoäi coù giaùo quyeàn, giaùo phaåm (Cöûu-Truøng-Ñaøi coù Giaùo-Toâng laø ngoâi vò cao nhaát vôùi Tam-thöøa Cöûu-phaåm, Hieäp-Thieân-Ñaøi coù 3 vò Hoä-phaùp, Thöôïng-phaåm, Thöôïng-sanh laø ngoâi vò cao nhaát, keá ñeán laø Thaäp nhò thôøi quaân,…. Coøn Taân-luaät goàm coù: Ñaïo luaät (Troïng taâm laø Nguõ giôùi caám, Töù ñaïi ñieàu qui,… ), Theá luaät (Goàm caùc qui taéc veà Quan-hoân-tang-teá daïy tín ñoà gìn giöõ nhöõng caên baûn, Nam thì Tam-cang Nguõ-thöôøng; coøn Nöõ thì Tam-tuøng Töù-ñöùc) vaø Ñaïo-quy cuûaTònh, Thaát aáy. Toùm laïi, Phaùp-Chaùnh-Truyeàn vaø Taân-Luaät laø Hieán-phaùp ÑÑTKPÑ, Vaên kieän aáy coù theå hieäu chænh vaø boå sung caùc ñieàu khoaûn nhaát ñònh cho phuø hôïp theo trình ñoä daân trí cuûa xaõ hoäi.
Vaäy, muoán laøm troøn söù maïng cuûa ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi, moïi ngöôøi chuùng ta phaûi tìm hieåu moät caùch töôøng taän caùc tieâu ñieåm vöøa neâu treân vaø bieán noù töø lyù thuyeát thaønh haønh ñoäng cuï theå,thieát thöïc giuùp ích cho cuoäc soáng, cho coäng ñoàng xaõ hoäi loaøi ngöôøi, duø chuùng ta tu hoïc vaø haønh ñaïo ôû baát kyø Hoäi-Thaùnh, Toøa-Thaùnh, Thaùnh-thaát, Thaùnh-tònh naøo trong ÑÑTKPÑ hay baát cöù moät toân giaùo naøo, moät daân toäc naøo treân theá giôùi ngay caû daân toäc Roàng Tieân cuûa chuùng ta cuõng phaûi ñoàng chaáp nhaän:
Thuyeát :“Nhaäp theá haønh ñaïo” cuûa Ñöùc KHOÅNG-PHU-TÖÛ coù nghóa laø ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi chuùng ta phaûi maïnh daïn böôùc vaøo cô ñôøi, tham gia vieäc nöôùc, vieäc xaõ hoäi ñeå giuùp ñoàng baøo ta thoaùt caûnh ñoùi ngheøo vaø cao caû hôn nöõa laø yù thöùc phuïng söï nhaân loaïi treân haønh tinh naày maø Ñöùc NGOÏC-HOAØNG THÖÔÏNG-ÑEÁ ñaõ daïy :
“Caùc con laø daân toäc Vieät cuõng nhö caùc daân toäc khaùc sanh tröôûng taïi quaû ñòa caàu naày. Tình thöông Taïo-hoùa cuõng ban ñoàng cho caùc con cuõng nhö caùc con khaùc, nhöng daân toäc caùc con ñaõ ñau khoå quaù nhieàu, non soâng toå quoác caùc con ñaõ bò daøy xeùo laâu ñôøi,nhöng caùc con ñöôïc troäi hôn chuùng veà ñöùc tin, veà ñaïo ñöùc, ngöôõng moä THÖÔÏNG-ÑEÁ vaø caùc Ñaáng Troïn Laønh.TÌNH THÖÔNG CAÙC CON KHOÂNG THIEÁU, LOØNG HIEÁU HOØA CAÙC CON COÙ THÖØA, DO ÑOÙ DAÂN TOÄC CAÙC CON MÔÙI HAÏNH NGOÄ ÑÑTKPÑ. …..”
Vaø Ñöùc CHÍ-TOÂN ñaõ nhaán maïnh :
“Chæ coù gioáng daân naày môùi cöùu ñoùi vaïn linh trong thôøi kyø maït kieáp maø tröôùc tieân laø cöùu daân toäc caùc con.”
Nhöng neáu ñoùi khaùt, reùt laïnh chuùng ta cho löông thöïc ñeå aên, giuùp aùo quaàn ñeå maëc thì chæ laø vaán naïn giaûi quyeát nhaát thôøi töùc laø caùi ngoïn, coøn caùi goác chính laø söï giaùo duïc veà ñaïo ñöùc, veà vaên hoùa; coù hoïc taäp con ngöôøi seõ gìn giöõ ñöôïc luaân thöôøng ñaïo lyù vaø coù ngheà nghieäp oån ñònh thì xaõ hoäi môùi laønh maïnh, quoác gia seõ ñöôïc vaên minh vaø giaøu ñeïp.
Neáùu chuùng ta chæ giaûi quyeát coâng ñoaïn ñaàu nghóa laø thöïc thi loøng baùc aùi, söï thöông yeâu ñôn thuaàn thì chæ coù vuoát ñuoâi(ñaàu ra), maø khoâng giaûi quyeát ñeán taän goác(ñaàu vaøo)thì coù theå bò phaûn taùc duïng hoaëc seõ gaëp haäu quaû xaáu. Do ñoù, Ñöùc QUAN-THEÁ-AÂM BOÀ-TAÙT coù daïy :
“Ñem tieàn cuûa, thöïc phaåm nuoâi döôõng ñaùm coâ nhi baïc phöôùc qua khoûi luùc ñoùi raùch laø ñieàu phöôùc thieän, nhöng khoâng ñem ñaïo lyù daïy doã daãn daét chuùng trôû neân ngöôøi löông thieän giuùp ích cho Ñaïo hoaëc cho ñôøi thì chöa chaéc gì vieäc phöôùc thieän aáy ñöôïc toaøn thieän, toaøn myõ, neáu chuùng noù lôùn leân laøm theo sôû thích maát daïy ñeå trôû ra haøng du thuû du thöïc, troäm cöôùp.
Nhö vaäy, vieäc ñem Ñaïo giuùp ñôøi hay cöùu ñôøi khoâng nhöõng chæ coù phieán dieän vaät chaát hoaëc söùc löïc maø phaûi caàn ñeán giaùo duïc tinh thaàn ôû noäi taâm môùi laø quí giaù.”
Qua huaán töø cuûa Ñöùc CHÍ-TOÂN, tieáp ñeán laø lôøi daïy cuûa Ñöùc QUAN-THEÁ-AÂM BOÀ-TAÙT ñaõ khaúng ñònh cho chuùng ta coù quyeàn töï haøo raèng chæ coù daân toäc ROÀNG-TIEÂN dieãm phuùc môùi haïnh ngoä ñöôïc ÑÑTKPÑ vaø cöùu vaïn linh trong kyø ba Ñaïi-aân-xaù maø tröôùc tieân laø phaûi töï cöùu laáy daân toäc cuûa mình.
Vaäy hôõi ai laø ngöôøi tín ñoà CAO-ÑAØI maø cuõng laø moät coâng daân VN suy nghó gì veà traùch nhieäm voâ cuøng troïng ñaïi maø Ñaáng CHA TRÔØI ñaõ giao phoù ?
Haèng ngaøy quyø tröôùc Thieân baøn, ngöôøi tín ñoà CAO-ÑAØI ñeàu ñoïc thuoäc loøng baøi kinh cuùng töù thôøi khôûi ñaàu baèng caâu :
“Ñaïo goác bôûi loøng thaønh tín hieäp.”
Tröôùc heát, chuùng ta haõy cuøng nhau tìm hieåu veà yù nghóa cuûa chöõ Ñaïo. Theo nghóa ñen, Ñaïo laø con ñöôøng, maø con ñöôøng ñöôïc khai hoùa töùc laø con ñöôøng saùng ñeå trôû veà hieäp nhaát cuøng THÖÔÏNG-ÑEÁ.
Theo nghóa boùng, Ñaïo laø moät toång theå bao la voâ taän, khoâng coù giôùi haïn cuûa khoâng gian laãn thôøi gian maø Ñaïo cuõng laø moät vaät theå sieâu vi khoâng coøn vaät naøo nhoû hôn nöõa vaø noù ñöôïc theå hieän qua caùc töø ngöõ, nhö :
Ñaïo-lyù, Ñaïo-phaùp, Ñaïo-ñöùc, Ñaïo-haïnh, Ñaïo-luaät, Ñaïo-lònh, … hay laõnh ñaïo, haønh ñaïo, thaønh ñaïo, …vaø chöõ Ñaïo khoâng theå naøo ñònh nghóa roõ raøng ñöôïc baèng ngoân töø maø chæ taïm möôïn ngoân töø ñeå dieãn taû.
Nguyeân khôûi, Ñaïo khoâng coù gì caû, bôûi caùi khoâng maø thaønh ra caùi coù, roài caùi coù ñoù môùi taïo thaønh ra vaïn vaät, nghóa laø tröôùc heát laø khoâng , roài töï nhieân thaønh ra moät vaät theå Ñoäc nhaát trong khoaûng khoâng gian, do vaät Ñoäc nhaát aáy maø sanh ra vaïn vaät trong vuõ truï. Vaät Ñoäc nhaát aáy khoâng bieát goïi laø gì, taïm ñaët teân noù laø ÑAÏO.
Theo quyeån Ñaïo-hoïc AÙ-Ñoâng, Ñaïo laø coäi nguoàn cuûa vuõ truï, vaø lyù Ñoäc nhaát töùc laø Khí Hö-voâ cuûa Thaùi-Cöïc.
Chuùng ta ñaõ taïm hieåu chöõ Ñaïo nhö ôû phaàn treân, coøn söù maïng cuûa ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi phaûi laøm gì ?
Vaäy moïi tín höõu ÑÑTKPÑ caàn phaûi coù taám loøng chaân thaät theo Ñöùc Maïnh-Töû daïy ñoù laø:”…Thaønh yù,Chaùnh taâm.”, veïn gìn chöõ tín trong Nguõ ñöùc maø Ñöùc Khoång-Töû ñeå laïi vaø chuùng ta luoân ghi nhôù lôøi daïy cuûa ngöôøi xöa :
“Moät caây laøm chaúng neân non,
Ba caây chuïm laïi neân hoøn nuùi cao.”
Ñoù chính laø söï hoøa hieäp, söï ñoaøn keát, maø ñoaøn keát laø taïo neân söùc maïnh, coù ñöôïc söùc maïnh thì vieäc gì maø chaúng thaønh coâng.
Vaø ñeán khi gaàn maõn thôøi kinh cuùng thôøi thì ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi luoân ñoïc baøi Nguõ-nguyeän :
1) NHÖÙT NGUYEÄN ÑAÏI-ÑAÏO HOAÈNG KHAI : Muoán Ñaïi-Ñaïo ñöôïc hoaèng khai thì töø ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi ñeán haøng höôùng ñaïo hay laõnh ñaïo caùc Thaùnh-sôû phaûi cô baûn hoäi ñuû : -Loøng chôn chaùnh, -Söï tín nhieäm, -Vaø tö töôûng phaûi ñaïi ñoàng,… môùi coù theå truyeàn thoâng giaùo-lyù Ñaïo Trôøi khaép moïi nôi treân theá giôùi.
Ñaïo Cao-Ñaøi töø tröôùc naêm 1975 coù khoaûng 34 heä phaùi(Giaùo-hoäi, Hoäi-Thaùnh, Cô-quan,…)nhöng naêng löïc hoaït ñoäng Ñaïo söï khoâng ñoàng boä, moãi nôi moät kieåu caùch hoaëc theo cuïc boä cuûa ñòa phöông mình. Sau ngaøy thoáng nhaát ñaát nöôùc ñeán nay, Chính-phuû nöôùc CHXHCNVN ñaõ coâng nhaän phaùp-nhaân chín(9) Hoäi-Thaùnh vaø Chính quyeàn caùc tænh, thaønh coâng nhaän moät soá Thaùnh-sôû ñoäc laäp. Ñaây laø giai ñoaïn ñaàu ñeå kieän toaøn Hoäi-Thaùnh neân söï hoaèng-döông Chaùnh-phaùp Cao-Ñaøi coøn nhieàu haïn cheá. Nhöõng nhaø laõnh ñaïo heä phaùi cuûa mình xin haõy nhìn thaúng vaøo thöïc traïng Giaùo-hoäi cuûa mình ñeå laøm sao môû roäng voøng tay trìu meán, môû roäng tình thöông yeâu thaät söï. Laøm sao baèng maët seõ trôû neân baèng loøng, ñoàng moân ñoàng ñaïo phaûi ñöôïc xem troïng hôn anh em ruoät thòt, vì tình nghóa ñeä huynh chung Moái Ñaïo Trôøi töùc laø cuøng lyù töôûng phuïng söï vaïn linh sanh chuùng, cuøng coâng nhaän Thöôïng-Ñeá laø Cha chung cuûa nhaân loaïi vaø CAO-ÑAØI laø Ñaïo cuûa TRÔØI, khoâng phaûi cuûa Giaùo-chuû höõu-hình nhö ôû caùc Chi phaùi, caùc Toân-giaùo ñaõ coù töø tröôùc.
Coù nhaän thöùc ñöôïc vaán-ñeà troïng ñaïi nhö vaäy thì ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi môùi hoaèng-khai ñöôïc Ñaïi-Ñaïo.
2) NHÌ NGUYEÄN PHOÅ-ÑOÄ CHUÙNG SANH : Muoán phoå ñoä chuùng sanh thì phaûi hieåu roõ Toân-chæ, Muïc-ñích cuûa ÑÑTKPÑ. Nhö phaàn treân ñaõ noùi :”Vaïn giaùo nhaát lyù” thì phaïm vi hoaït ñoäng cuûa Ñaïo Cao-Ñaøi raát saâu roäng, ña daïng vôùi nhieàu hình thöùc vaø nhieàu laõnh vöïc, khoâng phaûi chæ phoå ñoä, cöùu roãi phaàn hoàn laãn xaùc cho rieâng ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi trong phaïm vi haïn heïp maø chung cho caû vaïn linh, khoâng phaân bieät maøu da, saéc toäc hay toân giaùo maø moïi ngöôøi treân haønh tinh naày ñeàu ñöôïc bình ñaúng ngang nhau. Ñoù laø phaûi thöïc hieän cho baèng ñöôïc toân-chæ, muïc-ñích cuûa Ñaïo Trôøi.
3) TAM NGUYEÄN XAÙ TOÄI ÑEÄ TÖÛ : THÖÔÏNG-ÑEÁ voán chí coâng voâ tö, hoaøn toaøn khoâng thieân leäch, khoâng vì thöông maø thöôûng, khoâng vì gheùt maø phaït. Ngaøi cho laäp ra luaät Nhôn-quaû, coøn goïi laø luaät Baùo-öùng, laø caùi quy taéc aán ñònh raèng heã nguyeân nhaân nhö theá naøo thì nhaát ñònh coù keát quaû nhö theá aáy, khoâng theå sai chaïy ñöôïc. Con ngöôøi taïo nhaân laønh (duyeân laønh) thì seõ höôûng quaû laønh (nghieäp laønh). Ai taïo nguyeân nhaân döõ (aùc) aét seõ röôùc haäu quaû döõ (xaáu).
Theo lôøi nguyeän naày,ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi töï nhaän mình ñaõ traûi qua nhieàu kieáp vaø kieáp naày taïo nhieàu nghieäp aùc töùc laø gaây ra toäi loãi thì khi nhaäp moân caàu Ñaïo laø luùc baét ñaàu nhaän thöùc ñöôïc ñieàu thieän aùc, toát xaáu neân haèng ngaøy quyø tröôùc Thieân baøn caàu xin THÖÔÏNG-ÑEÁ aân xaù, giaûi tröø daàn oan khieân, nghieäp chöôùng cuûa mình. Vaø neáu muoán ñöôïc THÖÔÏNG-ÑEÁ tha thöù toäi loãi cho mình thì mình phaûi coù taám loøng töø-bi, ñoä-löôïng tha thöù keû khaùc vaø dìu daét hoï trôû laïi ñöôøng ngay neûo chaùnh.
4) TÖÙ NGUYEÄN THIEÂN HAÏ THAÙI BÌNH : Caàu cho thieân haï thaùi bình khoâng chæ rieâng cho daân toäc VN maø cho chung caû nhaân loaïi toaøn caàu. Vì chieán tranh laø ñoàng loõa vôùi toäi aùc, vôùi söï cheát choùc, noãi ñau khoå vaø caûnh bieät ly, vaø cuõng bôûi caùi nhaân xaáu cuûa keû cuoàng voïng, aùc ñoäc, tham taøn, ích kyû ñaõ gieo haäu quaû voâ cuøng khuûng khieáp cho nhaân loaïi. Noù ñaõ ñoái nghòch laïi vôùi hoøa bình, an laïc, tieán boä, bình ñaúng vaø haïnh phuùc.
Muoán cho thieân haï thaùi bình,tröôùc heát moïi ngöôøi caàn phaûi hoïc taäp, tu döôõng laøm sao cho coù ñöôïc 3 ñöùc taùnh :
a. Coâng bình : Laø bieåu hieän söï trung thöïc, chaân chính, phaân bieät
leõ phaûi ñieàu traùi moät caùch bình ñaúng, khoâng nhaát beân troïng - nhaát beân khinh duø ôû thuaän hay nghòch caûnh naøo ñoù. Hay noùi khaùc ñi “Ñieàu gì mình khoâng muoán thì ñöøng laøm vieäc aáy cho ngöôøi.”. Coâng bình töôïng tröng cho ñöùc taùnh cuûa baäc Nho gia.
b. Baùc aùi : Laø môû roäng taám loøng thöông yeâu caû muoân loaøi vaïn vaät; noù coøn haøm chöùa söï ñoä löôïng, khoan dung saün saøng tha thöù cho keû toäi loãi bieát hoái caûi, aên naên. Ngoaøi ra, baùc aùi coøn coù nghóa duøng ngheä thuaät taâm lyù ñeå caûm hoùa hoï trôû neân : “Vong kyû,vò tha” ngaøy caøng phaùt trieån thieän taâm roäng raõi hôn. Baùc aùi laø baûn chaát cuûa Tieân-gia.
c. Töø bi : Laø loøng thöông caûm ñöôïc ñoùn nhaän tröôùc söï ñau khoå cuûa keû khaùc vaø baèng ñuû moïi caùch bieåu loä cho hoï bieát söï caûm thoâng, thaáu hieåu vaø saün saøng chia seû noãi ñau thöông maø nghòch caûnh ñaõ gieo raéc cho hoï. Töø bi coøn coù nghóa laø an uûi, khuyeân nhuû, ñoäng vieân vaø giuùp ñôõ cho ngöôøi hoaïn naïn coù ñuû nghò löïc, nhaãn naïi vaø bình tónh; tröôùc laø hoï töï cöùu laáy mình sau laø giuùp ñôõ keû khaùc ñuùng vôùi caâu :”Töï giaùc - giaùc tha”. Laøm ñöôïc ñieàu aáy chính laø haïnh töø bi cuûa Boà-Taùt vaäy.
5) NGUÕ NGUYEÄN THAÙNH THAÁT AN NINH : Thaùnh thaát ôû ñaây khoâng coù nghóa nhoû heïp cuûa moät ngoâi Thaùnh theå cuûa Ñöùc CHÍ-TOÂN taïi theá gian, maø noù ñöôïc hieåu moät caùch roäng raõi hôn nhö Toøa-Thaùnh, Thaùnh-ñöôøng, Thaùnh-tònh, chuøa töï, nhaø nguyeän,…nôi naøo con ngöôøi höôùng thöôïng vaø phuïng söï theo chaân-thieän-myõ-yù cuûa caùc Ñaáng Thieâng-lieâng laø ngoâi Thaùnh thaát vaäy.
Muoán Thaùnh thaát ñöôïc an ninh, chuùng ta phaûi luoân ñi ñuùng chuû tröông, ñöôøng loái ñaïo ñöùc chaùnh nghóa, töùc laø phaûi thöïc hieän cho ñuùng theo toân chæ, muïc ñích cuûa ÑÑTKPÑ, luoân toân troïng vaø chaáp haønh toát luaät Ñaïo(Phaùp-chaùnh-truyeàn Taân-luaät, Noäi-luaät,…) vaø phaùp-luaät Nhaø nöôùc hieän haønh. Coù laøm ñöôïc vieäc chaùnh ñaùng aáy, chuùng ta môùi töï nhaän mình laø ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi bieát giöõ gìn kyû cöông, neàn neáp, bieát toå chöùc coâng vieäc coù heä thoáng khoa hoïc, nghóa laø khoâng haønh ñoäng lung tung theo töï yù caù bieät cuûa mình khi chöa coù yù kieán chæ ñaïo cuûa Cai quaûn Thaùnh thaát.
Nhö vaäy, moïi ngöôøi chuùng ta khi ñeán truù nguï, tu hoïc hay haønh ñaïo trong Thaùnh thaát phaûi luoân giöõ phaåm haïnh ngöôøi tu, töùc laø nghó thaät, noùi thaät vaø laøm thaät trong tình thöông yeâu, trong ñöùc haùo sanh cuûa Taïo-Hoùa. Ñoù laø chaân lyù, laø leõ phaûi vaø ñoù cuõng laø caùi göông ñeå chuùng ta soi thaáu bieát ñaâu laø chaùnh, ñaâu laø taø.
Ñeå xöùng ñaùng laø ñöùa con ngoan tin yeâu cuûa THÖÔÏNG-ÑE,Á haèng ngaøy chuùng ta tu hoïc, thaûo luaän theo Thaùnh-yù ñeå khai môû roäng Thaùnh-taâm vaø thöïc haønh Thaùnh-söï, saün saøng chaáp nhaän ñieàu toát ñeïp cuûa ngöôøi ñeå laøm baøi hoïc kinh nghieäm quyù baùu cho mình, deïp boû thoùi thöôøng hôøn giaän, gheùt ganh thì töï nhieân :”Phaøm taâm töû – Ñaïo taâm sanh” vaø nhö vaäy thì khaép moïi nôi, moïi Thaùnh thaát ñeàu luoân ñöôïc an ninh.
Vöøa qua, chuùng ta thaáy ñôn sô chæ coù 5 caâu nguyeän trong baøi kinh cuùng töù thôøi cuûa boä kinh Thieân-Ñaïo maø traùch nhieäm cuûa ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi, oâi sao quaù naëng neà !
Ñeán ñaây, ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi caàn phaûi giöõ gìn Nguõ giôùi caám - Töù ñaïi ñieàu qui phaûi xem ñoù laø khuoân vaøng, thöôùc ngoïc treân con ñöôøng haønh ñaïo vaø haõy nhìn thaúng vaøo söï thaät thì ñoù cuõng laø moät vieäc khoù laøm :
a)NGUÕ GIÔÙI CAÁM :
Ø Moät caám saùt sanh. Ñieàu caám naày chuùng ta haõy cuøng nhau thoáng keâ laïi xem gaàn 10 trieäu tín ñoà Cao-Ñaøi ñöôïc bao nhieâu gia ñình khoâng gieát haïi loaøi vaät.
Ø Hai caám troäm cöôùp. Ñieàu naày ña soá boån ñaïo coù theå thöïc hieän ñöôïc, nhöng cuõng coù keû möôïn Ñaïo taïo ñôøi, chieám ñoaït taøi saûn, cuûa caûi cuûa Ñaïo vaø ñôøi laøm cuûa rieâng mình.
Ø Ba caám taø daâm. Ngay trong cöûa Ñaïo cuõng coù keû treâu hoa gheïo nguyeät hoaëc laáy vôï, choàng cuûa ngöôøi.
Ø Boán caám say röôïu. Coù keû lôïi duïng nôi Thaùnh sôû luùc vaéng ngöôøi töï tung, töï taùc aên nhaäu röôïu thòt laøm toån haïi ñeán thanh danh cöûa Ñaïo.
Ø Naêm caám xaûo traù, laùo xöôïc. Boån ñaïo cuõng coù, thaäm chí coù ngöôøi goïi laø thöôïng thöøa taâm phaùp, ôû trong nhaø Thaùnh maø coøn xuyeân taïc, vu khoáng sai söï thaät laøm aûnh höôûng xaáu cho cô Ñaïo.
b) TÖÙ ÑAÏI ÑIEÀU QUI :
¨ Phaûi tuaân theo lôøi daïy cuûa Beà Treân, chaúng hoå chòu cho böïc thaáp hôn ñieàu ñoä, laáy leã hoøa ngöôøi, lôõ laàm phaûi aên naên chòu thieät. Ñieàu naày cho chuùng ta thaáy, khi ngöôøi treû tuoåi goùp yù ñeïp, lôøi hay thì ngöôøi lôùn tuoåi thöôøng coù thaønh kieán cho raèng mình tu haønh laâu naêm, taøi ñöùc ñuû ñaày neân ít khi nghe yù kieán ngöôøi khaùc, thaäm chí coøn ganh tî, hoaëc tìm caùch möu haïi nöõa. Taát nhieân, cuõng coù tröôøng hôïp keû nhoû tuoåi noâng noãi, haùo thaéng laøm xuùc phaïm ñeán Beà Treân.
¨ 2. Chôù khoe taøi, döøng cao ngaïo, queân mình maø laøm neân cho ngöôøi, giuùp ngöôøi neân Ñaïo, ñöøng nhôù cöøu rieâng, chôù che laép ngöôøi hieàn. Khoe taøi, cao ngaïo laø baûn chaát, laø caên beänh maõn tính cuûa nhieàu ngöôøi, nhaát laø nhöõng vò coù chuùt quyeàn haønh laõnh ñaïo ôû caùc Thaùnh sôû. Coøn queân mình maø neân cho ngöôøi, giuùp ngöôøi neân Ñaïo, ñoù laø ñöùc taùnh cuûa baäc chôn tu, haïng ngöôøi naày chöa nhieàu neân caàn phaùt trieån theâm. Vieäc nhôù cöøu rieâng, che laép ngöôøi hieàn ñang laø vaán naïn nhöùc nhoái cho bieát bao nhieâu ngöôøi khoâng hoaëc chöa veà hôïp taùc ôû nhieàu nôi, nhieàu Thaùnh sôû. Leõ ra caàn phaûi môû roäng voøng tay yeâu thöông vaø nhìn chung veà moät quan ñieåm, moät chuû tröông cuûa Ñaáng TÖØ-PHUÏ, daàu nhöõng con chieân coù laïc baày cuõng phaûi khoan dung, tha thöù, ñuøm boïc ñoùn röôùc trôû veà, hoaëc nhöõng con chieân khaùc thieáu taøi, keùm ñöùc, hoáng haùch nhöng laïi ñöôïc naâng ñôõ thì phaûi maïnh daïn giaùo duïc ñeå trôû laïi thuaàn löông ñaïo ñöùc ñeå toaøn taát ñeàu laø nhöõng con chieân ngoan Ñaïo cuûa Ñöùc CHUÙA TRÔØI.
¨ 3.Baïc tieàn xuaát nhaäp phaân minh, ñöøng vay möôïn khoâng traû. Ñieàu thöù ba naày ñöôïc hieåu töø caâu : “ Taøi thöôïng phaân minh ñaïi tröôïng phu” nghóa laø tieàn baïc, taøi saûn, ñoà ñaïc phaûi ñöôïc xuaát nhaäp, chi thu moät caùch minh baïch, roõ raøng, aáy chính laø ngöôøi cao thöôïng. Trong ñôøi soáng kinh teá xaõ hoäi, neáu vieäc mua baùn, kyù gôûi, trao ñoåi, vay traû khoâng giao öôùc cuï theå seõ xaûy ra tình traïng khaùch haøng hoaëc baïn beø trôû neân thuø haän, tình coát nhuïc bò töông taøn. Coøn vieäc vay möôïn thì phaûi traû, traû baèng caùch naày hay baèng caùch khaùc ñeå laøm sao oån thoûa khoâng maát loøng nhau, ñoù laø giöõ gìn chöõ tín trong nguõ thöôøng vaäy.
¨ Tröôùc maët sau löng cuõng ñoàng moät böïc, ñöøng kænh tröôùc roài khi sau. Coù thô raèng :
“Tröôùc maët sau löng vaãn moät loøng,
Ñoù laø quaân töû, baäc Nho phong.
Neáu sai duõng caûm nhìn ngay söûa,
Lôõ traät can tröôøng quyeát chænh xong.”
Trong moái quan heä xaõ hoäi, keå caû vieäc lieân giao haønh ñaïo vôùi caùc Chi phaùi hoaëc vôùi caùc Toân giaùo baïn. Neáu ñöôïc khaùch quan goùp yù xaây döïng mình treân leõ coâng baèng ñeå daàn tieán ñeán chaân-thieän-myõ thì ñoù laø haûo yù, mình neân laéng nghe, hoïc taäp vaø söûa sai(neáu coù), ñöøng vì töï aùi roài tröôùc maët khoâng noùi, sau löng laïi beâu xaáu hoaëc döïng chuyeän vu khoáng ngöôøi coù yù toát vôùi mình laøm maát söùt meõ tình nghóa anh em. Hoaëc baát cöù vieäc gì khi chöa bieát toát xaáu, hay dôõ ñeàu voã tay ca ngôïi, ñieàu aáy seõ laøm cho ngöôøi ñöôïc khen trôû neân chuû quan, cao ngaïo, hoáng haùch nhöng trong thöïc teá naêng löïc cuûa hoï chöa xöùng ñaùng vôùi lôøi khen taëng ñoù. Neáu vieäc thöïc hieän toát ñeïp thì cuõng neân khích leä, bieåu döông.
III. PHAÀN KEÁT LUAÄN : Qua trình baøy ôû phaàn treân cho chuùng ta thaáy raèng söù maïng cuûa ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi thaät laø to lôùn vaø voâ cuøng khoù nhoïc. Khi môùi nhaäp moân caàu Ñaïo, ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi ñaõ ñöôïc hoïc taäp, trau doài, reøn luyeän ñeå coá gaéng thöïc haønh nghieâm tuùc töø nhöõng ñieàu cô baûn trong Taân-luaät, Phaùp-chaùnh-truyeàn, Giaùo-lyù, ñeán Nghi-leã,…maø troïng taâm laø Toân chæ, muïc ñích cuûa ÑÑTKPÑ vaø phaûi laøm sao bieán lyù thuyeát aáy thaønh haønh ñoäng cuï theå, thieát thöïc ñeå giuùp ích cho coäng ñoàng xaõ hoäi, phuïc vuï cho quoác gia daân toäc vaø phuïng söï nhaân loaïi. Laøm ñöôïc ñieàu aáy quaû laø moät coâng vieäc thaät phi thöôøng.
Noùi nhö theá laø ñeå ngöôøi tín höõu Cao-Ñaøi töï soi roïi chính mình, vaø caàn phaûi coù taàm nhìn xa hieåu roäng môùi coù theå xaùc ñònh ñöôïc troïng traùch maø Ôn-Treân ñaõ giao phoù. Töø ñoù, tuøy theo naêng löïc, trình ñoä, tuoåi taùc,…cuûa ngöôøi Ñaïo taâm tín ñoà cuõng nhö haøng Chöùc saéc laõnh ñaïo seõ coáng hieán nhöõng gì cho Ñaïo-phaùp vaø Daân-toäc. Coù hoaøn thaønh traùch nhieäm aáy môùi tieán ñeán phuïng söï cho vaïn linh sanh chuùng ñöôïc.
Ñeå thöïc thi muïc ñích Ñaïo cöùu ñôøi baèng caùch laäp neân chuû thuyeát hoøa bình, vaø ñôøi giuùp Ñaïo môùi hoaèng khai giaùo lyù ñaïi-ñoàng. Ñieàu naày ñöôïc Ñöùc CHÍ-TOÂN daïy trong Ñaïi-Thöøa Chôn-giaùo nhö sau :
“THAÀY xuoáng theá kyø ba khai Ñaïo,
Ñem ba neàn Toân giaùo thuyeát minh.
Döïng xaây chuû nghóa hoøa bình;
Ñaïi-ñoàng chaùnh lyù Ñaïo Huyønh phaùt höng.”
Vaäy ngöôøi tín höõu Cao-Ñaøi, xin ñöøng chaùn naûn vì mình laø haït caùt trong sa maïc bao la, ñöøng e ngaïi mình laø gioït nöôùc ñoáùi vôùi bieån caû meânh moâng, cuõng ñöøng ruït reø maëc caûm vì mình queâ muøa ít hoïc, tuoåi Ñaïo coøn keùm maø khoâng thöïc thi ñöôïc söù maïng cuûa mình. Neáu taát caû ñeàu laø nhöõng giaùo sö, kyõ sö, baùc syõ,…thì ai seõ laø ngöôøi noâng daân ñem laïi haït côm cho chuùng ta aên, ai seõ laø ngöôøi coâng nhaân ñem laïi quaàn aùo cho chuùng ta maëc, ai seõ laø ngöôøi chieán syõ ñeå gìn giöõ queâ höông ? Tuy moãi ngöôiø moãi vieäc khaùc nhau nhöng cuõng ñeàu nhìn chung moät quan ñieåm, ñoù laø xaây döïng vaø baûo veä toå quoác thaân yeâu. Coù cuøng laøm ñöôïc nhö vaäy thì Nöôùc môùi vinh – Ñaïo môùi saùng.
Ngoaøi vieäc hoaèng hoùa ñaïo Trôøi, phoå ñoä vaø cöùu roãi chuùng sanh, lieân giao haønh ñaïo maø tröôùc maét laø vieäc chaån teá xaõ hoäi. Nhö moïi ngöôøi chuùng ta ñeàu bieát ñaát nöôùc ta coøn ngheøo, ñoàng baøo ta hieän nay ôû moät soá tænh ñang gaëp thieân tai baõo luït. Laø ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi cuõng laø ngöôøi Vieät-Nam duø ôû trong hay ngoaøi nöôùc, haõy cuøng nhau vaän ñoäng, ñoùng goùp keû coâng ngöôøi cuûa ñeå kòp thôøi cöùu trôï ñoàng baøo ruoät thòt cuûa chuùng ta trong côn nguy khoù. Beân caïnh ñoù,nhöõng vaán ñeà caàn quan taâm thöôøng xuyeân laø: -Xoùa ñoùi giaûm ngheøo, -Chöõa trò beänh mieãn phí, -Xaây döïng nhaø tình thöông tình nghóa, -Giuùp HS-SV ngheøo vöôït khoù,….Ñoù laø muïc tieâu troïng taâm :”Toát ñôøi – ñeïp Ñaïo” maø cuõng chính laø Söù maïng cuûa ngöôøi tín ñoà Cao-Ñaøi trong giai ñoaïn hieän nay.
Tröôùc khi döùt lôøi, chuùng toâi kính chuùc quyù Ñaïi bieåu, quyù Quan khaùch,
quyù Ñaïo taâm nam nöõ töø khaép nôi veà ñaây tham döï buoåi Ñaïi leã Khai Ñaïo ñöôïc nhieàu söùc khoûe, an khang, thaønh ñaït vaø haïnh phuùc. Xin chaân thaønh caûm ôn toaøn theå Quyù vò ñaõ theo baøi noùi chuyeän hoâm nay cuûa chuùng toâi.
Traân troïng kính lôøi chaøo ñaïo ñöùc.
Ngöôøi vieát vaø trình baøy
CHÍ-ÑAÏT (NGUYEÃN-HÖÕU-NHÔN)
</H1>