ChiDat
12-04-2005, 12:58 PM
THUYEÁT TAM TAM HAY YÙ NGHÓA CON SOÁ 3
I. PHAÀN DAÃN NHAÄP :
Noùi veà chöõ TAM coù nghóa laø soá 3. Soá 3 lôùn coù chöùa soá 3 nhoû, … neân ñöôïc goïi laø Thuyeát TAM TAM hay YÙ nghóa con soá “3”. Vaäy theá naøo laø con soá 3 ?
Soá 3 laø moät con soá ñöôïc mang nhieàu yù nghóa cuûa lónh vöïc naøy hay phöông dieän khaùc tuøy theo hoøan caûnh cuûa töøng giai ñoaïn lòch söû vaên hoùa, kinh teá, xaõ hoäi, … Noù coù giaù trò ñoäc ñaùo rieâng cuûa noù, laø raát ña daïng, phong phuù ñöôïm nhieàu saéc thaùi töø noäi dung ñeán hình thöùc beân ngoaøi.
Ñeå töøng böôùc laøm saùng toû ñeà taøi naøy. Chuùng ta haõy cuøng nhau tìm hieåu, phaân tích moät caùch töông ñoái veà YÙ nghóa cuûa con soá 3, vaø xin ñöôïc trình baøy cuï theå nhö sau.
II. PHAÀN PHAÂN TÍCH :
A. KHOA HOÏC :
1) VEÀ TOAÙN-HOÏC : “3” laø con soá ôû haøng ñôn vò, noù ñöôïc saép ñaët töï nhieân hai soá “1” vaø “2”. Laï luøng thay, hai soá lieân tieáp aáy coäng vôùi nhau laø soá 3, laïi laø toång soá hai soá keá tieáp.
2) VEÀ VAÄT-LYÙ : coù ba nguyeân töû tröôøng toàn laø :
2.1. Döông-ñieän-töû (Proton).
2.2. Trung-hoøa-töû (Neutron).
2.3. AÂm-ñieän-töû (Electron).
3) VEÀ ÑÒA-LYÙ : nöôùc Vieät-Nam coù ba mieàn :
3.1. BAÉC-PHAÀN : Baéc-Vieät hoaëc Baéc-kyø hay Baéc-boä.
3.2. TRUNG-PHAÀN : Trung-Vieät hoaëc Trung-kyø hay Trung-boä.
3.3 NAM-PHAÀN : Nam-Vieät hoaëc Nam-kyø hay Nam-boä.
4) VEÀ PHAÙP-LYÙ : coù ba phaùp :
Laäp-phaùp. Tö-phaùp vaø Haønh-phaùp, chuùng thöôøng ñaët treân ñaàu caùc vaên phaùp qui phaïm phaùp luaät; hay treân caùc vaên kieän ñöôïc qui ñònh coù ba töø ngöõ laø : Ñoäc-laäp, Töï-do, Haïnh-phuùc, …
5) VEÀ DÒCH-LYÙ : soá “3” ñöôïc bieåu hieän cho queû CAØN ( ) trong Baùt quaùi. Saùch coù caâu : “Caøn tam lieân Taây-Baéc Tuaát Hôïi”, nghóa laø queû CAØN hay KIEÀN coù 3 gaïch ngang ñöôïc bieåu hieän cho ngoâi TRÔØI hay khoái DÖÔNG, vaø queû KHOÂN ñöôïc bieåu hieän cho ngoâi ÑAÁT hay khoái AÂM vaäy.
6) VEÀ Y-HOÏC : trong cô theå ngöôøi ta coù Tam-Ñieàn (Cöûu khieáu) ôû phía tröôùc, vaø ôû phía sau coù Tam-Quan (Cöûu khieáu), nhö :
5.1. TAM-ÑIEÀN : coù Thöôïng, Trung vaø Haï-Ñieàn.
a) Thöôïng-Ñieàn coù 3 khieáu : Nguyeân-moân, Öng-moân, Neâ-hoaøn.
b) Trung-Ñieàn coù 3 khieáu : Chieân-trung, Huøynh-ñình, Khí-huyeät.
c) Haï-Ñieàn coù 3 khieáu : Quang-nguyeân, Döông-quan, Tam-xoa-loä.
5.2. TAM-QUAN : coù 3 choã ôû phía sau löng : VYÕ-QUAN-LÖ (coù 3 khieáu), GIAÙP-TÍCH-QUAN (coù 3 khieáu), vaø NGOÏC-CHAÅM (coù 3 khieáu).
7) TRIEÁT-HOÏC : theo Hoïc thuyeát cuûa ñöùc KHOÅNG-TÖÛ trong Trieát-hoïc Ñoâng-phöông, coù TAM-CANG (Nguõ-thöôøng) vaø TAM-TUØNG (Töù-ñöùc), …
7.1. TAM-CANG 1 : coù 3 moái quan heä :
a. Quaân-thaàn : ngaøy xöa laøm quan phaûi trung thaønh vôùi vua. Ngaøy nay laøm vieäc phaûi : caàn, kieäm, lieâm, chính, chí coâng voâ tö, vaø trung thaønh vôùi toå quoác.
b. Phuï-töû : Tình cha con, meï con laø tình huyeát thoáng, coát nhuïc; phaûi ñuøm boïc, giuùp ñôõ laãn nhau. Cha meï phaûi göông maãu trong gia ñình, boån phaän laøm con phaûi hieáu thaûo cho troøn ñaïo nghóa.
c. Phu-theâ : Vôï choàng phaûi thuûy chung, nhaân haäu; phaûi toân troïng vaø chaêm soùc cho nhau; cuõng nhö phaûi baûo veä uy tín vaø danh döï cuûa gia ñình hai beân.
7.2. TAM-CANG 2 : ngoaøi ra coøn coù 3 moái quan heä nöõa laø : Quaân-Sö-Phuï :
a) Quaân : Thôøi quaân chuû phong kieán, moïi ngöôøi duø quan hay daân cuõng phaûi tuyeät ñoái trung thaønh vaø toân troïng vôùi vua, laø vò ñöùng ñaàu trong thieân haï (tuy nhieân caàn phaûi bieát phaân bieät Minh-quaân hay Hoân- quaân ñeå tuøy nghi choïn löïa maø giuùp nöôùc).
b) Sö : Laø ngöôøi Thaày daïy cho con ngöôøi môû mang trí -tueä vaø ñaïo-ñöùc ñeå lo giuùp daân, giuùp nöôùc neân ñöôïc toân vinh ôû vò-trí thöù hai.
c) Phuï : vò trí thöù ba laø kính troïng cha meï, vaø hieåu theo trình ñoä daân trí cuûa xaõ hoäi ngaøy nay : Quaân töùc laø Toå-quoác; Sö laø taäp theå thaày, coâ giaùo cuûa nhieàu boä moân chính laø Tröôøng hoïc (Hoïc-ñöôøng) vaø Phuï coù nghóa laø Gia-ñình.
Vì vaäy, con ngöôøi sinh ra phaûi hieáu thaûo vôùi cha meï, leã nghóa khieâm cung vôùi moïi ngöôøi. Chính nhôø söï nuoâi döôõng cuûa gia ñình, trong ñoù coù cha meï hoaëc ngöôøi baûo-döôõng ta môùi ñöôïc caáp saùch ñeán tröôøng hoïc ñeå trôû thaønh ngöôøi höõu ích cho xaõ hoäi vaø toå quoác, …
8. VEÀ VAÊN HOÏC : neàn vaên-hoùa VN ñaõ coù töø hôn 4.000 vaên-hieán. Caùc nhaø Vaên, Söû , Trieát, Thaàn-hoïc, … hoaëc nhaø Nghieân-cöùu toân giaùo ñaõ tích laâu ñôøi caùc : aùn vaên-töï coå, taùc phaåm vaên-hoïc, hoïc thuyeát toân-giaùo, di-tích lòch-söû vaên-hoaù, ... cuõng khoâng ngoøai 3 chöõ : CHAÂN-THIEÄN-MYÕ. Vaäy Chaân-Thieän-Myõ laø gì ?
a. CHAÂN : ñoàng nghóa vôùi CHÔN, laø söï thaät hay trung thöïc, laø caùi leõ töï nhieân cuûa Trôøi Ñaát. Noù thöôøng ñöôïc gheùp trong caùc töø nhö : chaân thaønh, chaân chính hay chôn lyù, chôn thaät, … Baát kyø ñieàu gì neáu coù ñöôïc söï bình ñaúng, ngay thaúng ñeàu laø coâng-lyù, maø coâng-lyù töùc laø CHAÂN vaäy.
b. THIEÄN : laø hieàn laønh, nhaân haäu, noù ñöôïc bieåu hieän cho söï thöông yeâu. Coù caâu : Nhôn chi sô taùnh boån thieän coù nghóa laø baûn chaát thieän laønh coù töø nguyeân thuûy, laø baåm sinh hay taùnh thieän khôûi thuûy töø Tieân-Thieân. Vaø caâu Bình sinh haønh thieän thieân gia phuùc coù nghóa laø thöôøng khi laøm vieäc thieän thì Trôøi seõ ban phöôùc, ñoù laø haønh ñoäng nhaân aùi coù töø Haäu-Thieân vaäy.
Trong cuoäc soáng haèng ngaøy, con ngöôøi bò taùc ñoäng bôûi nhieàu hình thaùi Taâm-sinh-lyù, bò tröôùc nhieãm theo töøng böôùc phaùt trieån cuûa moâi tröôøng xaõ hoäi neân hoï khoâng coøn giöõ caùi nguyeân baûn luùc ban ñaàu. Chính taïi caùi baõ vinh hoa, moài phuù quyù hay cuï theå hôn cuõng laø vì 3 chöõ DANH-LÔÏI-TÌNH ñaõ laøm nhaït môø ñi taùnh thieän.
b.1. DANH : ñeå coù tieáng taêmvaø giaù trò cao sang, quyeàn theá vôùi : Nhaát hoâ baù uûng thì duø ôû hoaøn caûnh naøo, ngoaøi ñôøi hay trong ñaïo ngöôøi ta thöôøng baát chaáp thuû ñoaïn möu moâ, xaûo quyeät, aùc ñoäc, … ñeå tranh giaønh, chaø ñaïp, tieâu dieät ñoái phöông, mong ñoaït ñöôïc vò theá naøo ñoù ñeå vang danh trong thieân haï. Caùi DANH aáy thöôøng ñöôïc boïc baèng ngoaïi hình toát ñeïp vôùi haønh ñoäng, ngoân ngöõ thaät laø kheùo leùo, ngoït ngaøo, taâm lyù gioáng nhö laø trí thöùc, ñaïo ñöùc, töø thieän xaõ hoäi, … Nhöng thöïc teá beân trong chöùa ñaày söï ích kyû, gian aùc, ñeâ tieän, … Thaäm chí hoï coøn bieát ñoù laø caùi baõ danh, môùi coù caâu:
“Thaø moät phuùc huy hoaøng roái chôït taét,
Coøn hôn laø buoàn le loùi suoát traêm naêm.”
Chaúng haïn nhö nhöõng ñaïi gia maø gaàn ñaây Toaø aùn nhaân daân TPHCM lieân tuïc xöû aùn : -PHP, TMP, NNH, … voâ soá keå.
Töø ngaøn xöa, coù bieát bao baäc hieàn löông, quaân töû coù caàn baõ hö danh ñoù ñaâu ?! Maëc duø, coù ngöôøi soáng cuoäc ñôøi ñôn sô, ñaïm baïc sau khi laøm troøn traùch nhieäm coâng daân, hoaëc cao caû hôn nöõa laø caùc vò anh huøng daân toäc hay nhöõng chieán só VOÂ DANH ñaõ vì toå quoác hy sinh. Quyù troïng thay ! Voâ cuøng thöông kính thay !
b..2. LÔÏI : ôû ñaây muoán noùi ñeán laø lôïi ích cuûa caù nhaân. Lôïi coù nghóa laø söï gom goùp, thu nhaäp veà taøi vaät, hoaëc tranh giaønh cöôùp ñi leõ phaûi moät vuï vieäc gì ñoù coù lieân quan ñeán tieàn cuûa, taøi saûn, … cho rieâng caù nhaân mình chaúng haïn nhö : vaøng baïc, nhaø ñaát, xe coä, v.v… cuõng chính vì vaät chaát aáy ñaõ laøm cho con ngöôøi thuø gheùt, gieát haïi laãn nhau nhö coøn ôû thôøi kyø phoâi thai vaäy.
Ñöùng treân phöông dieän Kinh-teá vyõ moâ, cuõng vì taøi chaùnh maø caùc quoác gia treân theá giôùi ñaõ tieâu dieät laãn nhau vaø chieán tranh ñaõ taøn phaù gieo bieát bao thaûm khoác cho nhaân loaïi.
b.3. TÌNH : Moät khi ñeà caäp ñeán chöõ TÌNH laø coù yù noùi ñeán moái quan heä, giao löu giöõa ngöôøi vôùi ngöôøi khaùc giôùi tính. Chính nhöõng moái quan heä naøy, neáu chuùng ta khoâng bieát döøng laïi ñuùng choã, ñuùng luùc; laáy lyù-trí phaân tích cuï theå, voâ tö; laáy yù chí ñeå vöôït qua caùc chöôùc ngaïi, laéc leùo cuûa tình aùi thì chuùng ta seõ bò ñaém chìm trong hoân meâ, muø quaùng vaø töø ñoù voøng voâ minh ñaõ troùi buoäc. Nhö neâu ôû phaàn treân, lôïi laø moùn aên veà vaät chaát laø chuû yeáu, thì tình laø saûn phaåm veà tinh thaàn, maø tinh thaàn hay tình caûm thì khoâng theå caân ñong ño ñeám ñöôïc. Do vaäy, neáu tình khoâng trong saùng, chaân chính thì noù laø tieàn ñeà cho söï nguy hieåm cuûa söï taøn phaù khuûng khieáp, khoác lieät, … cho xaõ hoäi, cho daân toäc, …
Xin daãn chöùng :
(1) TRUÏ-VÖÔNG vì tình, ñaõ meâ muoäi Ñaéc-Kyû neân gieát haïi trung thaàn, laøm quaân binh phaûi khoå aûi, cöïc nhoïc vaø ñaõ laøm cho leâ daân phaûi laàm than thoáng khoå. Vì vaäy, y ñaõ laøm nghòch yù toå toâng vaø huûy theá moät trieàu ñaïi.
(2) Hoaëc TÖØ-HAÛI trong Kim-Vaân-Kieàu cuûa Nguyeãn-Du, laø moät töôùng taøi oai phong, laãm lieät phaûi luî tình tröôùc saéc ñeïp cuûa Thuyù Kieàu; anh ta khoâng coøn saùng suoát, ñaõ ñem quaân veà ñaàu haøng moät trieàu ñình lô laùo ñeå phaûi khoùc haän ngaøn thu .
(3) Hay ôû mieàn Nam VN tröôùc naêm 1963, Ngoâ-Ñình-Dieäm vaø Ngoâ
-Ñình-Nhu, caû hai anh em cuõng vì Traàn-Leä-Xuaân maø Phaät Giaùo VN tang thöông, nhaân daân ñoà thaùn vaø theå cheá cuûa DIEÄM suïp ñoå.
c) MYÕ : laø caùi ñeïp, saéc ñeïp ñuùng nghóa cuûa noù laø phaûi
phuø hôïp vôùi töï nhieân , noù coù töø gheùp nhö : myõ-thuaät, myõ maõn, thaåm myõ, … ngoaøi ra noù coøn coù nghóa laø phaûi hoaøn thaønh moät taùc phaåm vaên hoïc, hoaëc moät kòch baûn ngheä thuaät coù giaù trò, töùc laø myõ thuaät hay phaûi toå chöùc saép xeáp hoaøn chænh moät coâng trình coù tính khoa hoïc ñeå bieåu loä troïn veïn thöïc chaát toát ñeïp cuûa noù. Töùc laø hoaøn myõ vaäy.
Taïo hoaù sinh ra con ngöôøi, Ngaøi ñaõ chu caáp saün moïi söï vaät, ñaùp öùng nhöõng nhu caàu caàn thieát vôùi nhöõng yeáu toá khaùch quan ñeå con ngöôøi bieát söû duïng vaø saùng taïo neân caùi ñeïp, laøm sao cho phuø hôïp vôùi thieân nhieân. Con ngöôøi sinh ra ai cuõng muoán aên ngon, maëc ñeïp. Trong moâi tröôøng : laøm vieäc, sinh hoaït, giaûi trí, … cuõng phaûi ñaày ñuû tieän nghi vaät chaát. Nhöng aên uoáng ngon khoâng coù nghóa laø quaù caàu kyø; maëc ñeïp vaø trang ñieåm gioûi khoâng coù nghóa laø loá laêng; laøm vieäc vaø sinh hoaït, … ñaày ñuû tieän nghi laø caàn thieát, nhöng khoâng phaûi laõng phí toán keùm maø ñem laïi hieäu quaû khoâng cao.
Moät vaøi ví duï :
(1) Moät kyõ sö Ñòa chaát tìm ñöôïc moät quaëng moû ñaù quyù. Anh ta coù coâng ngheä kyõ thuaät maøi giuõa, cheá taïo ra loaïi ngoïc quyù ñeïp vaø coù giaù trò cao. Ñoù laø myõ thuaät vaäy.
(2) Moät phuï nöõ trang ñieåm moät caùch kheùo leùo coù nghóa laø phaûi bieát choïn löïa maøu saéc cuûa son phaán , quaàn aùo, giaøy deùp, … cho phuø hôïp vôùi löùa tuoåi vaø ngoaïi hình; khoâng maøu meø, naëng neà vaø cuõng chaúng laõng phí thì goïi laø thaãm myõ vaäy.
(3) Moät ngöôøi noäi trôï, tröôùc khi naáu côm thì phaûi bieát : coù bao nhieâu ngöôøi aên ?, nhaët thoùc saïn trong gaïo, khi vo gaïo vaø nöôùc khoâng ñoå thaùo böøa baûi, loaïi gaïo cuõ hay môùi ñeå cho nöôùc vöøa ñuû, gaïo baét ñaàu soâi phaûi xôùi nhö theá naøo vaø löûa cuûi ra sao ?, côm chín roài tröôùc khi vaøo baøn aên phaûi xôùi côm cho xôùp, … laøm ñöôïc nhö vaäy môùi laø ngöôøi noäi trôï gioûi, maø gioûi chính laø caùi ñeïp.
B. CAÙC TOÂN-GIAÙO :
1. CAO-ÑAØI : moïi ngöôøi chuùng ta moãi khi nghe nhaéc ñeán danh töø CAO-ÑAØI thì hieåu raèng ñoù laø Moät Neàn Ñaïo ñöôïc khai saùng töø Saøi-Goøn vaøo naêm 1926, coøn goïi laø ÑAÏI-ÑAÏO TAM-KYØ PHOÅ-ÑOÄ, cuõng ñöôïc gheùp töø 3 danh töø thaønh moät cuïm töø.
a. ÑAÏI- ÑAÏO : ñöôïc ñònh nghóa töø chöõ nhö sau :
a.1. ÑAÏI : laø to lôùn, bao la.
a.2. ÑAÏO : laø con ñöôøng, loái ñi.
Vaäy theo nghóa ñen, ÑAÏI-ÑAÏO laø con ñöôøng lôùn roäng, maø lôùn roäng thì ñöôïc quang ñaõng vaø phöông tieän giao thoâng ñöôïc thuaän lôïi, … Coøn theo nghóa boùng, ÑAÏI-ÑAÏO laø moät toång theå bao la voâ aøung to lôùn cuûa vuõ truï, khoâng coù giôùi haïn bôûi khoâng gian vaø thôøi gian, maø khi nhoû thì khoâng coù vaät gì laïi nhoû baèng.
b. TAM-KYØ : Tam laø ba, kyø laø laàn,haïn. Tam-kyø coù nghóa laø thôøi kyø thöù ba. Ngoaøi ra, Tam-kyø coù nghóa laø ba ngöôn kyø : Thöôïng, Trung vaø Haï-ngöôn, hay Nhaát, Nhò vaø Tam-kyø.
b.1. Nhaát-kyø : hay laø Thöôïng-ngöôn, coøn goïi laø Ngöôn Taïo-Laäp coù Ñöùc NHIEÂN-ÑAÊNG COÅ-PHAÄT, Ñöùc THAÙI-THÖÔÏNG ÑAÏO-TOÅ vaø Ñöùc PHUÏC-HY ÑEÁ-QUAÂN goïi laø TAM-GIAÙO COÅ-NGUYEÂN daïy daân chuùng vaø môû mang Cô-Daân-sanh.
b.2. Nhò-kyø : coøn goïi thôøi kyø Trung-ngöôn hay Ngöôn Phaùt-Trieån coù TAM-GIAÙO TOÅ-SÖ laø Ñöùc BOÅN-SÖ THÍCH –CA, Ñöùc LAÕO-TÖÛ vaø Ñöùc KHOÅNG-PHU-TÖÛ giaùng traàn daïy daân giuùp nöôùc, môû mang Cô-Daân-trí.
b.3. Tam-kyø : laø thôøi kyø cuoái cuøng hay Ngöôn Taän-Dieät, Ngöôn Maït-phaùp neân môùi coù ÑAÏI-ÑAÏO ra ñôøi ñeå taän ñoä chuùng sanh, ngöôøi soáng laãn keû cheát, coù TAM-TRAÁN OAI-NGHIEÂM laø Ñöùc QUAN-AÂM BOÀ-TAÙT, Ñöùc THAÙI-BAÏCH KIM-TINH vaø Ñöùc QUAN-THAÙNH ÑEÁ-QUAÂN deàu vaâng lònh Ñöùc CAO-ÑAØI THÖÔÏNG-ÑEÁ veà voâ-vi ñeå cöùu daân ñoä theá baèng Cô Daân-Ñöùc.
c. PHOÅ-ÑOÄ : Phoå laø truyeàn roäng ra, Ñoä laø dìu daét, cöùu giuùp. Vaäy phoå ñoä laø cöùu giuùp moïi ngöôøi qua khoûi soâng meâ beã khoå, hay laø teá ñoä taát caû moïi ngöôøi.
2. TOÂN CHÆ cuûa ÑÑTKPÑ : laø taän ñoä chuùng sanh töø loaïi thöïc vaät ñeán ñoäng vaät cao caáp, vaø cöùu roãi nhöõng chôn linh hay oan hoàn uoång töû lo tu hoïc ñeå taùi kieáp ñöôïc thaêng tieán vaø laøm ñieàu toát laønh.
Muoán laøm ñuùng nhö Toân-chæ ÑAÏI-ÑAÏO ñaõ neâu thì phaûi thöïc hieän cho baèng ñöôïc 3 ba ñöùc tính : Töø-bi, Baùc-aùi, Coâng-bình.
2.1. TÖØ-BI : laø loøng thöông yeâu ñöôïc caûm nhaän tröôùc söï ñau khoå cuûa ngöôøi khaùc, tìm caùch bieåu loä chia seû noãi ñau thöông maø nghòch caûnh ñaõ gieo raéc cho hoï, ñoàng thôøi giuùp hoï vöôït qua nguy khoù. Laøm ñöôïc ñieàu aáy töùc laø coù taùnh haïnh Töø-Bi cuûa BOÀ-TAÙT vaäy.
2.2. BAÙC-AÙI : laø khai môû roäng tình caûm thaân thöông ñoái vôùi muoân loaøi van vaät töø thaûo moäc, caàm thuù ñeán con ngöôøi, khoâng phaân bieät chuûng toäc, toân giaùo, … Phaûi “Vong-kyû, vò-tha” môùi phaùt trieån ñöôïc thieän taâm. Baùc-aùi laø baûn chaát cuûa TIEÂN-GIA vaäy.
2.3. COÂNG-BÌNH : laø bình ñaúng, laø trung thöïc chôn chaùnh phaân bieät ñöôïc leõ phaûi, ñieàu traùi. Neáu coù ñöôïc quyeàn quyeát ñònh thì phaûi heát söùc voâ tö, khaùch quan; khoâng vì tình caûm rieâng tö hay vì tieàn cuûa maø laøm maát tính bình ñaúng cuûa coâng lyù. Tuy Coâng-bình laø ñöùc tính cuûa baäc THAÙNH HIEÀN, NHO GIA, tuy nhieân con ngöôøi bình thöôøng khoù coù theå giaûi quyeát ñöôïc vaán ñeà moät caùch voâ tö, khoâng thieân leäch. Chính vì noù laø nguyeân taéc, laø lyù leõ, khoâng phaûi lónh vöïc tình caûm neân coù ít ngöôøi ñuû duõng khí ñeå thöïc hieän, vaø giöõ vöõng ñöùc taùnh Coâng-Bình naøy.
Xin daãn chöùng 1 ví duï : Trong 1 gia ñình coù 3 ngöôøi con. Anh A thì thoâng minh vaø giaøu coù; anh B thì ích kyû, xaûo quîeât vaø tham lam; coøn chò C thì hieàn laønh, hieáu thaûo nhöng laïi ngheøo.
· Anh A nhôø giaøu coù neân cha meï haõnh dieän vaø yeâu quyù hôn maëc duø trong quan heä bình thöôøng hoaëc thaäm chí baát hieáu vôùi cha meï; nhöng laïi coù tieàn baïc trôï caáp cho caùc cuï. Ñaây laø moät tröôøng hôïp xem cha meï nhö ngöôøi haønh khaát ñang chòu ôn ngöôøi chuû boá thí ñeå coù cuoäc soáng.
· Chaøng B thì ích kyû, tham lam, nhieàu thuû ñoaïn doái traù, ñaõ khoâng bieát bao nhieâu laàn laøm toån haïi ñeán danh döï gia toäc, thaäm chí laøm nhöõng vieäc ñoài phong baïi tuïc vaø chieám ñoaït taøi saûn cuûa gia ñình ñeå laøm cuûa rieâng. Nhöng vì coù baûn chaát xaûo quyeät, nònh bôï, ngoït ngaøo baèng hình thöùc beân ngoøai neân cuoái cuøng cha meï cuõng phaûi muõi loøng, boû qua vaø bao che voâ soá toäi loãi, xaáu xa.
· Coøn chò C thì trung thöïc, hieàn haäu, heát loøng lo cho cha meï nhöng vì caùi toäi ngheøo, vaø coù khi daùm can ngaên cha meï laøm ñieàu khoâng ñuùng laïi bò caùc cuï phaät yù, hôøn giaän.
Ñaây laø moät trong haøng trieäu gia ñình ñeàu maéc phaûi.
Toùm laïi, tình thöông yeâu cuûa caùc baäc phuï huynh daønh cho caùc con em mình haõy laøm sao ñöøng hoå theïn vôùi chính löông taâm cuûa mình, ñoù laø ñöùc taùnh Coâng-bình vaäy.
Trích moät ñoaïn Thaùnh giaùo Ñöùc TÖØ-TOÂN haèng daïy : “… TÖØ- BI, BAÙC-AÙI khi caùc con laøm ñöôïc xong thì cuõng phaûi nhôù ñeán hai chöõ COÂNG- BÌNH, … Mình muoán TRÔØI, PHAÄT , THAÙNH ,THAÀN hoä ñoä , khoan dung cöùu giuùp mình tai qua naïn khoûi, sôùm ngoä Ñaïo thì mình cuûng hoä ñoä, dìu daét keû khaùc vaø khoan dung COÂNG-BÌNH vôùi keû aáy; duø chính hoï laø ngöôøi thuø ñòch cuõng phaûi taïo cho ñöôïc loøng thöông yeâu vôùi hoï”.
3. MOÄT SOÁ THUYEÁT TAM TRONG ÑÑTKPÑ :
3.1. TAM-TAØI : THIEÂN : laø Trôøi, ÑÒA : laø Ñaát, NHÔN : laø Ngöôøi. Ngoaøi ra, coøn coù caâu : Thieân-Thôøi * Ñòa-Lôïi * Nhôn-hoøa.
3.2. TAM-QUANG :
2.1. NHAÄT : laø Maët-Trôøi (Ñònh-tinh)
2.2. NGUYEÄT : laø Maët Traêng (Haønh-tinh).
2.3. TINH : laø caùc Ngoâi sao (Veä-tinh).
Ñaây laø Tam-böûu cuûa TRÔØI.
3.3. TAM BÖÛU cuûa ÑAÁT :
a) THUÛY : laø nöôùc, b) Hoûa laø löûa, c) PHONG laø gioù.
3.4. TAM-BÖÛU cuûa NGÖÔØI :
a) TINH : laø söï gaïn loïc trong saïch cuûa huyeát taïo thaønh. Ngöôøi luyeän ÑAÏO phaûi döôõng Tinh roài ñi ñeán beá Tinh neân môùi coù söùc khoeû raát toát.
b) KHÍ : laø hôi thôû cuûa con ngöôøi, heã coøn hôi thôû laø coøn söï soáng, vaø hôi thôû khoûe maïnh chæ trong moät cô theå cöôøng traùng thì traùnh ñöôïc ñau beänh.
c) THAÀN : laø söï thoâng minh, saùng suoát cuûa con ngöôøi. Thaân theå traùng kieän (höõu hình) thì hôi thôû khoûe khoaén döôõng chöùa moät tinh thaàn minh maãn.
3.5. TAM GIAÙO : laø 3 neàn toân giaùo : NHO-THÍCH-ÑAÏO, ñaõ giaûi thích ôû phaàn B.1.b (Tam-kyø).
3.6. TAM THEÁ : laø Quùa khöù-Hieän taïi-Töông lai.
3.7. TAM QUI : hay coøn goïi TAM BAÛO laø :
a) PHAÄT : laø Ñaáng Giaùc-Ngoä hoaøn toaøn, luoân giuùp chuùng sanh dieät ñau khoå, laø ngoâi vò cao nhaát cuûa 4 phaåm baäc veà Voâ-vi; ngoaïi tröø Ñöùc A-DI-ÑAØ PHAÄT töùc laø Ngoâi CHÍ-TOÂN THÖÔÏNG-ÑEÁ vaäy.
b) PHAÙP : laø caùch thöùc, laø ñöôøng loái tu haønh cuûa ÑAÁNG GIAÙC-NGOÄ ñeå laïi caùch höôùng daãn (phöông phaùp) cho ngöôøi ñi sau.
c) TAÊNG : laø ngöôøi ñi theo con ñöôøng ÑAÏO-PHAÙP, luoân luoân maãu möïc ñeå giuùp ñôõ chuùng sanh.
3.8. TAM CAÁP : laø Tieåu-Trung-Ñaïi hay Haï-Trung-Thöôïng.
Ví duï : Tieåu hoïc,Trung hoïc, Ñaïi hoïc, …
3.9. TAM PHAÙI : Taû ñaïo, Chaùnh ñaïo, vaø Baøng moân hoaëc Xieån giaùo, Chôn giaùo vaø Trieät giaùo.
3.10. TAM THÖØA (Cöûu phaåm) :
a) HAÏ THÖØA : coù 3 caáp : Thieân Thaàn, Nhôn Thaàn, vaø Ñòa Thaàn.
b) TRUNG THÖØA : coù 3 caáp : Thieân Thaùnh, Nhôn Thaùnh vaø Ñòa Thaùnh.
c) THÖÔÏNG THÖØA : coù 3 caáp : Thieân Tieân, Nhôn Tieân vaø Ñòa Tieân.
3.11. TAM CAÙ NGUYEÄT : laø 3 thaùng rieâng nhaäp chung goïi laø moät Quyù.
3.12. TAM-PHAÙP-ÑAØI : coù 3 Ñaøi laø :
a) BAÙT-QUAÙI-ÑAØI : laø nôi thôø phöôïng Ñöùc CAO-ÑAØI THÖÔÏNG-ÑEÁ , TAM-GIAÙO, TAM-TRAÁN, NGUÕ-CHI cuøng Chö PHAÄT-TIEÂN- THAÙNH- THAÀN.
b) HIEÄP-THIEÂN-ÑAØI : laø nôi Thieân-Nhaân hieäp nhaát, coù 3 Chi laø 3 phaùi : Theá-Phaùp-Ñaïo :
b.1. Chi THEÁ: coù Tieáp, Khai ,Hieán, Baûo-theá; Vò cao nhaát laø THÖÔÏNG-SANH.
b.2. Chi ÑAÏO : coù Tieáp, Khai, Hieán, Baûo-ñaïo; Vò nhaát laø THÖÔÏNG-PHAÅM.
b.3. Chi PHAÙP : cuõng coù Tieáp, Khai, Hieán, Baûo-phaùp; Vò cao nhaát laø HOÄ-PHAÙP kieâm quaûn quyeàn luoân Chi Theá vaø Chi Ñaïo.
c) CÖÛU-TRUØNG-ÑAØI : Coù 3 phaùi hay goïi laø TAM- THANH : Thaùi-Thöôïng-Ngoïc.
c.1. Phaùi NGOÏC : Maøu ñoû töôïng tröng cho phaåm THAÙNH.
c.2. Phaùi THAÙI : Maøu vaøng töôïng tröng cho phaåm PHAÄT.
c.3. Phaùi THÖÔÏNG : Maøu xanh töôïng tröng cho phaåm TIEÂN, trung hoøa giöõa phaåm PHAÄT vôùi phaåm THAÙNH, vaø laõnh ñaïo, ñieàu haønh CÖÛU TRUØNG ÑAØI cuûa HOÄI THAÙNH töø Leã sanh, Giaùo höõu, Giaùo sö … ñeán Ñaàâu sö, Chöôûng-phaùp. Ñaàu sö, Chöôûng phaùp coù 3 phaùi ñeàu döôùi quyeàn cao nhaát cuûa GIAÙO- TOÂNG. GIAÙO-TOÂNG VOÂ-VI laø Ñöùc LYÙ THAÙI BAÏCH, hay Vì Sao THAÙI BAÏCH KIM TINH trong Cöûu dieäu Tinh quaân maø haèng naêm trong daân gian nhaát laø caùc nöôùc Chaâu AÙ coù tuïc leä vía cuùng sao Hoäi laø KIM, MOÄC, THUÛY, HOÛA, THOÅ-TINH, THAÙI- DÖÔNG, THAÙI-AÂM, LA-HAÀU vaø KEÁ-ÑOÂ. Vaø Giaùo-Toâng Höõu Hình laø caùc vò nhö sau :
1) Ñöùc Giaùo-Toâng Thöù Nhaát laø NGOÂ-VAÊN-CHIEÂU coù Tieân danh laø PHAÙP-BÖÛU ÑAÏI-TIEÂN.
2) Ñöùc Giaùo-Toâng Thöù Hai laø LEÂ-VAÊN-TRUNG coù Tieân danh laø PHAÙP-LINH KIM-TIEÂN.
3) Ñöùc Giaùo-Toâng Thöù Ba laø NGUYEÃN-NGOÏC-TÖÔNG coù Tieân danh laø PHAÙP-QUANG KIM-TIEÂN.
4) Ñöùc Giaùo-Toâng Thöù Tö laø NGUYEÃN-BÖÛU-TAØI coù Tieân danh laø PHAÙP-LÖÏC KIM-TIEÂN.
4. Veà PHAÄT GIAÙO : coù TAM HOÀN cuûa Ñöùc PHAÄT laø :
4.1. BI : töùc laø Ñaïi töø, Ñaïi bi, Baùc aùi.
4.2. TRÍ : laø Minh Trieát, Trí hueä.
4.3. DUÕNG : laø Ñaïi huøng, Ñaïi löïc, Ñaïi chí.
Vaø Thuyeát Nhaân quaû coù TAM QUAÛ laø : Nguyeân quaû, Tieàn quaû vaø Döông quaû.
5. Veà THIEÂN-CHUÙA-GIAÙO : coù 3 Ngoâi laø :
5.1. ÑÖÙC CHUÙA CHA : laø Ñöùc CHUÙA TRÔØI hay Ñaáng JEÙHOÂVA.
5.2. ÑÖÙC CHUÙA CON : laø Ñöùc CHUÙA JEÙSUS.
5.3. ÑÖÙC CHUÙA THAÙNH THAÀN : Laø caùc vò Thaàn Thaùnh giuùp vieäc cho ÑÖÙC CHUÙA CHA vaø ÑÖÙC CHUÙA CON.
6. Veà NHO GIAÙO : coù TAM CANG - NGUÕ THÖÔØNG ñaõ dieãn giaûi ôû phaàn A Trieát hoïc (7.1.1); ngoaøi ra coøn coù TAM TUØNG- TÖÙ ÑÖÙC laø :
6.1. TAÏI GIA TOØNG PHUÏ : phaän con gaùi ôû nhaø thì nghe lôøi cha meï daïy doã.
6.2. XUAÁT GIAÙ TOØNG PHU : laäp gia ñình phaûi nghe theo choàng
6.3. PHU TÖÛ TOØNG TÖÛ : neáu choàng coù maát ñi thì giöõ tieát haïnh ôû vaäy nuoâi con. Ñoù laø theo thôøi Quaân chuû phong kieán, coøn ngaøy nay tuøy hoaøn caûnh coù theå taùi giaù.
7. Veà THOÂNG-THIEÂN-HOÏC : coù ñeà caäp ñeán TAM HOÀN cuûa Ñöùc THÖÔÏNG-ÑEÁ :
7.1. CHÍ LINH, CHÍ DIEÄU : VOLONTEÙ.
7.2. CHÍ THIEÄN, CHÍ MYÕ : AMOUR.
7.3. TOAØN TRI, TOAØN NAÊNG : INTELLECT.
8. Ngoaøi ra coøn raát nhieàu phöông dieän khaùc coù söû duïng ñeán con soá 3. Ví duï nhö : veà Thaäp nhò thôøi Thaàn hay Ñòa chi coù 4 nhoùm 3 chi (3 tuoåi) laø : THAÂN-TYÙ-THÌN, TÎ-DAÄU-SÖÛU, DAÀN- NGOÏ-TUAÁT, HÔÏI-MEÏO-MUØI, … hoaëc TAM-HOÙA LIEÂN CHAÂU trong Töû-Vi laø KHOA-QUYEÀN-LOÄC; hay TAM ÑOÄC töùc Tham-Saân-Si; TAM HUEÂ, TUÏ ÑAÕNH, TAM NIEÂN NHUÛ BOÄ, TAM QUYEÀN PHAÂN LAÄP (= Thöôïng hoäi, Hoäi Thaùnh, Hoäi Nhôn sanh), TAM NGOÂI SAÙNG LAÄP laø : HUYEÀN-THIEÂN THÖÔÏNG-ÑEÁ, HOÀNG- QUAÂN LAÕO TOÅ, vaø chính giöõa THAÙI-CÖÏC THAÙNH-HOAØNG, … vaø voâ soá keå.
III. KEÁT-LUAÄN :
Nhö ñaõ trình baøy caùc phaàn ôû treân, Thuyeát TAM TAM hay YÙ nghóa cuûa con soá 3 ñaõ mang nhieàu saéc thaùi khaùc nhau cuûa nhieàu lónh vöïc töø Toaùn hoïc, Vaät lyù, Ñòa lyù, Phaùp lyù, Dòch lyù, ... ñeán Vaên hoïc, Trieát hoïc, Thaàn hoïc hay Toân giaùo hoïc, … Duø baát cöù ôû phöông dieän naøo, con soá 3 ñeàu ñöôïc hoaøn thieän moät caùch töông ñoái trong caùc coâng vieäc, sinh hoaït, hoïc taäp, nghieân cöùu, … theo yù nghóa cuûa noù.
Vaäy trong ñôøi soáng kinh teá, vaên hoùa, xaõ hoäi neáu ta bieát söû duïng hoaëc vaän duïng hay öùng duïng con soá 3 naøy moät caùch cuï theå vaø ñaët noù vaøo ñuùng khoâng gian vaø thôøi gian (ñuùng luùc, ñuùng choã) cuûa noù thì chaéc chaén ta seõ gaët haùi ñöôïc bieát bao keát quaû toát ñeïp, ví nhö hoaøn thaønh moät baøi luaän vaên toát nghieäp ñaït ñöôïc ñieåm cao; taát nhieân noù phaûi hoäi ñuû 3 phaàn : Nhaäp ñeà, Thaân baøi vaø Keát luaän moät caùch thöù töï hoùa, khoa hoïc hoùa, maø muïc tieâu troïng taâm cuûa chuùng ta laø phuïng söï cho ÑAÏO PHAÙP vaø CHAÙNH NGHÓA, ñoàng thôøi phuïc vuï cho DAÂN TOÄC vaø NHAÂN LOAÏI treân khaép haønh tinh naøy.
Xin möôïn baøi thô sau ñaây ñeå hieán thænh chö Quyù vò, maø cuõng laø ñeå chaám döùt buoåi noùi chuyeän hoâm nay cuûa chuùng toâi.
Thi
Ba laø con soá cuûa huyeàn vi,
Ñaïo hoïc tinh hoa quyù laï kyø.
Ngoâi MOÄT chuùa cha, HAI giaùng theá;
Ngoâi BA Thaàn Thaùnh hieäp trieàu nghi.
Trieàu nghi BAÏCH - NGOÏC Hoäi Quaàn Tieân,
PHAÄT, THAÙNH, THAÀN oai khaép moïi mieàn.
Hoä giaù PHUÏ HOAØNG Ngoâi Chöôûng-Quaûn,
ÖÙng haàu KIM MAÃU Ñaáng Töø-Nhieân.
Thieân cung Thöôïng-giôùi nôi thanh lòch;
Traàn theá Haï-bang choán naõo phieàn;
Trung-giôùi nguïc moân bao thoáng khoå;
Tu mau keûo treå kieáp nhaân duyeân.
Quaän 1, 15-06 Kyû-Maõo (ngaøy 27-07-1999)
NGUYEÃN-HÖÕU-NHÔN. Thaùnh danh CHÍ-ÑAÏT
I. PHAÀN DAÃN NHAÄP :
Noùi veà chöõ TAM coù nghóa laø soá 3. Soá 3 lôùn coù chöùa soá 3 nhoû, … neân ñöôïc goïi laø Thuyeát TAM TAM hay YÙ nghóa con soá “3”. Vaäy theá naøo laø con soá 3 ?
Soá 3 laø moät con soá ñöôïc mang nhieàu yù nghóa cuûa lónh vöïc naøy hay phöông dieän khaùc tuøy theo hoøan caûnh cuûa töøng giai ñoaïn lòch söû vaên hoùa, kinh teá, xaõ hoäi, … Noù coù giaù trò ñoäc ñaùo rieâng cuûa noù, laø raát ña daïng, phong phuù ñöôïm nhieàu saéc thaùi töø noäi dung ñeán hình thöùc beân ngoaøi.
Ñeå töøng böôùc laøm saùng toû ñeà taøi naøy. Chuùng ta haõy cuøng nhau tìm hieåu, phaân tích moät caùch töông ñoái veà YÙ nghóa cuûa con soá 3, vaø xin ñöôïc trình baøy cuï theå nhö sau.
II. PHAÀN PHAÂN TÍCH :
A. KHOA HOÏC :
1) VEÀ TOAÙN-HOÏC : “3” laø con soá ôû haøng ñôn vò, noù ñöôïc saép ñaët töï nhieân hai soá “1” vaø “2”. Laï luøng thay, hai soá lieân tieáp aáy coäng vôùi nhau laø soá 3, laïi laø toång soá hai soá keá tieáp.
2) VEÀ VAÄT-LYÙ : coù ba nguyeân töû tröôøng toàn laø :
2.1. Döông-ñieän-töû (Proton).
2.2. Trung-hoøa-töû (Neutron).
2.3. AÂm-ñieän-töû (Electron).
3) VEÀ ÑÒA-LYÙ : nöôùc Vieät-Nam coù ba mieàn :
3.1. BAÉC-PHAÀN : Baéc-Vieät hoaëc Baéc-kyø hay Baéc-boä.
3.2. TRUNG-PHAÀN : Trung-Vieät hoaëc Trung-kyø hay Trung-boä.
3.3 NAM-PHAÀN : Nam-Vieät hoaëc Nam-kyø hay Nam-boä.
4) VEÀ PHAÙP-LYÙ : coù ba phaùp :
Laäp-phaùp. Tö-phaùp vaø Haønh-phaùp, chuùng thöôøng ñaët treân ñaàu caùc vaên phaùp qui phaïm phaùp luaät; hay treân caùc vaên kieän ñöôïc qui ñònh coù ba töø ngöõ laø : Ñoäc-laäp, Töï-do, Haïnh-phuùc, …
5) VEÀ DÒCH-LYÙ : soá “3” ñöôïc bieåu hieän cho queû CAØN ( ) trong Baùt quaùi. Saùch coù caâu : “Caøn tam lieân Taây-Baéc Tuaát Hôïi”, nghóa laø queû CAØN hay KIEÀN coù 3 gaïch ngang ñöôïc bieåu hieän cho ngoâi TRÔØI hay khoái DÖÔNG, vaø queû KHOÂN ñöôïc bieåu hieän cho ngoâi ÑAÁT hay khoái AÂM vaäy.
6) VEÀ Y-HOÏC : trong cô theå ngöôøi ta coù Tam-Ñieàn (Cöûu khieáu) ôû phía tröôùc, vaø ôû phía sau coù Tam-Quan (Cöûu khieáu), nhö :
5.1. TAM-ÑIEÀN : coù Thöôïng, Trung vaø Haï-Ñieàn.
a) Thöôïng-Ñieàn coù 3 khieáu : Nguyeân-moân, Öng-moân, Neâ-hoaøn.
b) Trung-Ñieàn coù 3 khieáu : Chieân-trung, Huøynh-ñình, Khí-huyeät.
c) Haï-Ñieàn coù 3 khieáu : Quang-nguyeân, Döông-quan, Tam-xoa-loä.
5.2. TAM-QUAN : coù 3 choã ôû phía sau löng : VYÕ-QUAN-LÖ (coù 3 khieáu), GIAÙP-TÍCH-QUAN (coù 3 khieáu), vaø NGOÏC-CHAÅM (coù 3 khieáu).
7) TRIEÁT-HOÏC : theo Hoïc thuyeát cuûa ñöùc KHOÅNG-TÖÛ trong Trieát-hoïc Ñoâng-phöông, coù TAM-CANG (Nguõ-thöôøng) vaø TAM-TUØNG (Töù-ñöùc), …
7.1. TAM-CANG 1 : coù 3 moái quan heä :
a. Quaân-thaàn : ngaøy xöa laøm quan phaûi trung thaønh vôùi vua. Ngaøy nay laøm vieäc phaûi : caàn, kieäm, lieâm, chính, chí coâng voâ tö, vaø trung thaønh vôùi toå quoác.
b. Phuï-töû : Tình cha con, meï con laø tình huyeát thoáng, coát nhuïc; phaûi ñuøm boïc, giuùp ñôõ laãn nhau. Cha meï phaûi göông maãu trong gia ñình, boån phaän laøm con phaûi hieáu thaûo cho troøn ñaïo nghóa.
c. Phu-theâ : Vôï choàng phaûi thuûy chung, nhaân haäu; phaûi toân troïng vaø chaêm soùc cho nhau; cuõng nhö phaûi baûo veä uy tín vaø danh döï cuûa gia ñình hai beân.
7.2. TAM-CANG 2 : ngoaøi ra coøn coù 3 moái quan heä nöõa laø : Quaân-Sö-Phuï :
a) Quaân : Thôøi quaân chuû phong kieán, moïi ngöôøi duø quan hay daân cuõng phaûi tuyeät ñoái trung thaønh vaø toân troïng vôùi vua, laø vò ñöùng ñaàu trong thieân haï (tuy nhieân caàn phaûi bieát phaân bieät Minh-quaân hay Hoân- quaân ñeå tuøy nghi choïn löïa maø giuùp nöôùc).
b) Sö : Laø ngöôøi Thaày daïy cho con ngöôøi môû mang trí -tueä vaø ñaïo-ñöùc ñeå lo giuùp daân, giuùp nöôùc neân ñöôïc toân vinh ôû vò-trí thöù hai.
c) Phuï : vò trí thöù ba laø kính troïng cha meï, vaø hieåu theo trình ñoä daân trí cuûa xaõ hoäi ngaøy nay : Quaân töùc laø Toå-quoác; Sö laø taäp theå thaày, coâ giaùo cuûa nhieàu boä moân chính laø Tröôøng hoïc (Hoïc-ñöôøng) vaø Phuï coù nghóa laø Gia-ñình.
Vì vaäy, con ngöôøi sinh ra phaûi hieáu thaûo vôùi cha meï, leã nghóa khieâm cung vôùi moïi ngöôøi. Chính nhôø söï nuoâi döôõng cuûa gia ñình, trong ñoù coù cha meï hoaëc ngöôøi baûo-döôõng ta môùi ñöôïc caáp saùch ñeán tröôøng hoïc ñeå trôû thaønh ngöôøi höõu ích cho xaõ hoäi vaø toå quoác, …
8. VEÀ VAÊN HOÏC : neàn vaên-hoùa VN ñaõ coù töø hôn 4.000 vaên-hieán. Caùc nhaø Vaên, Söû , Trieát, Thaàn-hoïc, … hoaëc nhaø Nghieân-cöùu toân giaùo ñaõ tích laâu ñôøi caùc : aùn vaên-töï coå, taùc phaåm vaên-hoïc, hoïc thuyeát toân-giaùo, di-tích lòch-söû vaên-hoaù, ... cuõng khoâng ngoøai 3 chöõ : CHAÂN-THIEÄN-MYÕ. Vaäy Chaân-Thieän-Myõ laø gì ?
a. CHAÂN : ñoàng nghóa vôùi CHÔN, laø söï thaät hay trung thöïc, laø caùi leõ töï nhieân cuûa Trôøi Ñaát. Noù thöôøng ñöôïc gheùp trong caùc töø nhö : chaân thaønh, chaân chính hay chôn lyù, chôn thaät, … Baát kyø ñieàu gì neáu coù ñöôïc söï bình ñaúng, ngay thaúng ñeàu laø coâng-lyù, maø coâng-lyù töùc laø CHAÂN vaäy.
b. THIEÄN : laø hieàn laønh, nhaân haäu, noù ñöôïc bieåu hieän cho söï thöông yeâu. Coù caâu : Nhôn chi sô taùnh boån thieän coù nghóa laø baûn chaát thieän laønh coù töø nguyeân thuûy, laø baåm sinh hay taùnh thieän khôûi thuûy töø Tieân-Thieân. Vaø caâu Bình sinh haønh thieän thieân gia phuùc coù nghóa laø thöôøng khi laøm vieäc thieän thì Trôøi seõ ban phöôùc, ñoù laø haønh ñoäng nhaân aùi coù töø Haäu-Thieân vaäy.
Trong cuoäc soáng haèng ngaøy, con ngöôøi bò taùc ñoäng bôûi nhieàu hình thaùi Taâm-sinh-lyù, bò tröôùc nhieãm theo töøng böôùc phaùt trieån cuûa moâi tröôøng xaõ hoäi neân hoï khoâng coøn giöõ caùi nguyeân baûn luùc ban ñaàu. Chính taïi caùi baõ vinh hoa, moài phuù quyù hay cuï theå hôn cuõng laø vì 3 chöõ DANH-LÔÏI-TÌNH ñaõ laøm nhaït môø ñi taùnh thieän.
b.1. DANH : ñeå coù tieáng taêmvaø giaù trò cao sang, quyeàn theá vôùi : Nhaát hoâ baù uûng thì duø ôû hoaøn caûnh naøo, ngoaøi ñôøi hay trong ñaïo ngöôøi ta thöôøng baát chaáp thuû ñoaïn möu moâ, xaûo quyeät, aùc ñoäc, … ñeå tranh giaønh, chaø ñaïp, tieâu dieät ñoái phöông, mong ñoaït ñöôïc vò theá naøo ñoù ñeå vang danh trong thieân haï. Caùi DANH aáy thöôøng ñöôïc boïc baèng ngoaïi hình toát ñeïp vôùi haønh ñoäng, ngoân ngöõ thaät laø kheùo leùo, ngoït ngaøo, taâm lyù gioáng nhö laø trí thöùc, ñaïo ñöùc, töø thieän xaõ hoäi, … Nhöng thöïc teá beân trong chöùa ñaày söï ích kyû, gian aùc, ñeâ tieän, … Thaäm chí hoï coøn bieát ñoù laø caùi baõ danh, môùi coù caâu:
“Thaø moät phuùc huy hoaøng roái chôït taét,
Coøn hôn laø buoàn le loùi suoát traêm naêm.”
Chaúng haïn nhö nhöõng ñaïi gia maø gaàn ñaây Toaø aùn nhaân daân TPHCM lieân tuïc xöû aùn : -PHP, TMP, NNH, … voâ soá keå.
Töø ngaøn xöa, coù bieát bao baäc hieàn löông, quaân töû coù caàn baõ hö danh ñoù ñaâu ?! Maëc duø, coù ngöôøi soáng cuoäc ñôøi ñôn sô, ñaïm baïc sau khi laøm troøn traùch nhieäm coâng daân, hoaëc cao caû hôn nöõa laø caùc vò anh huøng daân toäc hay nhöõng chieán só VOÂ DANH ñaõ vì toå quoác hy sinh. Quyù troïng thay ! Voâ cuøng thöông kính thay !
b..2. LÔÏI : ôû ñaây muoán noùi ñeán laø lôïi ích cuûa caù nhaân. Lôïi coù nghóa laø söï gom goùp, thu nhaäp veà taøi vaät, hoaëc tranh giaønh cöôùp ñi leõ phaûi moät vuï vieäc gì ñoù coù lieân quan ñeán tieàn cuûa, taøi saûn, … cho rieâng caù nhaân mình chaúng haïn nhö : vaøng baïc, nhaø ñaát, xe coä, v.v… cuõng chính vì vaät chaát aáy ñaõ laøm cho con ngöôøi thuø gheùt, gieát haïi laãn nhau nhö coøn ôû thôøi kyø phoâi thai vaäy.
Ñöùng treân phöông dieän Kinh-teá vyõ moâ, cuõng vì taøi chaùnh maø caùc quoác gia treân theá giôùi ñaõ tieâu dieät laãn nhau vaø chieán tranh ñaõ taøn phaù gieo bieát bao thaûm khoác cho nhaân loaïi.
b.3. TÌNH : Moät khi ñeà caäp ñeán chöõ TÌNH laø coù yù noùi ñeán moái quan heä, giao löu giöõa ngöôøi vôùi ngöôøi khaùc giôùi tính. Chính nhöõng moái quan heä naøy, neáu chuùng ta khoâng bieát döøng laïi ñuùng choã, ñuùng luùc; laáy lyù-trí phaân tích cuï theå, voâ tö; laáy yù chí ñeå vöôït qua caùc chöôùc ngaïi, laéc leùo cuûa tình aùi thì chuùng ta seõ bò ñaém chìm trong hoân meâ, muø quaùng vaø töø ñoù voøng voâ minh ñaõ troùi buoäc. Nhö neâu ôû phaàn treân, lôïi laø moùn aên veà vaät chaát laø chuû yeáu, thì tình laø saûn phaåm veà tinh thaàn, maø tinh thaàn hay tình caûm thì khoâng theå caân ñong ño ñeám ñöôïc. Do vaäy, neáu tình khoâng trong saùng, chaân chính thì noù laø tieàn ñeà cho söï nguy hieåm cuûa söï taøn phaù khuûng khieáp, khoác lieät, … cho xaõ hoäi, cho daân toäc, …
Xin daãn chöùng :
(1) TRUÏ-VÖÔNG vì tình, ñaõ meâ muoäi Ñaéc-Kyû neân gieát haïi trung thaàn, laøm quaân binh phaûi khoå aûi, cöïc nhoïc vaø ñaõ laøm cho leâ daân phaûi laàm than thoáng khoå. Vì vaäy, y ñaõ laøm nghòch yù toå toâng vaø huûy theá moät trieàu ñaïi.
(2) Hoaëc TÖØ-HAÛI trong Kim-Vaân-Kieàu cuûa Nguyeãn-Du, laø moät töôùng taøi oai phong, laãm lieät phaûi luî tình tröôùc saéc ñeïp cuûa Thuyù Kieàu; anh ta khoâng coøn saùng suoát, ñaõ ñem quaân veà ñaàu haøng moät trieàu ñình lô laùo ñeå phaûi khoùc haän ngaøn thu .
(3) Hay ôû mieàn Nam VN tröôùc naêm 1963, Ngoâ-Ñình-Dieäm vaø Ngoâ
-Ñình-Nhu, caû hai anh em cuõng vì Traàn-Leä-Xuaân maø Phaät Giaùo VN tang thöông, nhaân daân ñoà thaùn vaø theå cheá cuûa DIEÄM suïp ñoå.
c) MYÕ : laø caùi ñeïp, saéc ñeïp ñuùng nghóa cuûa noù laø phaûi
phuø hôïp vôùi töï nhieân , noù coù töø gheùp nhö : myõ-thuaät, myõ maõn, thaåm myõ, … ngoaøi ra noù coøn coù nghóa laø phaûi hoaøn thaønh moät taùc phaåm vaên hoïc, hoaëc moät kòch baûn ngheä thuaät coù giaù trò, töùc laø myõ thuaät hay phaûi toå chöùc saép xeáp hoaøn chænh moät coâng trình coù tính khoa hoïc ñeå bieåu loä troïn veïn thöïc chaát toát ñeïp cuûa noù. Töùc laø hoaøn myõ vaäy.
Taïo hoaù sinh ra con ngöôøi, Ngaøi ñaõ chu caáp saün moïi söï vaät, ñaùp öùng nhöõng nhu caàu caàn thieát vôùi nhöõng yeáu toá khaùch quan ñeå con ngöôøi bieát söû duïng vaø saùng taïo neân caùi ñeïp, laøm sao cho phuø hôïp vôùi thieân nhieân. Con ngöôøi sinh ra ai cuõng muoán aên ngon, maëc ñeïp. Trong moâi tröôøng : laøm vieäc, sinh hoaït, giaûi trí, … cuõng phaûi ñaày ñuû tieän nghi vaät chaát. Nhöng aên uoáng ngon khoâng coù nghóa laø quaù caàu kyø; maëc ñeïp vaø trang ñieåm gioûi khoâng coù nghóa laø loá laêng; laøm vieäc vaø sinh hoaït, … ñaày ñuû tieän nghi laø caàn thieát, nhöng khoâng phaûi laõng phí toán keùm maø ñem laïi hieäu quaû khoâng cao.
Moät vaøi ví duï :
(1) Moät kyõ sö Ñòa chaát tìm ñöôïc moät quaëng moû ñaù quyù. Anh ta coù coâng ngheä kyõ thuaät maøi giuõa, cheá taïo ra loaïi ngoïc quyù ñeïp vaø coù giaù trò cao. Ñoù laø myõ thuaät vaäy.
(2) Moät phuï nöõ trang ñieåm moät caùch kheùo leùo coù nghóa laø phaûi bieát choïn löïa maøu saéc cuûa son phaán , quaàn aùo, giaøy deùp, … cho phuø hôïp vôùi löùa tuoåi vaø ngoaïi hình; khoâng maøu meø, naëng neà vaø cuõng chaúng laõng phí thì goïi laø thaãm myõ vaäy.
(3) Moät ngöôøi noäi trôï, tröôùc khi naáu côm thì phaûi bieát : coù bao nhieâu ngöôøi aên ?, nhaët thoùc saïn trong gaïo, khi vo gaïo vaø nöôùc khoâng ñoå thaùo böøa baûi, loaïi gaïo cuõ hay môùi ñeå cho nöôùc vöøa ñuû, gaïo baét ñaàu soâi phaûi xôùi nhö theá naøo vaø löûa cuûi ra sao ?, côm chín roài tröôùc khi vaøo baøn aên phaûi xôùi côm cho xôùp, … laøm ñöôïc nhö vaäy môùi laø ngöôøi noäi trôï gioûi, maø gioûi chính laø caùi ñeïp.
B. CAÙC TOÂN-GIAÙO :
1. CAO-ÑAØI : moïi ngöôøi chuùng ta moãi khi nghe nhaéc ñeán danh töø CAO-ÑAØI thì hieåu raèng ñoù laø Moät Neàn Ñaïo ñöôïc khai saùng töø Saøi-Goøn vaøo naêm 1926, coøn goïi laø ÑAÏI-ÑAÏO TAM-KYØ PHOÅ-ÑOÄ, cuõng ñöôïc gheùp töø 3 danh töø thaønh moät cuïm töø.
a. ÑAÏI- ÑAÏO : ñöôïc ñònh nghóa töø chöõ nhö sau :
a.1. ÑAÏI : laø to lôùn, bao la.
a.2. ÑAÏO : laø con ñöôøng, loái ñi.
Vaäy theo nghóa ñen, ÑAÏI-ÑAÏO laø con ñöôøng lôùn roäng, maø lôùn roäng thì ñöôïc quang ñaõng vaø phöông tieän giao thoâng ñöôïc thuaän lôïi, … Coøn theo nghóa boùng, ÑAÏI-ÑAÏO laø moät toång theå bao la voâ aøung to lôùn cuûa vuõ truï, khoâng coù giôùi haïn bôûi khoâng gian vaø thôøi gian, maø khi nhoû thì khoâng coù vaät gì laïi nhoû baèng.
b. TAM-KYØ : Tam laø ba, kyø laø laàn,haïn. Tam-kyø coù nghóa laø thôøi kyø thöù ba. Ngoaøi ra, Tam-kyø coù nghóa laø ba ngöôn kyø : Thöôïng, Trung vaø Haï-ngöôn, hay Nhaát, Nhò vaø Tam-kyø.
b.1. Nhaát-kyø : hay laø Thöôïng-ngöôn, coøn goïi laø Ngöôn Taïo-Laäp coù Ñöùc NHIEÂN-ÑAÊNG COÅ-PHAÄT, Ñöùc THAÙI-THÖÔÏNG ÑAÏO-TOÅ vaø Ñöùc PHUÏC-HY ÑEÁ-QUAÂN goïi laø TAM-GIAÙO COÅ-NGUYEÂN daïy daân chuùng vaø môû mang Cô-Daân-sanh.
b.2. Nhò-kyø : coøn goïi thôøi kyø Trung-ngöôn hay Ngöôn Phaùt-Trieån coù TAM-GIAÙO TOÅ-SÖ laø Ñöùc BOÅN-SÖ THÍCH –CA, Ñöùc LAÕO-TÖÛ vaø Ñöùc KHOÅNG-PHU-TÖÛ giaùng traàn daïy daân giuùp nöôùc, môû mang Cô-Daân-trí.
b.3. Tam-kyø : laø thôøi kyø cuoái cuøng hay Ngöôn Taän-Dieät, Ngöôn Maït-phaùp neân môùi coù ÑAÏI-ÑAÏO ra ñôøi ñeå taän ñoä chuùng sanh, ngöôøi soáng laãn keû cheát, coù TAM-TRAÁN OAI-NGHIEÂM laø Ñöùc QUAN-AÂM BOÀ-TAÙT, Ñöùc THAÙI-BAÏCH KIM-TINH vaø Ñöùc QUAN-THAÙNH ÑEÁ-QUAÂN deàu vaâng lònh Ñöùc CAO-ÑAØI THÖÔÏNG-ÑEÁ veà voâ-vi ñeå cöùu daân ñoä theá baèng Cô Daân-Ñöùc.
c. PHOÅ-ÑOÄ : Phoå laø truyeàn roäng ra, Ñoä laø dìu daét, cöùu giuùp. Vaäy phoå ñoä laø cöùu giuùp moïi ngöôøi qua khoûi soâng meâ beã khoå, hay laø teá ñoä taát caû moïi ngöôøi.
2. TOÂN CHÆ cuûa ÑÑTKPÑ : laø taän ñoä chuùng sanh töø loaïi thöïc vaät ñeán ñoäng vaät cao caáp, vaø cöùu roãi nhöõng chôn linh hay oan hoàn uoång töû lo tu hoïc ñeå taùi kieáp ñöôïc thaêng tieán vaø laøm ñieàu toát laønh.
Muoán laøm ñuùng nhö Toân-chæ ÑAÏI-ÑAÏO ñaõ neâu thì phaûi thöïc hieän cho baèng ñöôïc 3 ba ñöùc tính : Töø-bi, Baùc-aùi, Coâng-bình.
2.1. TÖØ-BI : laø loøng thöông yeâu ñöôïc caûm nhaän tröôùc söï ñau khoå cuûa ngöôøi khaùc, tìm caùch bieåu loä chia seû noãi ñau thöông maø nghòch caûnh ñaõ gieo raéc cho hoï, ñoàng thôøi giuùp hoï vöôït qua nguy khoù. Laøm ñöôïc ñieàu aáy töùc laø coù taùnh haïnh Töø-Bi cuûa BOÀ-TAÙT vaäy.
2.2. BAÙC-AÙI : laø khai môû roäng tình caûm thaân thöông ñoái vôùi muoân loaøi van vaät töø thaûo moäc, caàm thuù ñeán con ngöôøi, khoâng phaân bieät chuûng toäc, toân giaùo, … Phaûi “Vong-kyû, vò-tha” môùi phaùt trieån ñöôïc thieän taâm. Baùc-aùi laø baûn chaát cuûa TIEÂN-GIA vaäy.
2.3. COÂNG-BÌNH : laø bình ñaúng, laø trung thöïc chôn chaùnh phaân bieät ñöôïc leõ phaûi, ñieàu traùi. Neáu coù ñöôïc quyeàn quyeát ñònh thì phaûi heát söùc voâ tö, khaùch quan; khoâng vì tình caûm rieâng tö hay vì tieàn cuûa maø laøm maát tính bình ñaúng cuûa coâng lyù. Tuy Coâng-bình laø ñöùc tính cuûa baäc THAÙNH HIEÀN, NHO GIA, tuy nhieân con ngöôøi bình thöôøng khoù coù theå giaûi quyeát ñöôïc vaán ñeà moät caùch voâ tö, khoâng thieân leäch. Chính vì noù laø nguyeân taéc, laø lyù leõ, khoâng phaûi lónh vöïc tình caûm neân coù ít ngöôøi ñuû duõng khí ñeå thöïc hieän, vaø giöõ vöõng ñöùc taùnh Coâng-Bình naøy.
Xin daãn chöùng 1 ví duï : Trong 1 gia ñình coù 3 ngöôøi con. Anh A thì thoâng minh vaø giaøu coù; anh B thì ích kyû, xaûo quîeât vaø tham lam; coøn chò C thì hieàn laønh, hieáu thaûo nhöng laïi ngheøo.
· Anh A nhôø giaøu coù neân cha meï haõnh dieän vaø yeâu quyù hôn maëc duø trong quan heä bình thöôøng hoaëc thaäm chí baát hieáu vôùi cha meï; nhöng laïi coù tieàn baïc trôï caáp cho caùc cuï. Ñaây laø moät tröôøng hôïp xem cha meï nhö ngöôøi haønh khaát ñang chòu ôn ngöôøi chuû boá thí ñeå coù cuoäc soáng.
· Chaøng B thì ích kyû, tham lam, nhieàu thuû ñoaïn doái traù, ñaõ khoâng bieát bao nhieâu laàn laøm toån haïi ñeán danh döï gia toäc, thaäm chí laøm nhöõng vieäc ñoài phong baïi tuïc vaø chieám ñoaït taøi saûn cuûa gia ñình ñeå laøm cuûa rieâng. Nhöng vì coù baûn chaát xaûo quyeät, nònh bôï, ngoït ngaøo baèng hình thöùc beân ngoøai neân cuoái cuøng cha meï cuõng phaûi muõi loøng, boû qua vaø bao che voâ soá toäi loãi, xaáu xa.
· Coøn chò C thì trung thöïc, hieàn haäu, heát loøng lo cho cha meï nhöng vì caùi toäi ngheøo, vaø coù khi daùm can ngaên cha meï laøm ñieàu khoâng ñuùng laïi bò caùc cuï phaät yù, hôøn giaän.
Ñaây laø moät trong haøng trieäu gia ñình ñeàu maéc phaûi.
Toùm laïi, tình thöông yeâu cuûa caùc baäc phuï huynh daønh cho caùc con em mình haõy laøm sao ñöøng hoå theïn vôùi chính löông taâm cuûa mình, ñoù laø ñöùc taùnh Coâng-bình vaäy.
Trích moät ñoaïn Thaùnh giaùo Ñöùc TÖØ-TOÂN haèng daïy : “… TÖØ- BI, BAÙC-AÙI khi caùc con laøm ñöôïc xong thì cuõng phaûi nhôù ñeán hai chöõ COÂNG- BÌNH, … Mình muoán TRÔØI, PHAÄT , THAÙNH ,THAÀN hoä ñoä , khoan dung cöùu giuùp mình tai qua naïn khoûi, sôùm ngoä Ñaïo thì mình cuûng hoä ñoä, dìu daét keû khaùc vaø khoan dung COÂNG-BÌNH vôùi keû aáy; duø chính hoï laø ngöôøi thuø ñòch cuõng phaûi taïo cho ñöôïc loøng thöông yeâu vôùi hoï”.
3. MOÄT SOÁ THUYEÁT TAM TRONG ÑÑTKPÑ :
3.1. TAM-TAØI : THIEÂN : laø Trôøi, ÑÒA : laø Ñaát, NHÔN : laø Ngöôøi. Ngoaøi ra, coøn coù caâu : Thieân-Thôøi * Ñòa-Lôïi * Nhôn-hoøa.
3.2. TAM-QUANG :
2.1. NHAÄT : laø Maët-Trôøi (Ñònh-tinh)
2.2. NGUYEÄT : laø Maët Traêng (Haønh-tinh).
2.3. TINH : laø caùc Ngoâi sao (Veä-tinh).
Ñaây laø Tam-böûu cuûa TRÔØI.
3.3. TAM BÖÛU cuûa ÑAÁT :
a) THUÛY : laø nöôùc, b) Hoûa laø löûa, c) PHONG laø gioù.
3.4. TAM-BÖÛU cuûa NGÖÔØI :
a) TINH : laø söï gaïn loïc trong saïch cuûa huyeát taïo thaønh. Ngöôøi luyeän ÑAÏO phaûi döôõng Tinh roài ñi ñeán beá Tinh neân môùi coù söùc khoeû raát toát.
b) KHÍ : laø hôi thôû cuûa con ngöôøi, heã coøn hôi thôû laø coøn söï soáng, vaø hôi thôû khoûe maïnh chæ trong moät cô theå cöôøng traùng thì traùnh ñöôïc ñau beänh.
c) THAÀN : laø söï thoâng minh, saùng suoát cuûa con ngöôøi. Thaân theå traùng kieän (höõu hình) thì hôi thôû khoûe khoaén döôõng chöùa moät tinh thaàn minh maãn.
3.5. TAM GIAÙO : laø 3 neàn toân giaùo : NHO-THÍCH-ÑAÏO, ñaõ giaûi thích ôû phaàn B.1.b (Tam-kyø).
3.6. TAM THEÁ : laø Quùa khöù-Hieän taïi-Töông lai.
3.7. TAM QUI : hay coøn goïi TAM BAÛO laø :
a) PHAÄT : laø Ñaáng Giaùc-Ngoä hoaøn toaøn, luoân giuùp chuùng sanh dieät ñau khoå, laø ngoâi vò cao nhaát cuûa 4 phaåm baäc veà Voâ-vi; ngoaïi tröø Ñöùc A-DI-ÑAØ PHAÄT töùc laø Ngoâi CHÍ-TOÂN THÖÔÏNG-ÑEÁ vaäy.
b) PHAÙP : laø caùch thöùc, laø ñöôøng loái tu haønh cuûa ÑAÁNG GIAÙC-NGOÄ ñeå laïi caùch höôùng daãn (phöông phaùp) cho ngöôøi ñi sau.
c) TAÊNG : laø ngöôøi ñi theo con ñöôøng ÑAÏO-PHAÙP, luoân luoân maãu möïc ñeå giuùp ñôõ chuùng sanh.
3.8. TAM CAÁP : laø Tieåu-Trung-Ñaïi hay Haï-Trung-Thöôïng.
Ví duï : Tieåu hoïc,Trung hoïc, Ñaïi hoïc, …
3.9. TAM PHAÙI : Taû ñaïo, Chaùnh ñaïo, vaø Baøng moân hoaëc Xieån giaùo, Chôn giaùo vaø Trieät giaùo.
3.10. TAM THÖØA (Cöûu phaåm) :
a) HAÏ THÖØA : coù 3 caáp : Thieân Thaàn, Nhôn Thaàn, vaø Ñòa Thaàn.
b) TRUNG THÖØA : coù 3 caáp : Thieân Thaùnh, Nhôn Thaùnh vaø Ñòa Thaùnh.
c) THÖÔÏNG THÖØA : coù 3 caáp : Thieân Tieân, Nhôn Tieân vaø Ñòa Tieân.
3.11. TAM CAÙ NGUYEÄT : laø 3 thaùng rieâng nhaäp chung goïi laø moät Quyù.
3.12. TAM-PHAÙP-ÑAØI : coù 3 Ñaøi laø :
a) BAÙT-QUAÙI-ÑAØI : laø nôi thôø phöôïng Ñöùc CAO-ÑAØI THÖÔÏNG-ÑEÁ , TAM-GIAÙO, TAM-TRAÁN, NGUÕ-CHI cuøng Chö PHAÄT-TIEÂN- THAÙNH- THAÀN.
b) HIEÄP-THIEÂN-ÑAØI : laø nôi Thieân-Nhaân hieäp nhaát, coù 3 Chi laø 3 phaùi : Theá-Phaùp-Ñaïo :
b.1. Chi THEÁ: coù Tieáp, Khai ,Hieán, Baûo-theá; Vò cao nhaát laø THÖÔÏNG-SANH.
b.2. Chi ÑAÏO : coù Tieáp, Khai, Hieán, Baûo-ñaïo; Vò nhaát laø THÖÔÏNG-PHAÅM.
b.3. Chi PHAÙP : cuõng coù Tieáp, Khai, Hieán, Baûo-phaùp; Vò cao nhaát laø HOÄ-PHAÙP kieâm quaûn quyeàn luoân Chi Theá vaø Chi Ñaïo.
c) CÖÛU-TRUØNG-ÑAØI : Coù 3 phaùi hay goïi laø TAM- THANH : Thaùi-Thöôïng-Ngoïc.
c.1. Phaùi NGOÏC : Maøu ñoû töôïng tröng cho phaåm THAÙNH.
c.2. Phaùi THAÙI : Maøu vaøng töôïng tröng cho phaåm PHAÄT.
c.3. Phaùi THÖÔÏNG : Maøu xanh töôïng tröng cho phaåm TIEÂN, trung hoøa giöõa phaåm PHAÄT vôùi phaåm THAÙNH, vaø laõnh ñaïo, ñieàu haønh CÖÛU TRUØNG ÑAØI cuûa HOÄI THAÙNH töø Leã sanh, Giaùo höõu, Giaùo sö … ñeán Ñaàâu sö, Chöôûng-phaùp. Ñaàu sö, Chöôûng phaùp coù 3 phaùi ñeàu döôùi quyeàn cao nhaát cuûa GIAÙO- TOÂNG. GIAÙO-TOÂNG VOÂ-VI laø Ñöùc LYÙ THAÙI BAÏCH, hay Vì Sao THAÙI BAÏCH KIM TINH trong Cöûu dieäu Tinh quaân maø haèng naêm trong daân gian nhaát laø caùc nöôùc Chaâu AÙ coù tuïc leä vía cuùng sao Hoäi laø KIM, MOÄC, THUÛY, HOÛA, THOÅ-TINH, THAÙI- DÖÔNG, THAÙI-AÂM, LA-HAÀU vaø KEÁ-ÑOÂ. Vaø Giaùo-Toâng Höõu Hình laø caùc vò nhö sau :
1) Ñöùc Giaùo-Toâng Thöù Nhaát laø NGOÂ-VAÊN-CHIEÂU coù Tieân danh laø PHAÙP-BÖÛU ÑAÏI-TIEÂN.
2) Ñöùc Giaùo-Toâng Thöù Hai laø LEÂ-VAÊN-TRUNG coù Tieân danh laø PHAÙP-LINH KIM-TIEÂN.
3) Ñöùc Giaùo-Toâng Thöù Ba laø NGUYEÃN-NGOÏC-TÖÔNG coù Tieân danh laø PHAÙP-QUANG KIM-TIEÂN.
4) Ñöùc Giaùo-Toâng Thöù Tö laø NGUYEÃN-BÖÛU-TAØI coù Tieân danh laø PHAÙP-LÖÏC KIM-TIEÂN.
4. Veà PHAÄT GIAÙO : coù TAM HOÀN cuûa Ñöùc PHAÄT laø :
4.1. BI : töùc laø Ñaïi töø, Ñaïi bi, Baùc aùi.
4.2. TRÍ : laø Minh Trieát, Trí hueä.
4.3. DUÕNG : laø Ñaïi huøng, Ñaïi löïc, Ñaïi chí.
Vaø Thuyeát Nhaân quaû coù TAM QUAÛ laø : Nguyeân quaû, Tieàn quaû vaø Döông quaû.
5. Veà THIEÂN-CHUÙA-GIAÙO : coù 3 Ngoâi laø :
5.1. ÑÖÙC CHUÙA CHA : laø Ñöùc CHUÙA TRÔØI hay Ñaáng JEÙHOÂVA.
5.2. ÑÖÙC CHUÙA CON : laø Ñöùc CHUÙA JEÙSUS.
5.3. ÑÖÙC CHUÙA THAÙNH THAÀN : Laø caùc vò Thaàn Thaùnh giuùp vieäc cho ÑÖÙC CHUÙA CHA vaø ÑÖÙC CHUÙA CON.
6. Veà NHO GIAÙO : coù TAM CANG - NGUÕ THÖÔØNG ñaõ dieãn giaûi ôû phaàn A Trieát hoïc (7.1.1); ngoaøi ra coøn coù TAM TUØNG- TÖÙ ÑÖÙC laø :
6.1. TAÏI GIA TOØNG PHUÏ : phaän con gaùi ôû nhaø thì nghe lôøi cha meï daïy doã.
6.2. XUAÁT GIAÙ TOØNG PHU : laäp gia ñình phaûi nghe theo choàng
6.3. PHU TÖÛ TOØNG TÖÛ : neáu choàng coù maát ñi thì giöõ tieát haïnh ôû vaäy nuoâi con. Ñoù laø theo thôøi Quaân chuû phong kieán, coøn ngaøy nay tuøy hoaøn caûnh coù theå taùi giaù.
7. Veà THOÂNG-THIEÂN-HOÏC : coù ñeà caäp ñeán TAM HOÀN cuûa Ñöùc THÖÔÏNG-ÑEÁ :
7.1. CHÍ LINH, CHÍ DIEÄU : VOLONTEÙ.
7.2. CHÍ THIEÄN, CHÍ MYÕ : AMOUR.
7.3. TOAØN TRI, TOAØN NAÊNG : INTELLECT.
8. Ngoaøi ra coøn raát nhieàu phöông dieän khaùc coù söû duïng ñeán con soá 3. Ví duï nhö : veà Thaäp nhò thôøi Thaàn hay Ñòa chi coù 4 nhoùm 3 chi (3 tuoåi) laø : THAÂN-TYÙ-THÌN, TÎ-DAÄU-SÖÛU, DAÀN- NGOÏ-TUAÁT, HÔÏI-MEÏO-MUØI, … hoaëc TAM-HOÙA LIEÂN CHAÂU trong Töû-Vi laø KHOA-QUYEÀN-LOÄC; hay TAM ÑOÄC töùc Tham-Saân-Si; TAM HUEÂ, TUÏ ÑAÕNH, TAM NIEÂN NHUÛ BOÄ, TAM QUYEÀN PHAÂN LAÄP (= Thöôïng hoäi, Hoäi Thaùnh, Hoäi Nhôn sanh), TAM NGOÂI SAÙNG LAÄP laø : HUYEÀN-THIEÂN THÖÔÏNG-ÑEÁ, HOÀNG- QUAÂN LAÕO TOÅ, vaø chính giöõa THAÙI-CÖÏC THAÙNH-HOAØNG, … vaø voâ soá keå.
III. KEÁT-LUAÄN :
Nhö ñaõ trình baøy caùc phaàn ôû treân, Thuyeát TAM TAM hay YÙ nghóa cuûa con soá 3 ñaõ mang nhieàu saéc thaùi khaùc nhau cuûa nhieàu lónh vöïc töø Toaùn hoïc, Vaät lyù, Ñòa lyù, Phaùp lyù, Dòch lyù, ... ñeán Vaên hoïc, Trieát hoïc, Thaàn hoïc hay Toân giaùo hoïc, … Duø baát cöù ôû phöông dieän naøo, con soá 3 ñeàu ñöôïc hoaøn thieän moät caùch töông ñoái trong caùc coâng vieäc, sinh hoaït, hoïc taäp, nghieân cöùu, … theo yù nghóa cuûa noù.
Vaäy trong ñôøi soáng kinh teá, vaên hoùa, xaõ hoäi neáu ta bieát söû duïng hoaëc vaän duïng hay öùng duïng con soá 3 naøy moät caùch cuï theå vaø ñaët noù vaøo ñuùng khoâng gian vaø thôøi gian (ñuùng luùc, ñuùng choã) cuûa noù thì chaéc chaén ta seõ gaët haùi ñöôïc bieát bao keát quaû toát ñeïp, ví nhö hoaøn thaønh moät baøi luaän vaên toát nghieäp ñaït ñöôïc ñieåm cao; taát nhieân noù phaûi hoäi ñuû 3 phaàn : Nhaäp ñeà, Thaân baøi vaø Keát luaän moät caùch thöù töï hoùa, khoa hoïc hoùa, maø muïc tieâu troïng taâm cuûa chuùng ta laø phuïng söï cho ÑAÏO PHAÙP vaø CHAÙNH NGHÓA, ñoàng thôøi phuïc vuï cho DAÂN TOÄC vaø NHAÂN LOAÏI treân khaép haønh tinh naøy.
Xin möôïn baøi thô sau ñaây ñeå hieán thænh chö Quyù vò, maø cuõng laø ñeå chaám döùt buoåi noùi chuyeän hoâm nay cuûa chuùng toâi.
Thi
Ba laø con soá cuûa huyeàn vi,
Ñaïo hoïc tinh hoa quyù laï kyø.
Ngoâi MOÄT chuùa cha, HAI giaùng theá;
Ngoâi BA Thaàn Thaùnh hieäp trieàu nghi.
Trieàu nghi BAÏCH - NGOÏC Hoäi Quaàn Tieân,
PHAÄT, THAÙNH, THAÀN oai khaép moïi mieàn.
Hoä giaù PHUÏ HOAØNG Ngoâi Chöôûng-Quaûn,
ÖÙng haàu KIM MAÃU Ñaáng Töø-Nhieân.
Thieân cung Thöôïng-giôùi nôi thanh lòch;
Traàn theá Haï-bang choán naõo phieàn;
Trung-giôùi nguïc moân bao thoáng khoå;
Tu mau keûo treå kieáp nhaân duyeân.
Quaän 1, 15-06 Kyû-Maõo (ngaøy 27-07-1999)
NGUYEÃN-HÖÕU-NHÔN. Thaùnh danh CHÍ-ÑAÏT