CƯ TrẦn LẠc ĐẠo PhÚ

[DaoKy]

Trần Nhân Tông

CƯ TRẦN LẠC ĐẠO PHÚ



Đệ nhất hội



CƯ TRẦN LẠC ĐẠO PHÚ


居 塵 樂 道 賦


( 竹 林 安 子 第 一 祖 陳 仁 宗 )


Trúc Lâm Yên Tử Đệ nhất tổ Trần Nhân Tông





第 一 會


Đệ nhất hội





命 憹 城 市


Mình ngồi thành thị


涅 用 山 林


Nết dụng sơn lâm


怺 業 朗 安 閑體 性


Muôn nghiệp lặng an nhàn thể tính


姅 挧 耒 自 在身 心


Nửa ngày rồi tự tại thân tâm


貪 愛 源 停 , 庄 群 汝 珠 腰 玉 貴


Tham ái nguồn dừng , chẳng còn nhớ châu yêu ngọc quý


是 非 曢 朗 , 特 油 牐 燕 說 鶯 吟


Thị phi tiếng lặng , được dầu nghe yến thốt oanh ngâm


制 搩 碧 隱 筃 籑 , 人 間 固 饒 勜 得 意


Chơi nước biếc ẩn non xanh , nhân gian có nhiều người đắc ý


別 桃 紅 処 柳 綠 , 天 下 能 某 主 知 音


Biết đào hồng hay liễu lục , thiên hạ năng mỗ chủ tri âm


月 白 暈 青 , 芁 每 祖 禪 河 淶 焔


Nguyệt bạc vừng xanh , soi mọi chỗ thiền hà lai láng


柳 綿 花 岹 ,屹 群 生 慧 日 森 林


Liễu mềm hoa tốt , ngất quần sinh tuệ nhật sâm lâm


慮 換 骨 約 飛 升 , 丹 神 買 服


Lo hoán cốt ước phi thăng , đan thần mới phục


咅 長 生 衛 上 界 , 徃 兔 群 耽


Nhắm trường sinh về thượng giới , thuốc thỏ còn đam


冊 易 娂 制 , 腰 性 瞆 腰 欣 珠 寶


Sách dễ xem chơi , yêu tính sáng yêu hơn châu báu


經 閒 讀 酉 ,重 峼 耒 重 女 黃 金


Kinh nhàn đọc dấu , trọng lòng rồi trọng nữa hoàng kim

[DaoKy]

Đệ nhị hội



CƯ TRẦN LẠC ĐẠO PHÚ


居 塵 樂 道 賦


( 竹 林 安 子 第 一 祖 陳 仁 宗 )


Trúc Lâm Yên Tử Đệ nhất tổ Trần Nhân Tông





第 二 會


Đệ nhị hội





別 丕


Biết vậy !


免 特 峼 耒


Miễn được lòng rồi


庄 群 法 恪


Chẳng còn phép khác


廛 性 瞆 性 買侯 安


Gìn tính sáng tính mới hầu an


裵 念 妄 念 停庄 錯


Nén niềm vọng niềm dừng chẳng thác


悉 除 人 我 時 歯 相 實 金 剛


Dứt trừ nhân ngã thời ra tướng báu kim cương


停 歇 貪 嗔 買 老 峼 牟 圓 覺


Dừng hết tham sân mới lảu lòng mầu viên giác


淨 土 羅 峼 瑇 瀝 渚 群 疑 坙 典 西 方


Tịnh độ là lòng trong sạch chớ còn ngờ hỏi đến Tây phương


彌 陀 羅 性 瞆 芁 罵 沛 辱 寻 衛 極 樂


Di Đà là tính sáng soi mựa phải nhọc tìm về cực lạc


察 身 心 煉性 識 呵 浪 蒙 果 報 舖 誇


Xét thân tâm rèn tính thức há rằng mong quả báo phô khoe


倿 戒 行 敵 無 常 儍 固 詫 求 名 半 角


Cầm giới hạnh địch vô thường nào có sá cầu danh bán chác


吿 蔞 吿 迀 業 凩 庄 嫌 所 縙 枾


Ăn rau ăn trái nghiệp miệng chẳng hiềm thửa đắng cay


運 紙 運 檑 身 根 固 礙 之 顛 白


Vận giấy vận sồi thân căn có ngại chi đen bạc


若 㐱 戞 皮 道 德 姅 間 痆 貴 姅 天 宮


Nhược chỉn vui bề đạo đức nửa gian lều quý nửa thiên cung


油 能 勉 所 仁 義 巴 片 瓦 腰 欣 樓 閣


Dầu năng miễn thửa nhân nghì ba phiến ngói yêu hơn lầu gác

[DaoKy]

Đệ tam hội


CƯ TRẦN LẠC ĐẠO PHÚ



居 塵 樂 道 賦



( 竹 林 安 子 第 一 祖 陳 仁 宗 )



Trúc Lâm Yên Tử Đệ nhất tổ Trần Nhân Tông







第 三 會



Đệ tam hội







裊 麻 谷



Nếu mà cốc



罪 乙 乑 空



Là ắt đã không



法 學 吏 通



Pháp học lại thông



纏 性 瞆 罵 落邪 道



Gìn tính sáng mựa lạc tà đạo



所 命 學 朱 沛正 宗



Sửa mình học cho phải chính tông



㐱 孛 羅 峼 舍 諳 坙 隊 機 馬 祖



Chỉn bụt là lòng sá ướm hỏi đòi cơ Mã tổ



忘 財 對 色 乙 寻 朱 沛 退 龐 公



Vong tài đổi sắc ắt tìm cho phải thói Bàng công



盎 資 財 性 瞆 庄 貪 呵 為 於 歳 鷂 安 子



Áng tư tài tính sáng chẳng tham , há vì ở Cánh Diều Yên Tử



譤 貪 色 念 停 庄 轉 路 之 憹 庵 棧 筃 東



Răn tham sắc niềm dừng chẳng chuyển , lọ chi ngồi Am Sạn Non Đông



塵 俗 麻 年 , 福 意 強 腰 歇 則



Trần tục mà nên , phúc ấy càng yêu hết tấc



山 林 庄 谷 , 禍 箕 實 垰 徒 功



Sơn lâm chẳng cốc , họa kia thực cả đồ công



願 蒙 親 近 明 師 果 菩 提 蔑 店 麻 佂



Nguyền mong thân cận minh sư , quả Bồ đề một đêm mà chín



福 及 情 期 知 識 花 優 曇 亖 劫 耽 厠



Phúc gặp tình cờ tri thức , hoa Ưu Đàm mấy kiếp đâm bông

[DaoKy]

Đệ tứ hội


CƯ TRẦN LẠC ĐẠO PHÚ



居 塵 樂 道 賦



( 竹 林 安 子 第 一 祖 陳 仁 宗 )



Trúc Lâm Yên Tử Đệ nhất tổ Trần Nhân Tông







第 四 會



Đệ tứ hội







信 娂



Tin xem



免 谷 蔑 峼



Miễn cốc một lòng



時 耒 每 惑



Thời rồi mọi hoặc



轉 三 毒 買 證三 身



Chuyển tam độc mới chứng tam thân



断 六 根 年 除 六 賊



Đoạn lục căn nên trừ lục tặc



寻 唐 換 骨 㐱 舍 能 服 藥 煉丹



Tìm đường hoán cốt , chỉn xá năng phục dược luyện đan



坙 法 真 空 分 之 另 櫀 聲 執 色



Hỏi pháp chân không , hề chi lánh ngại thanh chấp sắc



別 真 如 信 般 若, 渚 群 寻 佛 祖 西 東



Biết chân như , tin bát nhã , chớ còn tìm phật tổ tây đông



證 實 相 年 無 為 ,儍 辱 坙 經 禪 南 北



Chứng thực tướng nên vô vi , nào nhọc hỏi kinh nam bắc



娂 三 藏 教 , 乙 學 隊 禪 苑 清 規



Xem Tam Tạng giáo , ắt học đòi thiền uyển thanh quy



嘥 五 分 香 , 庄 損 典 栴 檀 詹 蔔



Đốt ngũ phần hương , chẳng tổn đến chiên đàn chiêm bặc



積 仁 義 修 道 德 , 埃 処 尼 庄 釋 迦



Tích nhân nghì tu đạo đức , ai hay này chẳng Thích Ca



倿 戒 行 断 慳 貪 , 㐱 實 意 羅 弥 勒



Cầm giới hạnh đoạn ghen tham , chỉn thực ấy là Di Lặc

[DaoKy]

Đệ ngũ hội


CƯ TRẦN LẠC ĐẠO PHÚ



居 塵 樂 道 賦



( 竹 林 安 子 第 一 祖 陳 仁 宗 )



Trúc Lâm Yên Tử Đệ nhất tổ Trần Nhân Tông







第 五 會



Đệ ngũ hội







丕 買 処



Vậy mới hay



孛 於 宮 茹



Bụt ở cong nhà



庄 沛 寻 賒



Chẳng phải tìm xa



因 虧 本 年 些寻 孛



Nhân khuây bản nên ta tìm bụt



典 谷 処 㐱 孛羅 些



Đến cốc hay chỉn bụt là ta



禪 午 朩 句 , 聮 釀 工 圭 何 有



Thiền ngỏ năm câu , nằm nhãng cong quê Hà Hữu



經 娂 巴 遍 , 憹 宜 買 國 新 羅



Kinh xem ba bận, ngồi ngơi mái quốc Tân La



瑇 道 義 曠 機 關 , 它 突 吝 場 經 翓 祖



Trong đạo nghĩa , khoảng cơ quan , đà đụt lặn trường kinh cửa tổ



另 是 非 稽 声色 , 櫀 制 排 淡 柳 塘 花



Lánh thị phi , ghê thanh sắc , ngại chơi bời dặm liễu đường hoa



德 孛 慈 悲 , 蒙 饒 劫 願 朱 親 近



Đức bụt từ bi , mong nhiều kiếp nguyền cho thân cận



恩 堯 曠 垰 , 律 全 身 逋 沒 乑 赦



Ân Nghiêu khoáng cả, lọt toàn thân phô việc đã qua



襖 免 绖 潭 蔭 過 務 , 或 針 或 雉



Áo miễn chăn đầm ấm qua mùa , hoặc châm hoặc xể



琟 共 粥 肁 奴 隊 耉 , 油 白 油 叉



Cơm cùng cháo đói no đòi bữa , dầu bạc dầu thoa



垠 八 識 裵 八 風 , 強 提 強 倍



Ngăn bát thức nén bát phong , càng đè càng bội



唩 三 玄 箼 三 要 , 蔑 拮 沒 磨



Lẩy tam huyền , nong tam yếu , một cắt một ma



琴 本 少 絃 ,舍 彈 酉 控 無 生 曲



Cầm vốn thiếu dây , xá đàn dấu xoang Vô sinh khúc



笛 庄 固 魯 , 共 泛 制 唱 太 平 歌



Địch chăng có lỗ , cũng bấm chơi xướng Thái bình ca



钖 檜 寻 梗 , 群 可 惜 俱 胝 長 老



Lẩy cội tìm cành , còn khá tiếc Câu Chi trưởng lão



虧 頭 執 俸 , 乙 堪 宼 演 若 達 多



Quay đầu chớp bóng , ắt kham cười Diễn Nhã Đạt Đa



律 圈 金 剛 , 呵 炦 侯 通 年 艶



Lọt quyển kim cương , há mặt hầu thông nên nóng



訥 蓬 栗 棘 , 儍 検 沛 綽 像 庒



Nuốt bồng lật cức , nào tay phải xước tượng da .

[DaoKy]

Đệ lục hội


CƯ TRẦN LẠC ĐẠO PHÚ



居 塵 樂 道 賦



( 竹 林 安 子 第 一 祖 陳 仁 宗 )



Trúc Lâm Yên Tử Đệ nhất tổ Trần Nhân Tông







第 六 會



Đệ lục hội







實 世



Thực thế



唉 舍 無 心



Hãy xá vô tâm



自 然 合 道



Tự nhiên hợp đạo



停 三 業 買 瞆身 心



Dừng tam nghiệp mới lặng tam thân



達 蔑 峼 時 通 祖 教



Đạt một lòng thì thông tổ giáo



認 文 解 , 落 來 年 禪 客 巴 為



Nhận văn nghĩa, lạc lài nên thiền khách bơ vơ



証 理 知 機 , 勁 葛 沛 訥 僧 坤 窖



Chứng lý tri cơ , cứng cát phải nạp tăng khôn khéo



嘆 有 漏 嘆 無 漏 , 保 朱 処 硦 律 杓 菱 ?



Han hữu lậu han vô lậu , bảo cho hay the lọt duộc thưng



坙 大 乘 坙 小 乘 , 撪 倘 悉 斅 錢 絲 欕



Hỏi Đại thừa hỏi Tiểu thừa , thưa thẳng tắt sồi tiền tơ gạo



認 別 漏 漏 峼 本 , 庄 櫀 皮 時 節 因 緣



Nhận biết làu làu lòng vốn , chẳng ngại bề thời tiết nhân duyên



搥 朱 域 域 性 爯 , 儍 固 染 根 塵 喧 鬧



Dồi cho vặc vặc tính gương , nào có nhuộm căn trần huyên náo



釺 渚 歇 霚 , 舍 須 佂 番 篤 佂 番 煉



Vàng chưa hết quặng , xá tua chín phen đúc chín phen rèn



祿 庄 群 貪 , 免 特 蔑 時 齋 蔑 時 粥



Lộc chẳng còn tham , miễn được một thì chay một thì cháo



瀝 戒 峼 搥 戒 相 , 內 外 年 菩 薩莊 嚴



Sạch giới lòng dồi giới tướng , nội ngoại nên bồ tát trang nghiêm



桰 蜍 主 討 蜍 吒 , 岃 杜 買 丈 夫 忠 孝



Ngay thờ chúa thảo thờ cha , đi đỗ mới trượng phu trung hiếu



參 禪 見 伴 , 涅 身 命 買 可 回 恩



Tham thiền kén bạn , nát thân mình mới khá hồi ân



學 道 蜍 柴 ,扟 昌 沃 渚 通 晫報



Học đạo thờ thầy , dọt xương óc chưa thông của báo

[DaoKy]

Đệ thất hội


CƯ TRẦN LẠC ĐẠO PHÚ



居 塵 樂 道 賦



( 竹 林 安 子 第 一 祖 陳 仁 宗 )



Trúc Lâm Yên Tử Đệ nhất tổ Trần Nhân Tông







第 七 會



Đệ thất hội







丕 買 処



Vậy mới hay



法 孛 重 世



Phép bụt trọng thay



煉買 谷 処



Rèn mới cốc hay



無 明 歇 菩 提添 瞆



Vô minh hết bồ đề thêm sáng



煩 惱 耒 道 德強 蔢



Phiền não rồi đạo đức càng say



娂 倣 峼 經 塁孛 說 易 朱 体 酉



Xem phỏng lòng kinh lời bụt thốt dễ cho thấy dấu



學 隊 機 祖 詫 禪 空 坤 卒 別 尼



Học đòi cơ tổ sá thiền không khôn chút biết nơi



穷 根 本 瀉 塵 緣 罵 底 某 毫 氂 當 炦



Cùng căn bản , tã trần duyên , mựa để mỗ hào ly đương mặt



我 勝 幢 圓 知 見 渚 朱 群 禍 宁 工 検



Ngã thắng chàng , viên tri kiến , chớ cho còn họa trữ cong tay



厠 帞 覺 悟 嘥 壞 忛 棱 邪 時 訳



Buông lửa giác ngộ đốt hoại thảy rừng tà thời trước



倿 劍 知 慧 撅 朱 空 性 識 課 尼



Cầm kiếm trí tuệ quét cho không tính thức thuở nay



埄 恩 聖 律 憽 吒 蜍 柴 學 道



Vâng ơn thánh , xót mẹ cha , thờ thầy học đạo



勉 德 瞿 經 裴 兀 倿 戒 吿 齋



Mến đức Cù , kiêng bùi ngọt , cầm giới ăn chay



感 德 慈 悲 底 饒 劫 願 朱 親 近



Cảm đức từ bi , để nhiều kiếp nguyền cho thân cận



隊 恩 救 渡 涅 怺 身 時 召 縙 荄



Đòi ơn cứu độ , nát muôn thân thà chịu đắng cay



義 矣 汝 道 庄 涓 香 花 供 娂 群 年 討



Nghĩa hãy nhớ , đạo chẳng quên , hương hoa cúng xem còn nên thảo



凩 浪 信 峼 吏磊 釺 玉 蜍 共 渚歇 桰



Miệng rằng tin , lòng lại lỗi , vàng ngọc thờ cũng chửa hết ngay

[DaoKy]

Đệ bát hội


CƯ TRẦN LẠC ĐẠO PHÚ



居 塵 樂 道 賦



( 竹 林 安 子 第 一 祖 陳 仁 宗 )



Trúc Lâm Yên Tử Đệ nhất tổ Trần Nhân Tông







第 八 會



Đệ bát hội







徵 意



Chưng ấy



㐱 舍 須 煉



Chỉn xá tua rèn



渚 年 絕 學



Chớ nên tuyệt học



來 意 識 渚 執澄 澄



Lay ý thức chớ chấp chằng chằng



裵 念 妄 罵 群 觸 觸



Nén niềm vọng mựa còn xóc xóc



功 名 忙 (-) 意 全 羅 仍 打 疑 (-)



Công danh mảng đắm , ấy toàn là những đứa ngây thơ



福 慧 兼 奴 㐱 買 可 年 勜 實 谷



Phúc tuệ gồm no , chỉn mới khá nên người thực cốc



鄧 橋 渡 , 搥 廛 塔 , 外 莊 嚴 事 相 矣 修



Dựng cầu đò , dồi chiền tháp , ngoại trang nghiêm sự tướng hãy tu



刪 喜 捨 , 軟 慈 悲 , 內 自 在 經 峼 恒 讀



Săn hỉ xả , nhuyễn từ bi , nội tự tại kinh lòng hằng đọc



煉峼 乄 孛 , 㐱 舍 修 蔑 飭 搥 埋



Rèn lòng làm bụt , chỉn xá tu một sức dùi mài



待 葛 見 釺 , 群 吏 沛 饒 番 瀘 淥



Đãi cát kén vàng , còn lại phải nhiều phen lựa lọc



娂 經 讀 錄 , 乄 朱 朋 所 体 所 処



Xem kinh đọc lục , làm cho bằng thửa thấy thửa hay



重 孛 修 身 ,用 罵 磊 蔑 絲 蔑 泘



Trọng bụt tu thân , dùng mựa lỗi một tơ một tóc



穷 尼 言 句 , 㐱 庄 兮 蔑 丿 櫀 盧



Cùng nơi ngôn cú , chỉn chăng hề một phút ngại lo



栗 所 機 關 , 罵 群 底 爑 唏 突 祿



Rất thửa cơ quan , mựa còn để tám hơi dọt lọc

[DaoKy]

Đệ cửu hội


CƯ TRẦN LẠC ĐẠO PHÚ



居 塵 樂 道 賦



( 竹 林 安 子 第 一 祖 陳 仁 宗 )



Trúc Lâm Yên Tử Đệ nhất tổ Trần Nhân Tông







第 九 會



Đệ cửu hội







丕 朱 処



Vậy cho hay



機 關 祖 教



Cơ quan tổ giáo



雖 恪 饒 塘



Tuy khác nhiều đường



庄 隔 某 剛



Chẳng cách mấy gang



㐱 舍 吶 自 罒馬 祖



Chỉn xá nói từ sau Mã tổ



乙 乑 涓 課 訳蕭 皇



Ắt đã quen thuở trước Tiêu Hoàng



功 德 全 無 , 性 執 癡 強 添 磊



Công đức toàn vô , tính chấp si càng thêm lỗi



廓 然 不 識 , 碒 愚 渕 乙 群 肹



Khuếch nhiên bất thức , tai ngu mảng ắt còn vang



生 天 竺 , 折少 林 , 畕 肁 真筃 熊 耳



Sinh Thiên Trúc , tử Thiếu Lâm , chôn dối chân non Hùng Nhĩ



身 菩 提 , 峼 明 鏡 , 牌 剶 炦 壁 行 廊



Thân bồ đề , lòng minh kính , bài giơ mặt vách hành lang



王 老 斬 貓 , 辣 忛 峼 馭 首 坐



Vương lão chém mèo , lại trẩy lòng ngừa thủ tọa



柴 胡 摳 匵 , 擼 娂 智 珥 昆 床



Thầy Hồ khua chó , trỏ xem trí nhẹ con giàng



悪 盧 陵 欕 末 過 於 , 庄 朱 麻 垰



Chợ Lư Lăng gạo mắt quá ư , chẳng cho mà cả



所 石 頭 廏 瀾 歇 則 , 坤 典 撪 當



Sở Thạch Đầu đá trơn hết tấc , khôn đến thưa đang



破 灶 拮 棋 , 踏 笹 酉 煶 神 庙



Phá Táo phất cờ , đạp xuống dấu thiêng thần miếu



俱 胝 移 阮 , 用 隊 躡 躡 翁 盎



Câu Chi day ngón , dùng đòi nếp cũ ông ang



攨 劍 臨 济, 鑲 秘 魔 , 訳 衲 僧 奴 油 自 在



Lưỡi gươm Lâm Tế , nạng Bí Ma , trước nạp tăng dầu tự tại



獅 子 翁 端 , 橮 柴 佑 , 譤 檀 越 歛 舍 迎 昂



Sư tử ông Đoan, trâu thầy Hựu , răn đàn việt hượm xá nghênh ngang



媫 扇 子 , 拮 竹 篦 , 驗 几 學 機 關 珥 (-)



Đưa phiến tử , cất trúc bề , nghiệm kẻ học cơ quan nhẹ nhẵn



芻 丸 毬 , 倿 木 杓 , 伴 禪 和 所 木 誇 光



Xô hòn cầu , cầm mộc thược , bạn thiền hòa thửa khoe khoang



船 子 耶 掉 , 匇 籑 渚 朱 羨 洗



Thuyền tử rà chèo , dòng xanh chửa cho tịn tẩy



道 吾 扄 笏 乾魔 羕 体 怪 光



Đạo Ngô múa hốt , càn ma dường thấy quái quàng



纅 偃 老 訥 乾坤 , 些 娂 㐱 戾



Rồng Yển lão nuốt càn khôn , ta xem chỉn lệ



氜 蓊 存 昂 世 界 , 勜 体 乙 揚



Rắn ông Tồn ngang thế giới , người thấy ắt dương



夛 柏 羅 峼 , 托 歯 訳 沛 方 太 白



Cây bách là lòng , thác ra trước phải phương Thái Bạch



丙 丁 屬 火 , 吏 呂 罒 磊 向 天 罡



Bính đinh thuộc hỏa, lại trở sau hỏi hướng Thiên Cang



茶 趙 老 餅 韶 陽 , 排 禪 子 矣 群 肁 渴



Trà Triệu lão, bánh Thiều dương , bầy thiền tử hãy còn đói khát



鋫 曹 溪 園 少 室 , 眾 衲 僧 仍 底 留 荒



Ruộng Tào Khê , vườn Thiếu Thất , chúng nạp tăng những để lưu hoang



招 勑 檜 乃 厠 嘫 , 因 芒 買 涅



Gieo bó củi , nẩy bông đèn , nhân mang mới nát



祿 桃 花 宜 曢竹 , 默 峃 高 禥



Lộc đào hoa nghe tiếng trúc , mặc vẻ mà sang

[DaoKy]

Kệ vân


CƯ TRẦN LẠC ĐẠO PHÚ



居 塵 樂 道 賦



( 竹 林 安 子 第 一 祖 陳 仁 宗 )



Trúc Lâm Yên Tử Đệ nhất tổ Trần Nhân Tông







偈 云:



Kệ vân:



居 塵 樂 道 且 隨 緣



Cư trần lạc đạo thả trùy duyên



饑 則 飧 兮 困則 眠



Cơ tắc xan hề khốn tắc miên



家 中 有 宝 休寻 覓



Gia trung hữu bảo hưu tầm mịch



对 鏡 無 心 莫問 禪



Đối kính vô tâm mạc vấn thiền







Dịch:



(Kệ rằng:



Ở đời vui đạo, hãy tùy duyên,
Đói cứ ăn đi mệt ngủ liền.
Trong nhà có báu thôi tìm kiếm,
Đối cảnh vô tâm chớ hỏi thiền.)